Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny – „Słowa na czasie” klasa 1

Prezentowane wymagania edukacyjne są zintegrowane z planem wynikowym autorstwa Justyny Zabrodzkiej, będącego propozycją realizacji materiału zawartego w podręczniku „Słowa na czasie” w klasie 1. Wymagania dostosowano do sześciostopniowej skali ocen. Podane kryteria uzyskania poszczególnych ocen (oprócz dopuszczającej) są każdorazowo uzupełnieniem i rozszerzeniem kryteriów obowiązujących, aby uzyskać oceny niższe.

Numer i temat lekcji

Wymagania konieczne

(ocena dopuszczająca)

Uczeń:

Wymagania podstawowe

(ocena dostateczna)

Uczeń:

Wymagania rozszerzające

(ocena dobra)

Uczeń:

Wymagania dopełniające

(ocena bardzo dobra)

Uczeń:

Wymagania wykraczające

(ocena celująca)

Uczeń:

1. i 2.

W starożytnym świecie

• ogólnie charakteryzuje epokę antyczną

określa, na kiedy datowany jest początek i koniec starożytności

• wyjaśnia znaczenie i pochodzenie nazw epoki

• wymienia czołowych filozofów epoki starożytnej (Sokrates, Platon, Arystoteles, Tales z Miletu, Heraklit z Efezu, Zenon z Kition, Epikur)

• wymienia główne etapy rozwoju filozofii starożytnej

• podaje charakterystyczne cechy sztuki antycznej

• tłumaczy, na czym polega zasada symetrii i harmonii w sztuce

we wskazanych przez nauczyciela źródłach odszukuje informacje na temat gimnazjum w Grecji i Rzymie

• odszukuje w różnych źródłach informacje na temat gimnazjum w starożytnej Grecji i starożytnym Rzymie

omawia główne poglądy filozoficzne myślicieli epoki starożytnej (Sokrates, Platon, Arystoteles, Tales z Miletu, Heraklit z Efezu, Zenon z Kition, Epikur)

 

• ocenia słuszność stwierdzenia Sokratesa i uzasadnia swoje zdanie

 

• określa, jakie znaczenie ma antyk dla kultury europejskiej

 

3.

Powstanie świata według Biblii

• streszcza fragment „Księgi Rodzaju” o powstaniu świata

• wskazuje zdanie, które wielokrotnie pojawia się w tekście

• zapisuje w wyznaczonych miejscach na schematach określenia charakteryzujące Boga, świat i człowieka

• wymienia dzieła Boga i zadania wyznaczone poszczególnym stworzeniom

• redaguje spójną wypowiedź na temat wizji idealnego świata

• na podstawie zamieszczonej w podręczniku notatki tworzy mapę myśli dotyczącą Biblii

• uzasadnia istnienie harmonii i porządku w procesie stwarzania świata

• wyjaśnia termin werset

 

• tłumaczy, w jakim celu zostały zastosowane powtórzenia w tekście

• wyjaśnia, dlaczego człowiek pojawia się na końcu procesu stwarzania

 

 

• redaguje spójną i poprawną językowo wypowiedź na temat wizji idealnego świata

 

4.

Symboliczny wymiar przypowieści

• czyta ze zrozumieniem „Przypowieść o synu marnotrawnym”

• zapisuje określenia charakteryzujące bohaterów

• odczytuje dosłowny sens przypowieści

• opowiada krótko o losach młodszego syna

• formułuje opinię na temat zachowania ojca

• uzupełnia frazeologizmy i przysłowia pochodzące z Biblii

• spośród podanych cech wybiera te, które są charakterystyczne dla języka Biblii

• wskazuje na obrazie Rembrandta elementy, o których jest mowa w przypowieści

 

• przygotowuje dłuższą wypowiedź o losach młodszego syna z zachowaniem zasad poprawnej kompozycji

• ocenia, w jaki sposób ojciec traktuje marnotrawnego syna

• wyjaśnia terminy: przypowieść, alegoria, symbol

• tłumaczy, co znaczą frazeologizmy pochodzące z Biblii

 

• wyraża i uzasadnia swoją opinię na temat zachowania ojca

• odczytuje symboliczny sens przypowieści

• samodzielnie wyjaśnia alegoryczne znaczenie postaci ojca i syna marnotrawnego

• tworzy krótkie opowiadanie z biblijnymi frazeologizmami, poprawne pod względem ortograficznym i gramatycznym oraz tytułuje tekst jednym z frazeologizmów

• omawia sposób przedstawienia postaci, tła oraz kolorystyki na obrazie Rembrandta

• udowadnia, że przeczytany tekst jest parabolą

• redaguje opowiadanie z punktu widzenia danej postaci, przestrzegając norm kompozycyjnych i językowych oraz stosując bogate słownictwo

 

5.

„Miłość cierpliwa jest, łaskawa jest...”

