Wymagania edukacyjne do programu kształcenia ogólnego do nauczania podstaw przedsiębiorczości  w oparciu
o podręcznik
Krok w przedsiębiorczość”.

 

Dział programu

Lp.

Temat lekcji

Poziom wymagań

Konieczny – ocena dopuszczająca

Uczeń:

Podstawowy – ocena dostateczna

Uczeń:

Rozszerzający – ocena dobra

Uczeń:

Dopełniający – ocena bardzo dobra

Uczeń:

Wykraczający - ocena celująca

Uczeń:

KOMUNIKACJA INTERPERSONALNA

 

1.         

 

Kim jest osoba przedsiębiorcza? Typy osobowości

· wyjaśnia, czym jest przedsiębiorczość

· definiuje osobowość

· wymienia cechy osoby przedsiębiorczej

 

· analizuje mocne i słabe strony własnej osobowości, odnosi je do cech osoby przedsiębiorczej

· rozróżnia i charakteryzuje typy osobowości

 

 

2.         

Role społeczne i rodzaje zachowań

· definiuje pojęcie „rola społeczna”

· definiuje pojęcie „rola organizacyjna”

· rozpoznaje podstawowe rodzaje zachowań, w tym zachowania asertywne, podaje przyczyny i konsekwencje poszczególnych rodzajów zachowań

· rozróżnia i charakteryzuje role przypisane i osiągane

· wyjaśnia, czym są napięcie ról oraz konflikt ról i podaje przykłady wystąpienia tych sytuacji

· omawia poszczególne rodzaje zachowań w kontekście osoby przedsiębiorczej

· rozróżnia i charakteryzuje własne role społeczne i typowe dla nich zachowania

 

·     wykazuje potrzebę przyjmowania postawy asertywnej w określonych sytuacjach

· rozróżnia i charakteryzuje typowe role organizacyjne

· wskazuje przykłady postawy konformistycznej i nonkonformistycznej

 

3.         

Komunikacja społeczna

· wyjaśnia znaczenie terminów: „komunikacja społeczna”, „komunikacja interpersonalna”, „komunikacja werbalna”, „komunikacja niewerbalna”

 

· wyjaśnia, czym jest komunikowanie się, i omawia przebieg tego procesu, charakteryzując poszczególne jego elementy

· wyjaśnia znaczenie komunikacji niewerbalnej w życiu codziennym

 

· rozróżnia i charakteryzuje wybrane elementy mowy ciała

· wyjaśnia, czym są bariery komunikacyjne, i podaje ich przykłady

· wymienia i charakteryzuje elementy skutecznej komunikacji

· definiuje pojęcie „empatia”

· stosuje różne formy komunikacji werbalnej i niewerbalnej w celu autoprezentacji oraz prezentacji własnego stanowiska

 

· wymienia i rozróżnia poziomy komunikowania

 

4.         

Podejmowanie decyzji

· wyjaśnia znaczenie terminów: „decyzja”, „decydent”, „problem decyzyjny”

 

 

 

· rozróżnia i charakteryzuje fazy procesu decyzyjnego

· wymienia i charakteryzuje bariery w podejmowaniu decyzji

·  omawia wady oraz zalety decyzji indywidualnych i zbiorowych

 

·  wymienia i omawia zasady podejmowania racjonalnych decyzji

·  wyjaśnia, czym jest racjonalność decyzji

· charakteryzuje rodzaje decyzji

 

· wykazuje wpływ luki informacyjnej na jakość podjętej decyzji

· charakteryzuje decyzje racjonalne metodologicznie oraz  rzeczowo

5.         

Konflikty i ich rozwiązywanie. Negocjacje

· wyjaśnia znaczenie terminów: „konflikt”, „negocjacje”, „mediacje”, „arbitraż”

· wymienia cechy i umiejętności przydatne w czasie negocjacji

 

· wymienia i charakteryzuje wybrane metody rozwiązywania konfliktów

· wymienia zalety mediacji i arbitrażu

 

· wskazuje różnice między poszczególnymi rodzajami negocjacji

 

· rozróżnia i charakteryzuje rodzaje konfliktów ze względu na podmiot i przedmiot konfliktu

· identyfikuje i analizuje konflikty w zespole i proponuje metody ich rozwiązania, szczególnie w drodze negocjacji

 

· podaje różnicę między technikami manipulacyjnymi a technikami negocjacyjnymi

· podaje przykłady technik manipulacyjnych stosowanych podczas negocjacji

· wymienia i omawia zasady prowadzenia skutecznych negocjacji

 

ISTOTA FUNKCJONOWANIA GOSPODARKI RYNKOWEJ

6.         