 – biblijna pieśń pochwalna

• czyta ze zrozumieniem „Hymn o miłości”

• wymienia czyny i umiejętności, które bez miłości byłyby bezwartościowe

• wymienia określenia miłości występujące w hymnie

 

• wyszukuje w tekście środki stylistyczne, za pomocą których została opisana miłość

• podaje różnice między zachowaniem dziecka i osoby dorosłej

• uczestniczy w dyskusji na temat tego, czym jest miłość w dzisiejszych czasach

• wyjaśnia, dlaczego – zdaniem św. Pawła – miłość jest najważniejsza

• tłumaczy terminy: hymn, agape

udowadnia, że pieśń św. Pawła jest hymnem

przy pomocy nauczyciela omawia przenośne znaczenie danego cytatu

 

• określa, co symbolizują dzieciństwo i dorosłość

• zabiera głos w dyskusji na temat tego, czym jest miłość w dzisiejszych czasach

omawia przenośne znaczenie danego cytatu

 

• samodzielnie opracowuje hierarchię uczuć i wartości istotnych w życiu człowieka

• wymienia cechy miłości, które nie są wyrażone wprost w hymnie, i wyjaśnia, jak je rozumie

6. i 7.

O skutecznym porozumiewaniu się

• ustala, kto jest nadawcą i odbiorcą danej sytuacji komunikacyjnej

• wymienia uczestników komunikacji językowej

• zapisuje komunikaty przekazywane przez poszczególne emotikony

• określa nadawcę i odbiorcę tekstu oraz intencje nadawcy

 

• podaje przyczyny nieskutecznej komunikacji

• podaje dwie cechy, którymi powinien charakteryzować się czytelny piktogram

• dzieli poszczególne wypowiedzi według intencji

• rozpoznaje intencje nadawców podanych wypowiedzi

• układa wypowiedzi odpowiednio do wskazanych sytuacji

• wyjaśnia terminy: komunikacja językowa, komunikat, nadawca, odbiorca, kontakt, kod, kontekst, intencja

• podaje trzy cechy, którymi powinien charakteryzować się czytelny piktogram

• układa wypowiedzi zgodne ze wskazanymi intencjami

• wymienia uczestników komunikacji językowej, określa, jaki istnieje między nimi kontakt i jakim kodem się posługują

• wymienia zasady językowego savoir-vivre’u związane z komunikacją językową

• układa wypowiedzi odpowiednio do wskazanych sytuacji komunikacyjnych, dbając o poprawność gramatyczną, ortograficzną i interpunkcyjną

• omawia znaczenie komunikatów niewerbalnych w komunikacji językowej

 

8. i 9.

Powstanie świata według mitologii

• wymienia utwory Jana Parandowskiego

• czyta ze zrozumieniem fragmenty „Mitologii” w tłum. J. Parandowskiego

• odszukuje w słowniku znaczenia podanych frazeologizmów związanych z mitologią

 

• łączy w pary imiona postaci z mitologii

• na podstawie drzewa genealogicznego bogów greckich opowiada mit o początkach świata

• opisuje stosunki panujące w rodzinie przedstawionej w micie o początkach świata

• opowiada, jak ukazano w micie świat antycznych bogów

• wyjaśnia różne znaczenia słowa mit, korzystając ze słownika języka polskiego

• odszukuje w słowniku znaczenia podanych frazeologizmów związanych z mitologią i z każdym z nich układa zdanie

• krótko omawia postać Jana Parandowskiego

• ocenia relacje panujące w rodzinie przedstawionej w micie o początkach świata

• określa pochodzenie danych frazeologizmów

• wyjaśnia terminy: mit, mitologia

• redaguje zdania z różnymi znaczeniami słowa mit

wyjaśnia hasła podane w krzyżówce, odczytuje rozwiązanie i wyjaśnia jego znaczenie

odpowiada na pytania quizowe dotyczące narodzin świata według mitologii

 

• porównuje mit o powstaniu świata z biblijną wizją stworzenia

• wyszukuje w tekście cytaty, które budują nastrój

 

• samodzielnie przygotowuje quiz sprawdzający wiedzę na temat narodzin świata według mitologii

10.

Miłość Orfeusza i Eurydyki

• streszcza mit o Orfeuszu i Eurydyce

• wyjaśnia, jak muzyka Orfeusza działała na otoczenie

• podaje przestrogę zawartą w micie

 

• redaguje plan wydarzeń

• charakteryzuje bohatera utworu

• odpowiada, dlaczego skargi Orfeusza zostały wysłuchane

• określa, który moment mitu został ukazany na obrazie Nicolasa Poussina

• wymienia skojarzenia z wyrażeniem bezgraniczna miłość

• wyjaśnia terminy atrybut, pantomima

• wymienia elementy świadczące o tym, który moment mitu został ukazany na obrazie Nicolasa Poussina

• sporządza notatkę na temat atrybutów przypisywanych bogom

 

• uzasadnia, czy przestroga zawarta w micie jest nadal aktualna

 

• przedstawia w formie pantomimy losy Orfeusza

 

11.