Gospodarka rynkowa. Podmioty gospodarki

· definiuje pojęcia: „gospodarka rynkowa”, „mechanizm rynkowy”, „popyt”, „podaż”, „plan Balcerowicza”

· wymienia filary gospodarki centralnie sterowanej i gospodarki rynkowej

· podaje najważniejsze różnice między gospodarką centralnie sterowaną a gospodarką rynkową

· wymienia główne podmioty gospodarki rynkowej

· omawia proces transformacji polskiej gospodarki

· wyjaśnia, na czym polegał plan Balcerowicza

 

· przedstawia argumenty świadczące o nieefektywności gospodarki centralnie sterowanej

 

· charakteryzuje działania składające się na proces transformacji gospodarczej w Polsce

 

7.         

Rynek w gospodarce

· wyjaśnia znaczenie terminu „rynek”

· wymienia funkcje rynku

· klasyfikuje rynek wg przedmiotu wymiany

· podaje różnice między rynkiem producenta a rynkiem konsumenta

 

· wymienia i charakteryzuje główne modele struktur rynkowych (monopol, oligopol, konkurencję monopolistyczną, konkurencję doskonałą)

· określa rodzaje rynków występujących w najbliższym otoczeniu

 

· wykazuje potrzebę wspierania konkurencji i walki z monopolem

 

8.         

Popyt, podaż i cena

· wyjaśnia znaczenie terminów: „popyt”, „podaż”, „cena”, „dobra komplementarne”, „dobra substytucyjne”, „cena równowagi rynkowej”, „punkt równowagi rynkowej”

· definiuje prawo popytu

· definiuje prawo podaży

· wymienia i charakteryzuje pozacenowe czynniki kształtujące popyt

· wymienia i charakteryzuje pozacenowe czynniki kształtujące podaż

· wskazuje zależność między cenami dóbr komplementarnych i dóbr substytucyjnych a wielkością popytu

· analizuje na przykładzie przebieg krzywej podaży i krzywej popytu

 

· wyjaśnia zjawiska nadwyżki rynkowej i niedoboru rynkowego

· wyznacza na prostych przykładach punkt równowagi rynkowej

 

· wyjaśnia zjawisko elastyczności cenowej popytu

 

9.         

Gospodarstwa domowe

· definiuje pojęcia: „gospodarstwo domowe”, „budżet domowy”, „deficyt budżetowy”

 

· wymienia i charakteryzuje główne źródła dochodów gospodarstw domowych

 

· wymienia i charakteryzuje główne rodzaje wydatków gospodarstw domowych: konsumpcyjne i inwestycyjne (z podziałem na stałe i zmienne)

· ocenia strukturę wydatków własnej rodziny

· tworzy budżet domowy swojej rodziny, a następnie zarządza nim

 

· proponuje działania mające na celu zniwelowanie deficytu w budżecie domowym

 

10.      

Konsument, czyli „król rynku”

· wyjaśnia znaczenie terminów: „konsument”, „gwarancja”, „reklamacja”, „zakupy na odległość”, „rękojmia”

 

· wymienia i charakteryzuje podstawowe prawa konsumenta

· wymienia instytucje zajmujące się ochroną praw konsumentów oraz określa ich cele i zadania

· podaje różnice między reklamacją a gwarancją

 

· wyróżnia prawa przysługujące konsumentom w wypadku zakupów na odległość

· przedstawia prawa konsumenta z tytułu niezgodności towaru z umową

 

· przedstawia zasady składania reklamacji w wypadku niezgodności towaru z umową

· przedstawia drogę egzekwowania własnych praw przez konsumenta

 

· wymienia akty prawne dotyczące ochrony praw konsumenta

· wyjaśnia, na czym polega zjawisko zmowy cenowej

 

11.      

Rola państwa w gospodarce

· wyjaśnia znaczenie terminów: „interwencjonizm państwowy”, „dobra publiczne”

· wyjaśnia i rozróżnia pojęcia: „polityka makroekonomiczna” i „polityka mikroekonomiczna”

· wymienia, rozróżnia i charakteryzuje funkcje ekonomiczne państwa

 

· wymienia i charakteryzuje narzędzia oddziaływania państwa na gospodarkę

· określa przyczyny ingerencji państwa w gospodarkę

 

· określa cele polityki gospodarczej, a w jej ramach – polityki fiskalnej i polityki monetarnej

 

· przedstawia argumenty za i przeciw ingerencji państwa w gospodarkę

 

12.      