Sztuka sądzenia

• przedstawia wybór Parysa

• podaje okoliczności i przyczynę sporu pomiędzy boginiami

 

• wyjaśnia pochodzenie Parysa i podaje przyczynę porzucenia go w górach

• podaje przedstawione w tekście cechy bogów i z pomocą nauczyciela określa, o czym one mogą świadczyć

• wyjaśnia wyrażenie jabłko niezgody, korzystając ze słownika frazeologicznego

• formułuje uzasadnienie wyboru Parysa oraz jego ocenę

• uzasadnia swoją ocenę wyboru Parysa

• uczestniczy w klasowej dyskusji nad wartościami oraz w scence obrazującej wybraną wartość

• zabiera głos w klasowej dyskusji nad wartościami oraz w scence obrazującej wybraną wartość

 

• określa, o czym mogą świadczyć cechy bogów przedstawione w tekście

 

12.

Historia Edypa

• redaguje plan wydarzeń

• wymienia działania poszczególnych postaci

 

• ocenia wpływ poszczególnych postaci na przebieg zdarzeń

• wymienia uniwersalne prawdy i wartości zawarte w micie o Edypie

• określa, które zdarzenie z mitu zostało przedstawione na obrazie Antoniego Brodowskiego

 

• przygotowuje argumenty do dyskusji na temat, czy we współczesnym świecie dochodzi do konfliktów między prawem boskim i ludzkim

• rozważa problem, czy człowiek ma zawsze wpływ na wydarzenia w jego życiu oraz jak wiedza o przyszłości mogłaby zmienić jego decyzje

 

• uzasadnia, że prawdy i wartości przedstawione w micie o Edypie są uniwersalne i aktualne także w dzisiejszym świecie

• wymienia elementy świadczące o tym, który moment mitu został ukazany na obrazie Antoniego Brodowskiego

• przygotowuje plakat do wybranej sentencji

• rozważa, czego mogą dotyczyć konflikty między prawem boskim i ludzkim we współczesnym świecie

• rzeczowo uzasadnia swoje stanowisko w dyskusji na temat, czy człowiek ma zawsze wpływ na wydarzenia w jego życiu oraz jak wiedza o przyszłości mogłaby zmienić jego decyzje

 

13. i 14.

Achilles i Hektor – bohaterowie wojny trojańskiej

 

• wymienia utwory Homera

• czyta ze zrozumieniem fragmenty „Iliady”

• podaje przyczyny wojny trojańskiej

• dokonuje podziału bohaterów na walczących po stronie Greków oraz Trojan

• określa nastrój utworu

 

 

• wskazuje w tekście porównania dotyczące Trojan i Greków oraz podaje nazwę tego rodzaju porównań

• odszukuje w tekście określenia Hektora i Achillesa

• przedstawia przebieg pojedynku pomiędzy Hektorem i Achillesem

• podaje co najmniej pięć nazw emocji towarzyszących uczestnikom pojedynku i z każdym z rzeczowników układa zdanie odnoszące się do treści „Iliady”

• krótko omawia postać Homera

• wyjaśnia terminy: epos, porównanie homeryckie, epika, liryka, dramat

• podaje odpowiednie przykłady porównania homeryckiego z fragmentu „Iliady”

• tłumaczy, do czego w „Iliadzie” porównane zostały działania postaci

• pracuje w grupie zastanawiając się nad sposobami niedopuszczenia do konfliktu pomiędzy Grekami i Trojanami

• wyjaśnia, w jaki sposób została napisana „Iliada” i wskazuje narratora

• pracuje w grupie przedstawiając rzeczowo uargumentowane propozycje sposobów niedopuszczenia do konfliktu pomiędzy Grekami i Trojanami

 

• zestawia własne wyobrażenia dotyczące homeryckich bohaterów z wizerunkami aktorów grających role Achillesa i Hektora

15.

Trudny powrót

• czyta ze zrozumieniem fragment „Odysei”

• podaje nadawcę i adresata tekstu

• wyjaśnia, dlaczego Odyseusz nie mógł bez przeszkód dotrzeć do domu

• wyjaśnia, kim w mitologii greckiej był Tejrezjasz

• referuje, co Tejrezjasz przykazał bohaterowi

• wyjaśnia termin epos

• układa pytania skierowane do bohatera utworu

 

 

• udowadnia, że „Odyseja” jest eposem

• przedstawia w postaci komiksu wybrane zdarzenie z wędrówki Odyseusza

• wymienia utwory literackie lub filmy, w których pojawia się motyw wędrówki, i podaje zakończenia tych dzieł

 

16.

Motywy mitologiczne natchnieniem dla artystów

 

• podaje temat każdego z dzieł

• wyjaśnia w dwóch zdaniach, w jaki sposób współczesna rzeźba nawiązuje do greckiego dzieła

 

• omawia sposób przedstawienia postaci

• określa, czy rzeźby są dynamiczne, czy – statyczne

• sporządza notatkę na temat rzeźby „Wenus z Milo” na podstawie informacji ze wskazanych źródeł

• tłumaczy termin faktura

• wyjaśnia wyczerpująco, w jaki sposób współczesna rzeźba nawiązuje do greckiego dzieła

• określa uzasadniając swoje zdanie, czy rzeźby są dynamiczne, czy statyczne

 

• sporządza notatkę na temat rzeźby „Wenus z Milo” na podstawie informacji z różnych źródeł

• dokonuje interpretacji porównawczej rzeźby „Wenus z Milo” i „Space Venus”

17.

Biblia – księga nad księgami

• wymienia utwory Romana Brandstaettera

• wskazuje podmiot mówiący

• wyjaśnia, do kogo i z jakiego powodu zwraca się podmiot mówiący

 

określa, czy osobę mówiącą w wierszu można utożsamić z autorem

• omawia znaczenie Biblii w życiu podmiotu mówiącego

• wskazuje w tekście uosobienie

 

• podaje elementy biografii poety oraz wskazuje fragmenty wiersza świadczące o tym, że podmiot mówiący jest tożsamy z autorem

• określa, jaki charakter nadają rozważaniom podmiotu mówiącego wskazane słowa tekstu

• tłumaczy terminy: anafora, liryka pośrednia i bezpośrednia

• opisuje obraz Berthy Herkomer

• wskazuje w utworze anaforę i określa jej funkcję

• redaguje wypowiedź będącą rozwinięciem myśli zawartej w wybranej sentencji

• wyjaśnia, do jakiego rodzaju liryki – pośredniej czy bezpośredniej – należy utwór Brandstaettera

• odnajduje odpowiedni fragment wskazujący na to, że wiersz Brandstaettera jest przykładem liryki bezpośredniej

• porównuje scenę przedstawioną na obrazie Berthy Herkomer „Mól książkowy” z treścią wiersza

wyjaśnia związek dzieła Berthy Herkomer z treścią utworu

• redaguje wypowiedź będącą rozwinięciem myśli zawartej w wybranej sentencji i zawierającą odpowiedź na pytanie, czy wiara pomaga w życiu

 

18.

Historia biblijnych braci

• przytacza treść biblijnej przypowieści o Kainie i Ablu

• określa, kim jest podmiot mówiący w wierszu

 

• wymienia podstawowe informacje biograficzne z życia Kazimiery Iłłakowiczówny

• wyjaśnia znaczenie związku frazeologicznego piętno kainowe

• porównuje biblijną historię Kaina i Abla z wersją ukazaną w wierszu Kazimiery Iłłakowiczówny

• wskazuje słabość i siłę bohaterów tekstu

• interpretuje zakończenie wiersza

• układa z wyjaśnionym frazeologizmem zdanie odnoszące się do czasów współczesnych

• opisuje uczucia, jakie wywołała w nim litografia Marca Chagalla

• wyjaśnia wpływ konstrukcji podmiotu mówiącego na interpretację wydarzeń

• interpretuje znaczenie inicjalnych wersów zwrotek w kontekście prawdy o świecie i ludziach

 

• odnajduje w albumach sztuki obrazy nawiązujące do tematyki biblijnej i ocenia, na ile obrazy te są wierne tekstowi

• zapisuje w pięciu zdaniach wnioski dotyczące analizy obrazów

19.

Spotkanie z poezją Jana od biedronki

• wymienia utwory Jana Twardowskiego

• czyta ze zrozumieniem utwór Jana Twardowskiego

• podaje przykład osoby, która wykazała się wielkim poświęceniem

• przy pomocy nauczyciela wyjaśnia zwroty i wyrażenia występujące w tekście

• wyjaśnia znaczenie podanych związków frazeologicznych, korzystając ze słownika frazeologicznego

• określa, w jaki sposób utwór opisuje życie ludzkie

• krótko omawia postać Jana Twardowskiego

• odpowiada na pytania dotyczące motywów biblijnych, do których odwołuje się utwór „Zdjęcie z krzyża”

• wyjaśnia terminy: interpretować, homonim

• podaje różne znaczenia wyrazu zdjęcie

• używa odpowiednich argumentów na potwierdzenie własnego zdania

• wypowiada się na temat znaczenia ostatnich wersów utworu

 

• przygotowuje prezentację osoby, która wykazała się wielkim poświęceniem

 

20. i 21.