Wzrost i rozwój gospodarczy państwa

· wyjaśnia znaczenie terminów: „wzrost gospodarczy”, „rozwój gospodarczy”, „siła nabywcza waluty”, „cykl koniunkturalny”

· rozróżnia i opisuje wybrane wskaźniki wzrostu gospodarczego i rozwoju gospodarczego

· wymienia fazy cyklu koniunkturalnego

 

· wyjaśnia przyczyny różnic między nominalnym a realnym PKB

· charakteryzuje zjawiska recesji i dobrej koniunktury w gospodarce

· omawia przebieg klasycznego cyklu koniunkturalnego

 

 

· porównuje wartości wybranych wskaźników wzrostu i rozwoju gospodarczego dla Polski z wartościami tych wskaźników dla innych państw

· formułuje wnioski o poziomie rozwoju gospodarczego państwa

na podstawie analizy odpowiednich wskaźników ekonomicznych

· interpretuje wysokość i przyrost PKB

 

· klasyfikuje państwa na podstawie wartości wskaźnika rozwoju społecznego (HDI)

· wyjaśnia, dlaczego wskaźnik PKB ma ograniczone znaczenie przy porównywaniu jakości życia obywateli różnych państw

· określa, na podstawie analizy wskaźników aktywności gospodarczej, fazę cyklu koniunkturalnego, w której znajduje się polska gospodarka

13.      

Budżet państwa

· wyjaśnia znaczenie terminów: „budżet państwa”, „podatek”, „dług publiczny”

 

· wymienia główne źródła dochodów państwa

· wymienia główne wydatki budżetu państwa

 

· wymienia, rozróżnia i charakteryzuje funkcje budżetu państwa

· wymienia, rozróżnia i charakteryzuje podstawowe zasady budżetowe

 

· ocenia wpływ deficytu budżetowego i długu publicznego na gospodarkę

 

·  formułuje wnioski na podstawie analizy danych statystycznych dotyczących wartości deficytu budżetowego i długu publicznego państwa w relacji do PKB

PIENIĄDZ I BANKOWOŚĆ

14.      

Pieniądz

· wyjaśnia znaczenie terminów: „pieniądz”, „siła nabywcza”, „inflacja”, „stopa inflacji”

 

· omawia ewaluację pieniądza

· wymienia, rozróżnia i charakteryzuje formy pieniądza

· wymienia i charakteryzuje właściwości pieniądza

· identyfikuje rodzaje inflacji w zależności od przyczyn jej powstania oraz stopy inflacji

 

· wymienia i charakteryzuje funkcje pieniądza

· wymienia i charakteryzuje właściwości pieniądza

·  omawia skutki inflacji

·  przedstawia sposoby przeciwdziałania inflacji

· objaśnia obieg pieniądza w gospodarce

 

· omawia przyczyny zmian wartości pieniądza (siły nabywczej)

· omawia poziom inflacji w Polsce w latach 1989–2010 oraz podaje jej przyczyny i działania, w których wyniku nastąpiło osłabienie dynamiki procesów inflacyjnych

15.      

Banki

· wyjaśnia znaczenie terminów: „bank”, „system bankowy”

· wymienia elementy systemu bankowego w Polsce

 

· wymienia i charakteryzuje funkcje banku centralnego

· rozróżnia rodzaje banków ze względu na dominującą działalność

· wyjaśnia różnice między bankami komercyjnymi a bankami spółdzielczymi

 

· wyjaśnia rolę banku centralnego w gospodarce

· wymienia i charakteryzuje podstawowe narzędzia polityki pieniężnej NBP

· określa znaczenie Rady Polityki Pieniężnej w kształtowaniu polityki pieniężnej NBP

· wyjaśnia, na czym polega polityka pieniężna banku centralnego

· identyfikuje rodzaje polityki pieniężnej prowadzonej przez NBP

· wykazuje zależność między zmianą stóp procentowych wprowadzoną przez NBP a oprocentowaniem kredytów udzielanych przez banki osobom fizycznym i przedsiębiorcom

· wyjaśnia rolę banków w gospodarce

· podaje podstawowe różnice między bankami komercyjnymi a SKOK-ami

 

16.      