Redagujemy opis

• wymienia wszystkie rodzaje opisu

• rozpoznaje rodzaj opisu dominujący w tekście

 

• zapisuje określenia przydatne do redagowania podanych rodzajów opisu

• redaguje opis przedmiotu na podstawie reprodukcji

• odwołując się do zamieszczonego fragmentu Biblii, opisuje przeżycia wewnętrzne Adama

• podaje cechy poszczególnych rodzajów opisu

• wyjaśnia różnice między opisem obiektywnym i subiektywnym oraz statycznym i dynamicznym

 

• redaguje opis przedmiotu lub dzieła sztuki zgodnie z instrukcją

 

• wciela się w jedną z zaproponowanych postaci i opisuje ustnie wybrany przedmiot lub dzieło sztuki

22.

Symbolika jaskini Platona

• wymienia utwory Josteina Gaardera

• krótko opowiada o życiu w jaskini i poza nią

• odczytuje tekst na poziomie dosłownym

 

• tworzy notatkę na temat życia oraz

myśli filozoficznej Sokratesa i Platona

• przy pomocy nauczyciela określa przenośne znaczenie elementów składających się na parabolę jaskini

• redaguje opis sytuacji

• uczestniczy w zabawie: Jaka to sentencja?, próbując odgadnąć myśli znanych filozofów na podstawie ilustracji

• krótko omawia postać Josteina Gaardera

• redaguje własną opinię na temat koncepcji Platona

• wyczerpująco opisuje życie w jaskini i poza nią

• wyjaśnia, dlaczego mieszkańcy jaskini zabili człowieka, których chciał im wyjawić prawdę o lepszym świecie

 

 

• redaguje dynamiczny opis sytuacji, przestrzegając norm kompozycyjnych i językowych

• redaguje i uzasadnia własną opinię na temat koncepcji Platona

• uzasadnia swoje zdanie na temat, dlaczego mieszkańcy jaskini zabili człowieka, których chciał im wyjawić prawdę o lepszym świecie

 

• samodzielnie określa przenośne znaczenie elementów składających się na parabolę jaskini

• przygotowuje zabawę: Jaka to sentencja?

 

 

23. i 24.

O czasowniku

• odróżnia formy nieosobowe czasownika od osobowych

• odnajduje w tekście osobowe i nieosobowe formy czasownika

• redaguje zdania z czasownikami w trybie rozkazującym

• tworzy formy nieosobowe czasownika zakończone na -no, -to

• stosuje w zdaniach czasowniki w stronie biernej

 

• przy pomocy nauczyciela określa formy gramatyczne czasownika

• przepisuje podane zdania do zeszytu, uzupełniając je czasownikami w odpowiedniej formie

• układa zdania z czasownikami w stronie czynnej i biernej oraz z formami zakończonymi na -no, -to

• podaje przykłady czasowników kłopotliwych

• przekształca zdania, zmieniając formy strony biernej na stronę czynną

 

 

• redaguje instrukcję, w której wykorzystuje czasowniki w trybie rozkazującym

• sporządza notatkę z zastosowaniem nieosobowych form czasownika

• przepisuje podane zdania do zeszytu, uzupełniając je cząstką by pisaną łącznie lub rozdzielnie

• pisze poprawnie przeczenie nie oraz cząstkę by z czasownikiem

• opisuje w czterech zdaniach zamieszczoną fotografię, wykorzystując czasowniki w stronie czynnej i biernej

• określa formy gramatyczne czasownika

 

• wyjaśnia znaczenie czasownika jako części mowy

• odmienia czasowniki kłopotliwe

• wymienia sytuacje, w których używa się strony biernej

• redaguje opis, używając czasowników w stronie czynnej i biernej

•redaguje notatkę prasową, używając form zakończonych na -no, -to

• wyjaśnia zasady pisowni przeczenia nie oraz cząstki by z różnymi formami czasownika

• opisuje w czterech zdaniach zamieszczoną fotografię, wykorzystując czasowniki w stronie czynnej i biernej oraz przestrzegając zasad językowych

• wyjaśnia różnicę między stroną czynną a bierną oraz czasownikami przechodnimi i nieprzechodnimi

• przekształca wypowiedzenia, aby uniknąć dwuznaczności

25.

Co rządzi życiem człowieka – przypadek czy przeznaczenie?

• określa swoją postawę wobec życia, wskazując wybrane wypowiedzi

• odpowiada, co przynosi mu więcej satysfakcji – zdarzenia będące wynikiem szczęśliwego zbiegu okoliczności czy ciężkiej pracy

• określa rolę wróżb, horoskopów i przesądów w swoim życiu

 

• pisze notatkę na temat Krystyny Jandy, korzystając z dostępnych źródeł

• wypisuje nazwy przedmiotów, z którymi wiążą się różne przesądy, określa funkcje poszczególnych talizmanów

• porównuje puentę opowiadania z jego początkiem i formułuje wniosek

 

• wymienia cechy charakteru bohaterki tekstu i formułuje kilkuzdaniową odpowiedź na pytanie, czy przypadkowo zgromadziła ona wokół siebie przedmioty o magicznym znaczeniu

• określa stosunek bohaterki tekstu do samej siebie

• przy pomocy nauczyciela, korzystając z podanych określeń, nazywa cechy języka tekstu

• odwołując się do tekstu, wyjaśnia znaczenie podanych zwrotów

• odpowiada na pytanie, dlaczego ludzie wierzą we wróżby i horoskopy

• prezentuje klasie swój talizman

• bierze udział w dyskusji na temat przesądów

• wypowiada się na temat roli przypadku i przeznaczenia w swoim życiu

• nazywa cechy języka tekstu, korzystając z podanych określeń

• przedstawia swoje zdanie na temat wróżb i horoskopów

• dyskutuje na temat przesądów i przeznaczenia, argumentuje swoją wypowiedź

• tworzy opowiadanie na temat sytuacji, w której przedstawiony talizman okazał się pomocny

• podaje definicję puenty

• wyjaśnia, jaki charakter ma tekst i sytuuje go w odpowiedniej odmianie języka

• prezentuje postać Krystyny Jandy i wymienia jej najważniejsze role teatralne i filmowe

 

 

26.

Fortuna kołem się toczy – prawda czy fałsz?

• wymienia utwory Leszka Kołakowskiego

• czyta ze zrozumieniem fragment utworu Leszka Kołakowskiego

• tłumaczy sens zwrotu fortuna kołem się toczy

• przedstawia swoje zdanie na określony temat

• poszukuje we wskazanych źródłach informacji o symbolice liczb

• wyjaśnia znaczenie słowa psychokineza ‒ w tym celu korzysta z internetu

• podaje przykłady sytuacji ryzykownych i ekscytujących oraz takich, które są bezpieczne

• krótko omawia postać Leszka Kołakowskiego

• wyjaśnia, w jaki sposób podany związek frazeologiczny odnosi się do treści utworu

• tworzy opowiadanie dotyczące skutków podejmowania ryzyka

• bierze udział w dyskusji na temat gier hazardowych

• na podstawie tekstu wnioskuje na temat prawdopodobieństwa wygranej

• rzeczowo argumentuje swoje zdanie na temat gier hazardowych

 

• samodzielnie poszukuje w różnych źródłach informacji o symbolice liczb

• opowiada o sytuacji podjęcia ryzyka w swoim życiu, odwołując się do swoich uczuć oraz stosując zwroty i wyrażenia przyciągające uwagę odbiorcy

 

27. i 28.

O spójności wypowiedzi

• układa wydarzenia w kolejności chronologicznej

 

• zapisuje w zeszycie podane zdania w ten sposób, aby stworzyły spójny tekst

• uzupełnia zdania tak, aby powstał spójny tekst

• wyjaśnia terminy: akapit, spójność wypowiedzi

 

• podkreśla w poszczególnych akapitach zdania zawierające najważniejsze informacje

• tworzy spójną wypowiedź na określony temat na podstawie podanego planu, stosując synonimy, omówienia i zaimki

29.

Fatum

• podaje cel listownego łańcuszka szczęścia, który otrzymuje bohater komiksu

• przedstawia stosunek drugiego bohatera do łańcuszka szczęścia

• rozpoznaje w tekście listu zabieg manipulacji

 

• bierze udział w dyskusji na temat podobieństwa działań handlowych do schematu działania łańcuszka szczęścia

• zabiera głos w dyskusji

• formułuje własną opinię na temat łańcuszków szczęścia

 

 

• samodzielnie poszukuje informacji na temat łańcuszka św. Antoniego

30. i 31.

Pogodzić się z losem...

• czyta ze zrozumieniem fragment artykułu Na wózku

• nazywa uczucia, których doznawała bohaterka po wypadku

• opowiada o emocjach wywołanych lekturą artykułu

 

 

• wyszukuje w tekście informacje związane z zachowaniem bohaterki wobec rodziców

• wskazuje narratora i rodzaj narracji

• z pomocą nauczyciela interpretuje ostatnie zdanie tekstu

• z pomocą nauczyciela interpretuje wskazane wypowiedzi bohaterki

• odnajduje w tekście wyrażenia potoczne

• wyraża opinię na określony temat

• uczestniczy w dyskusji dotyczącej sposobów pomagania osobom niepełnosprawnym

• redaguje spójną, kilkuzdaniową wypowiedź o roli rodziny i znajomych w życiu bohaterki

• uczestniczy w dyskusji na temat wypadków samochodowych, które zna z relacji w mediach

• redaguje krótką wypowiedź o roli rodziny i znajomych w życiu bohaterki

• nadaje inny tytuł całemu artykułowi Artura Maciaka oraz każdemu z wyróżnionych fragmentów

• określa funkcję wyrażeń potocznych

• zabiera głos w dyskusjach na wskazane tematy, argumentuje swoje zdanie i wyciąga wnioski

przygotowuje plakat przestrzegający przed skutkami niebezpiecznych zabaw

 

 

• przygotowuje plakat przestrzegający przed skutkami niebezpiecznych zabaw, dbając o estetykę wykonania

32. i 33.