Rachunki bankowe

· wymienia podstawowe rodzaje usług bankowych

· rozróżnia rodzaje kont osobistych

· wyjaśnia znaczenie terminów: „limit debetowy”, „kapitalizacja odsetek”, „karta płatnicza”

 

· wyjaśnia zasady funkcjonowania lokat bankowych, wymienia i charakteryzuje ich rodzaje

· identyfikuje rodzaje kart płatniczych

 

 

· omawia zasady rozsądnego korzystania z karty kredytowej

· wyjaśnia zasady wyboru najlepszej lokaty bankowej

· wyjaśnia różnice między stałym a zmiennym oprocentowaniem lokat bankowych

· oblicza należne odsetki od lokat bankowych z uwzględnieniem różnego oprocentowania i kapitalizacji

· porównuje oferty wybranych usług bankowych

· wykazuje zależność między częstotliwością kapitalizacji odsetek a wielkością należnych odsetek od lokaty bankowej

 

17.      

Kredyty

· wyjaśnia znaczenie terminów: „kredyt”, „kredyt konsumencki”, „rzeczywista roczna stopa oprocentowania”, „pożyczka”, „zastaw hipoteczny”, „spread walutowy”, „zdolność kredytowa”

· podaje różnice między kredytem a pożyczką

· identyfikuje rodzaje kredytów wg różnych kryteriów (okresu kredytowania, waluty kredytu, przeznaczenia kredytu)

· omawia podstawowe prawa przysługujące kredytobiorcy w wypadku umowy kredytu konsumenckiego

 

 

· wymienia i omawia kryteria wyboru najlepszego kredytu

· wymienia najważniejsze kryteria oceny zdolności kredytowej stosowane przez banki

 

 

· oblicza należne odsetki od zaciągniętego kredytu

· ocenia możliwość spłaty

zaciągniętego kredytu przy określonym dochodzie

 

· wskazuje rolę Biura Informacji Kredytowej (BIK) w procesie przyznawania kredytów

 

18.      

Pozabankowe formy inwestowania

· wyjaśnia znaczenie terminów: „inwestowanie”, „instrument finansowy”, „papiery wartościowe”, „obligacje”, „bony skarbowe”, „weksle”, „akcje”, „fundusz inwestycyjny”

· identyfikuje rodzaje inwestycji wg różnych kryteriów (przedmiotu inwestycji, podmiotu inwestowania)

· rozróżnia i charakteryzuje inwestycje rzeczowe i finansowe

 

 

· wskazuje różnice między poszczególnymi rodzajami papierów wartościowych

· rozróżnia formy inwestowania kapitału

· wymienia i charakteryzuje kryteria wyboru formy inwestycji

· wymienia rodzaje obligacji ze względu na emitenta

· wyjaśnia, czym są fundusze inwestycyjne

· wyjaśnia pojęcie „emisja akcji” i zna zasady emisji

 

 

· określa rodzaje akcji ze względu na sposób przenoszenia własności oraz wg uprawnień właścicieli akcji

· wymienia i charakteryzuje rodzaje funduszy inwestycyjnych, uwzględniając potencjalne zyski roczne oraz ryzyko wystąpienia strat

· oblicza przewidywany zysk z przykładowej inwestycji kapitałowej w krótkim i długim okresie

· dostrzega zróżnicowanie stopnia ryzyka w zależności od rodzaju inwestycji oraz okresu inwestowania

 

· wymienia typy obligacji skarbowych w Polsce

· rozróżnia ceny akcji (nominalną, emisyjną oraz rynkową)

· wyjaśnia pojęcia: „jednostka uczestnictwa”, „certyfikat inwestycyjny”

· wyjaśnia rolę, jaką w gospodarce odgrywają fundusze inwestycyjne

 

19.      

Giełda

· definiuje pojęcie „giełda” oraz charakteryzuje jej rodzaje

· wyjaśnia znaczenie terminów: „makler”, „indeks giełdowy”, „ceduła giełdowa”, „hossa”, „bessa”

 

· wymienia i charakteryzuje instytucje rynku kapitałowego w Polsce

· wymienia i omawia rynki giełdowe na GPW

· wymienia podstawowe indeksy na GPW

 

· określa miejsce GPW w systemie rynku kapitałowego

· wyjaśnia mechanizm funkcjonowania GPW

· omawia systemy notowań na GPW

· wyjaśnia znaczenie podstawowych wskaźników giełdowych w podejmowaniu decyzji dotyczących inwestowania na giełdzie

·  

· analizuje tabele z informacjami giełdowymi

· omawia działania podejmowane przed rozpoczęciem inwestowania na giełdzie

· omawia rolę giełdy w gospodarce

· przedstawia rys historyczny GPW

· określa miejsce GPW na europejskim rynku kapitałowym

 

PODATKI I UBEZPIECZENIA

20.      