Jak rozpoznać imiesłowy?

• podaje czasowniki, od których powstały wymienione imiesłowy

• spośród podanych zwrotów dobiera po dwa sformułowania do przedstawionych scenek

• przy pomocy nauczyciela przekształca tekst tak, aby uniknąć powtórzeń

 

• samodzielnie przekształca tekst tak, aby uniknąć powtórzeń

• przy pomocy nauczyciela w podanych sformułowaniach przekształca imiesłowy na czasowniki

• przy pomocy nauczyciela przekształca zdania, zamieniając czasowniki na imiesłowy przysłówkowe

 

• wypisuje z tekstu imiesłowy przysłówkowe współczesne i dopisuje do nich bezokoliczniki, od których zostały utworzone

• uzupełnia frazeologizmy odpowiednimi imiesłowami oraz tworzy tabelę według podanego wzoru

• tworzy imiesłowy przysłówkowe od czasowników występujących w podanych związkach frazeologicznych

• pisze poprawnie imiesłowy z przeczeniem nie

• wyjaśnia terminy: imiesłów przymiotnikowy czynny, imiesłów przymiotnikowy bierny, imiesłów przysłówkowy współczesny, imiesłów przysłówkowy uprzedni

 

• samodzielnie przekształca zdania, zamieniając czasowniki na imiesłowy przysłówkowe oraz wyjaśnia, dlaczego w niektórych przypadkach takie przekształcenie jest niemożliwe

 

34.

Jak powstał teatr?

• wymienia elementy budowy teatru greckiego i współczesnego

 

• wyjaśnia funkcje poszczególnych elementów, z których składał się teatr grecki

 

• omawia na podstawie tekstu okoliczności powstania i rozwoju teatru w starożytnej Grecji

• tłumaczy terminy: katharsis, medium

• wyjaśnia, czym różni się teatr od innych mediów

• omawia różnice między budową teatru antycznego i współczesnego

 

• wskazuje nowe kierunki rozwoju dzisiejszego teatru

 

35.

Groteskowa rzeczywistość przedstawiona w „Teatrzyku Zielona Gęś

• czyta ze zrozumieniem utwór Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego

• odnajduje w utworze nawiązania do tekstu biblijnego

 

• porównuje postacie biblijne z ich odpowiednikami z utworu „Żarłoczna Ewa”

• odnajduje w utworze tekst główny i poboczny

• streszcza w 10 zdaniach biblijną historię o upadku pierwszych ludzi

 

• wymienia charakterystyczne cechy języka, którym napisany jest tekst Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego

• uzasadnia rolę tekstu głównego i pobocznego w dramacie

• wykonuje rekwizyty i dekoracje potrzebne do odegrania scenki

• odgrywa scenkę, starając się wczuć w rolę postaci

• wyjaśnia, na czym polega humor utworu, przytaczając odpowiednie fragmenty

• odgrywa scenkę, ukazując poszczególne postacie w przekonujący sposób

 

• porównuje język, którym napisany został utwór Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego oraz tekst biblijny, wskazując podobieństwa i różnice

 

36.

Za kulisami teatru...

• wymienia utwory Wisławy Szymborskiej

• czyta ze zrozumieniem utwór Wisławy Szymborskiej

• wskazuje podmiot mówiący w wierszu

 

• wskazuje w tekście fragmenty mówiące o uczuciach towarzyszących podmiotowi mówiącemu podczas wizyty w teatrze

• wyjaśnia znaczenie tytułu tekstu

• odszukuje w utworze informacje o zachowaniach aktorów

• odnajduje w tekście rzeczowniki pochodzące od czasowników

• krótko omawia postać Wisławy Szymborskiej

• określa źródło wrażeń podmiotu mówiącego

• tłumaczy, co dla osoby mówiącej oznacza wyrażenie akt szósty

• określa, czym różni się świat opisany w wierszu od świata rzeczywistego

 

• określa, jaką funkcję pełnią w utworze rzeczowniki pochodzące od czasowników

• tworzy mapę myśli związaną z teatrem

 

• przedstawia i uzasadnia swoją opinię na temat, w którym świecie żyje się łatwiej – opisanym w wierszu czy rzeczywistym

37.