Podatki

· definiuje pojęcie „podatek”

· wyjaśnia znaczenie terminów: „zdolność prawna”, „osobowość prawna”, „podatnik”, „obowiązek podatkowy”, „przedmiot opodatkowania”, „stawka podatkowa”, „podstawa opodatkowania”

 

· argumentuje konieczność płacenia podatków

· wymienia i charakteryzuje funkcje podatków

· identyfikuje rodzaje podatków wg różnych kryteriów

 

 

· wymienia i omawia rodzaje podatków

· charakteryzuje podatki progresywne, proporcjonalne i regresywne

 

· omawia klasyczne zasady podatkowe A. Smitha

· omawia rolę podatku VAT w polskim systemie podatkowym

· ocenia system podatkowy w Polsce

· przedstawia argumenty za i przeciw wprowadzeniu podatku liniowego

· wyjaśnia znaczenie terminu „Dzień Wolności Podatkowej”

· porównuje stopień obciążenia podatkami obywatela w różnych krajach

 

21.      

Roczne rozliczenie podatku dochodowego

· wyjaśnia znaczenie terminów: „obowiązek podatkowy”, „dochód”, „przychód”, „koszty uzyskania przychodu”, „kwota wolna od podatku”, „ulga podatkowa”, „zaliczka na podatek dochodowy”, „płatnik podatku”

· wymienia ulgi podatkowe obowiązujące w Polsce

· wymienia rodzaje formularzy podatkowych

 

· omawia sposoby obliczania podatku wg różnych stawek podatkowych

· omawia zasady wspólnego opodatkowania

 

· dobiera odpowiedni formularz podatkowy do źródeł przychodu oraz sposobu jego opodatkowania

 

· analizuje strukturę dochodów podatników PIT w Polsce i jej zmiany w określonych latach

22.      

Jak wypełnić roczne zeznanie podatkowe?

· wymienia sposoby złożenia zeznania podatkowego

 

· wyjaśnia znaczenie terminu „Urzędowe Poświadczenie Odbioru” (UPO)

· omawia zasady wspólnego opodatkowania

 

· wypełnia roczne zeznanie podatkowe na podstawie przykładowych danych

 

 

 

23.      

Ubezpieczenia

· wyjaśnia, czym jest ubezpieczenie

· wyjaśnia znaczenie terminów: „ubezpieczyciel”, „ubezpieczający”, „ubezpieczony”, „system zabezpieczenia społecznego”, „ubezpieczenia publiczne”, „ubezpieczenia prywatne”, „polisa ubezpieczeniowa”, „karencja”

 

· wymienia podstawowe obowiązki ubezpieczonego i ubezpieczyciela

· wymienia filary systemu emerytalnego w Polsce

 

· wymienia i charakteryzuje rodzaje ubezpieczeń wg różnych kryteriów (przedmiotu ubezpieczenia, stopnia swobody w zakresie nawiązania stosunku ubezpieczenia)

· charakteryzuje poszczególne filary systemu emerytalnego w Polsce

 

· wskazuje związek pomiędzy swoją przyszłą aktywnością zawodową a wysokością emerytury

· wyjaśnia, jaką rolę w gospodarce odgrywają fundusze emerytalne

· omawia rolę Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w polskim systemie ubezpieczeń

 

· podaje różnice między redystrybutywnym a kapitałowym modelem ubezpieczeń społecznych

PRZEDSIĘBIORSTWO

24.      

Cele i rodzaje działalności gospodarczej

· wymienia i charakteryzuje ekonomiczne cele gospodarowania

· wymienia i charakteryzuje społeczne cele gospodarowania

· wymienia i omawia czynniki produkcji

· wymienia i charakteryzuje rodzaje działalności gospodarczej

 

 

·  podaje przykłady działań zgodnych z koncepcją społecznej odpowiedzialności biznesu

· określa rodzaj działalności gospodarczej wg PKD 2007

 

25.      

Klasyfikacja przedsiębiorstw

· wyjaśnia, kim jest przedsiębiorca

· wyjaśnia znaczenie terminów: „zdolność prawna”, „osobowość prawna”

 

· omawia klasyfikację wielkościową przedsiębiorstw

· wymienia i charakteryzuje formy własności przedsiębiorstw

 

 

· wymienia i charakteryzuje formy organizacyjno-
-prawne przedsiębiorstw

 

· klasyfikuje rodzaje spółek

· omawia znaczenie mikroprzedsiębiorstw w polskim systemie gospodarki

· określa rolę przedsiębiorstw z sektora MŚP w funkcjonowaniu polskiej gospodarki

· wymienia i charakteryzuje formy związków spółek (korporacje, monopole, holdingi, koncerny)

 

26.      

Zakładanie firmy

· definiuje pojęcia „makrootoczenie przedsiębiorstwa”, „mikrootoczenie przedsiębiorstwa”

 

· wymienia i charakteryzuje etapy zakładania własnej działalności gospodarczej

· wskazuje najczęstsze przyczyny niepowodzeń przedsiębiorstwa

· wymienia i omawia czynniki warunkujące sprawne funkcjonowanie przedsiębiorstwa

 

· dostosowuje formę organizacyjno-prawną do profilu działalności przedsiębiorstwa

 

·  wypełnia zintegrowany wniosek CEIDG-1

27.      

Biznesplan

· wyjaśnia, czym jest biznesplan

· wymienia i omawia zasady sporządzania biznesplanu

· wyjaśnia pojęcia: „analiza rynku”, „rynek potencjalny”

· wymienia i charakteryzuje elementy biznesplanu

 

· uzasadnia przydatność sporządzania biznesplanu niezależnie od etapów rozwoju przedsiębiorstwa

· wyjaśnia, na czym polega analiza strategiczna SWOT

 

· sporządza projekt własnego przedsiębiorstwa oparty na biznesplanie

 

28.      

Zarządzanie przedsiębiorstwem

· definiuje terminy: „styl kierowania”, „motywowanie”, „efekt synergii”

· wymienia i omawia zasady pracy zespołowej

· wymienia i omawia zasady organizacji pracy w firmie

· wymienia cechy dobrego kierownika (lidera zespołu)

 

· wymienia i charakteryzuje elementy procesu zarządzania oraz jego przebieg

· wymienia różne style zarządzania i wyjaśnia, na czym one polegają

· wymienia i omawia cechy dobrego wykonawcy

· dowodzi skuteczności łączenia różnych sposobów motywowania podwładnych

 

· ocenia zastosowanie różnych stylów kierowania w zależności od rodzaju przedsiębiorstwa i przedmiotu działalności

 

29.      

Sprawozdania finansowe przedsiębiorstwa

· definiuje pojęcia: „majątek trwały”, „majątek obrotowy”, „aktywa przedsiębiorstwa”, „pasywa przedsiębiorstwa”, „bilans”, „amortyzacja”, „rachunek zysków i strat”, „próg rentowności”, „koszt całkowity”, „całkowity koszt jednostkowy”

· wymienia i charakteryzuje podstawowe składniki bilansu

 

· podaje przykłady kosztów stałych oraz zmiennych przedsiębiorstwa

· analizuje przykładowy wynik finansowy przedsiębiorstwa

 

· wyznacza na prostych przykładach próg rentowności

· omawia procedurę likwidacji działalności gospodarczej

30.      

Księgowość przedsiębiorstwa

· definiuje pojęcie „rachunkowość firmy”

· wymienia podstawowe zasady księgowości

· klasyfikuje i opisuje dowody księgowe

 

· wymienia i omawia funkcje rachunkowości

· wymienia podstawowe dokumenty księgowe firmy

 

· uzasadnia konieczność prowadzenia rachunkowości w firmie

· podaje różnice między księgowością pełną a księgowością uproszczoną

 

· wymienia i omawia wady oraz zalety poszczególnych form opodatkowania przedsiębiorstwa podatkiem dochodowym

· uzupełnia fakturę VAT na podstawie dostarczonych danych

 

· wyjaśnia znaczenie terminu „kreatywna księgowość” oraz omawia przyczyny i konsekwencje tego zjawiska

31.      

Marketing

· wyjaśnia, czym jest marketing, oraz wymienia jego cele

· wymienia rodzaje mediów reklamowych

 

· wyjaśnia, czym jest promocja, oraz charakteryzuje jej narzędzia

· wyjaśnia, czym jest reklama, oraz omawia cele działań reklamowych

· wyjaśnia znaczenie terminu „marketing mix” oraz charakteryzuje jego elementy

 

· wskazuje pozytywne i negatywne przykłady wpływu reklamy na konsumentów

 

· odczytuje informacje zawarte w reklamach, odróżniając je od elementów perswazyjnych

· omawia zjawisko kreowania marki firmy, uwzględniając znaczenie barw firmowych

32.      

Etyka w pracy

i w biznesie

· wyjaśnia znaczenie terminu „etyka zawodowa”

· definiuje pojęcie „mobbing”

· wyjaśnia pojęcie „korupcja”

 

· rozróżnia zachowania etyczne i nieetyczne w wypadku pracodawcy i pracownika

· wymienia działania etyczne i nieetyczne w biznesie

· wymienia przejawy mobbingu, jego skutki oraz sposoby przeciwdziałania mobbingowi

· identyfikuje rodzaje korupcji

 

· charakteryzuje reguły moralne i normy prawne jako elementy etycznego postępowania

· wymienia zasady etycznego pracownika – kodeks etyczny

· wymienia przyczyny i skutki oraz sposoby przeciwdziałania korupcji

· wymienia, rozróżnia oraz charakteryzuje podstawowe wartości etyczne w biznesie

· analizuje przebieg kariery zawodowej osoby, która – działając zgodnie z zasadami etyki – odniosła w życiu zawodowym sukces

· dowodzi negatywnego wpływu szarej strefy na gospodarkę

 

· analizuje przykładowy kodeks etyki zawodowej danej profesji (np. nauczyciela)

PRACA

33.      

Rynek pracy

· definiuje pojęcia: „praca”, „humanizacja pracy”, „aktywność zawodowa”, „współczynnik aktywności zawodowej”, „bezrobocie”

· wyjaśnia, czym jest rynek pracy, i wymienia jego uczestników

· przedstawia pracę jako wartość

· wymienia i omawia bodźce skłaniające człowieka do podejmowania pracy

· wyjaśnia motywy aktywności zawodowej człowieka

 

 

· omawia skutki nadmiernego popytu na rynku pracy

· wymienia i charakteryzuje przyczyny oraz konsekwencje zjawiska nierównowagi na rynku pracy

· analizuje popyt na pracę i podaż pracy, uwzględniając czynniki wpływające na wielkość popytu i podaży pracy

 

· oblicza na prostych przykładach współczynnik aktywności zawodowej

34.      

Poszukiwanie pracy

· wyjaśnia, czym jest aktywne poszukiwanie pracy

· wyjaśnia, jak rozpoznać własne predyspozycje i możliwości zawodowe

·  

· wymienia i omawia sposoby poszukiwania pracy

· wymienia zasady pisania CV i listu motywacyjnego

· wymienia najczęstsze błędy w CV i listach motywacyjnych

 

 

· wyjaśnia, na czym polega rozpoznanie rynku pracy (uwzględniające zawody deficytowe i nadwyżkowe oraz najczęstsze oczekiwania pracodawców)

· wymienia kompetencje miękkie, na które najczęściej zwracają uwagę pracodawcy

· uzasadnia konieczność jednoczesnego korzystania z kilku metod szukania pracy

· odróżnia wiarygodne oferty pracy

 

· wymienia i omawia elementy dokumentów aplikacyjnych (uwzględniając Europass)

· analizuje własne możliwości znalezienia pracy na rynku lokalnym, regionalnym, krajowym i europejskim

· wyszukuje oferty pracy, uwzględniając własne możliwości i predyspozycje

· tworzy dokumenty aplikacyjne dotyczące konkretnej oferty pracy

· wypełnia formularz Europass CV w języku polskim

35.      

Rozmowa kwalifikacyjna

· wymienia etapy procesu rekrutacji pracowników

· wyjaśnia znaczenie terminu „rozmowa kwalifikacyjna”

 

· wyjaśnia znaczenie rozmowy kwalifikacyjnej w procesie rekrutacji

· wymienia zasady przygotowania się do rozmowy kwalifikacyjnej

 

· wymienia zasady dobrego zaprezentowania się na rozmowie kwalifikacyjnej

· analizuje najczęściej zadawane pytania podczas rozmowy kwalifikacyjnej

 

· stosuje różne formy komunikacji werbalnej i niewerbalnej w celu autoprezentacji oraz prezentacji własnego stanowiska

· uczestniczy w rozmowie kwalifikacyjnej w warunkach symulowanych

 

36.      

Zatrudnienie

· wyjaśnia znaczenie terminów: „kodeks pracy”, „stosunek pracy”, „świadectwo pracy”, „płaca”

· wymienia rodzaje umów o pracę

· wymienia umowy cywilnoprawne (umowę-
-zlecenie
i umowę o dzieło)

· wymienia i omawia funkcje płacy

· wymienia instytucje w Polsce stojące na straży praw pracowniczych

· wyjaśnia znaczenie Kodeksu pracy jako podstawowego aktu prawnego regulującego prawa i obowiązki pracowników oraz pracodawców

· wymienia formy rozwiązania umowy o pracę

· wymienia podstawowe prawa i obowiązki pracownika (w tym pracownika młodocianego) oraz pracodawcy

· wymienia i charakteryzuje rodzaje płacy (minimalna, netto, brutto)

· wymienia i charakteryzuje rodzaje systemów płac

· wymienia i omawia podstawowe zasady prawa pracy

· analizuje formy wynagrodzenia wynikające z systemu płac, a następnie wskazuje wady i zalety każdej z nich z punktu widzenia pracownika oraz pracodawcy

 

· analizuje i interpretuje szczegółowe zapisy prawa pracy

· analizuje formy zatrudnienia na podstawie umów cywilnoprawnych, a następnie wskazuje podstawowe cechy odróżniające je od umowy o pracę

· analizuje poszczególne rodzaje umów o pracę, a następnie wskazuje ich wady i zalety z punktu widzenia pracownika oraz pracodawcy

· oblicza płacę netto

 

·  stosuje odpowiednie przepisy Kodeksu pracy w zależności od sytuacji problemowej

37.      

Bezrobocie

· wyjaśnia pojęcia: „bezrobocie”, „stopa bezrobocia”, „osoba bezrobotna”, „BAEL”

· wymienia warunki, które trzeba spełnić, aby otrzymać status bezrobotnego

· charakteryzuje rodzaje bezrobocia

 

· identyfikuje rodzaje bezrobocia ze względu na przyczynę i formę występowania

· wymienia negatywne i pozytywne skutki bezrobocia

· wymienia i omawia sposoby walki z bezrobociem (pasywne i aktywne)

 

· uzasadnia potrzebę aktywnej i efektywnej walki z bezrobociem

· oblicza stopę bezrobocia

· analizuje dane statystyczne dotyczące wielkości i struktury bezrobocia w Polsce

· formułuje wnioski na temat bezrobocia w województwie, w którym mieszka

 

· proponuje działania mające na celu ograniczenie bezrobocia w miejscu zamieszkania

38.      

Sytuacja na rynku pracy w UE

· wymienia swobody wspólnego rynku i charakteryzuje swobodę przepływu osób

 

· analizuje stopę bezrobocia wg BAEL w krajach UE i wyciąga wnioski

· podaje nazwy krajów UE o najwyższym poziomie bezrobocia

 

·     wymienia przyczyny migracji zarobkowych Polaków

· podaje nazwy państw będących głównym celem emigracji zarobkowej Polaków

 

· omawia zróżnicowanie warunków pracy i życia w UE (uwzględniając stopę bezrobocia i przeciętne roczne dochody)

· omawia znaczenie gwarancji jednakowych praw w krajach UE

 

 

 

· analizuje możliwości zatrudnienia w krajach UE

 

WSPÓŁPRACA MIĘDZYNARODOWA

39.      

Handel zagraniczny. Współpraca gospodarcza Polski z zagranicą

· wyjaśnia znaczenie terminów: „handel zagraniczny”, „eksport”, „import”, „bilans handlu zagranicznego”

· wymienia bariery ograniczające handel zagraniczny

· określa zakres współpracy międzynarodowej

· wymienia nazwy państw o największym udziale w handlu zagranicznym (eksporcie i imporcie)

 

· omawia znaczenie handlu zagranicznego w gospodarce oraz wymienia korzyści wynikające z wymiany handlowej

· podaje przykłady polskich „hitów eksportowych”

 

· wymienia głównych partnerów handlowych Polski oraz omawia strukturę handlu zagranicznego i jego znaczenie dla naszego kraju

· analizuje wpływ kursu walut na handel zagraniczny i gospodarkę

· wyjaśnia zjawisko protekcjonizmu państwowego

40.      

Procesy globalizacji

·  wyjaśnia pojęcie „globalizacja”

· wyjaśnia znaczenie terminu „antyglobalista”

 

· wymienia i charakteryzuje płaszczyzny globalizacji

· wymienia główne centra gospodarcze i finansowe świata

 

· omawia rolę globalnych korporacji w rozwoju globalizacji

· wymienia i omawia korzyści i zagrożenia wynikające z globalizacji

· wymienia i charakteryzuje pozytywne i negatywne skutki globalizacji na poszczególnych jej płaszczyznach

· wyjaśnia pojęcia: „bezpośrednia inwestycja zagraniczna”, „inwestycje green-field”

 

· ocenia wpływ globalizacji na gospodarkę Polski

· podaje przykłady oddziaływania globalizacji na poziom życia i model konsumpcji

· wyszukuje informacje o aktualnych tendencjach i zmianach w gospodarce świata i Polski

· podaje różnicę między antyglobalistami a alterglobalistami