Magia teatru

• wybiera z podanego słownictwa wyrażenia dotyczące teatru

• wymienia na podstawie tekstu najważniejsze cechy spektaklu teatralnego

 

• określa, czym według autorki jest magia teatru

• podaje trzy najistotniejsze właściwości teatru i krótko omawia każdą z nich

 

• ustosunkowuje się do opinii autorki tekstu: Nie ma dwóch identycznych spektakli, gdyż nie ma dwóch identycznych widowni

• wymienia elementy, z których składa się plakat teatralny

• opisuje w kilku zdaniach zaprezentowany plakat teatralny

 

• argumentuje i uzasadnia swoje zdanie na temat opinii autorki tekstu: Nie ma dwóch identycznych spektakli, gdyż nie ma dwóch identycznych widowni

• wyjaśnia, jaką funkcję pełni plakat teatralny

• odpowiada, w jaki sposób plakat teatralny nawiązuje do określonego utworu

 

• redaguje wyczerpujący opis plakatu teatralnego, dbając o spójność tekstu oraz przestrzegając norm gramatycznych, ortograficznych i interpunkcyjnych

• na podstawie przeczytanej „Ciekawostki” wyjaśnia, jakie zabiegi teatralne mogą być ciekawe dla odbiorcy i dlaczego teatr jest dla niektórych osób bardziej angażujący niż kino

38.

Frazeologia w naszym języku

• łączy wyrazy, tworząc poprawne związki frazeologiczne

• uzupełnia podane zwroty odpowiednimi wyrazami, tak aby powstały frazeologizmy

• wskazuje wyrażenia, zwroty i frazy

• wybiera z tekstu trzy frazeologizmy i układa po jednym zdaniu z każdym z nich

 

• tłumaczy terminy: zwrot, fraza, wyrażenie

• wypisuje z tekstu frazeologizmy i dopisuje do nich sformułowania o podobnym znaczeniu

 

• określa funkcję frazeologizmów w podanych zdaniach

 

• pisze krótki tekst reklamowy odznaczający się pomysłowością

 

39.

Dziedzictwo starożytności – powtórzenie wiadomości

• czyta tekst na poziomie dosłownym

• wymienia najważniejsze osiągnięcia starożytności

 

• formułuje ideę tekstu

• opowiada o związku greckich igrzysk olimpijskich ze współczesnymi

• samodzielnie odkrywa przesłanie tekstu

• wskazuje zjawiska ze świata antycznego, do których nawiązują przedstawione znaki graficzne

• wyjaśnia, czym jest demokracja i jakie są jej korzenie

• ocenia przeczytany tekst

• określa, jakich filozofów dotyczą zamieszczone biogramy

 

• uzasadnia, w jaki sposób współczesna architektura nawiązuje do antycznych budowli

40. i 41.

Sprawdź swoją wiedzę i umiejętności – praca klasowa

• określa na podstawie tekstu, kim są bohaterowie i podaje miejsce zdarzeń

 

• rozpoznaje parabolę

• odnajduje w wierszu anaforę

 

• podaje przenośne znaczenie słowa faryzeusz

• pisze wypracowanie na jeden z podanych tematów

• wyjaśnia alegoryczne znaczenie przeczytanego utworu

 

• pisze wypracowanie na jeden z podanych tematów, dbając o odpowiednią kompozycję, poprawność gramatyczną, ortograficzną i interpunkcyjną

42.

Piszę poprawnie –

Błędy frazeologiczne

• uzupełnia związki frazeologiczne brakującymi wyrazami

• przy pomocy nauczyciela analizuje budowę hasła w słowniku frazeologicznym

• wymienia najczęstsze błędy frazeologiczne

• odnajduje w słowniku frazeologicznym potrzebne informacje

 

• omawia rodzaje błędów frazeologicznych

• samodzielnie analizuje budowę hasła w słowniku frazeologicznym

• wskazuje frazeologizmy, które należą do języka potocznego

• stosuje związki frazeologiczne w odpowiednim kontekście znaczeniowym

• przeredagowuje tekst, usuwając z niego związki frazeologiczne

• przeredagowuje tekst, usuwając z niego związki frazeologiczne i dbając o poprawność językową

43. i 44.

W kręgu średniowiecza

podaje daty graniczne średniowiecza w Europie

• wymienia cechy charakterystyczne dla budowli romańskich i gotyckich

 

• charakteryzuje epokę średniowiecza

• wyjaśnia, na czym polega uniwersalny charakter kultury średniowiecza

• opisuje budowle romańskie i gotyckie

• odszukuje w słowniku znaczenie słowa iluminacja

• podaje różnice między architekturą romańską i gotycką

• uzasadnia, dlaczego średniowiecze nazywane jest czasem katedr

• określa, co wyróżniało filozofię średniowiecza

 

• redaguje notatkę, zachęcającą rówieśników do obejrzenia wystawy dzieł malarstwa średniowiecznego

• redaguje wyczerpującą wypowiedź, zachęcającą rówieśników do obejrzenia wystawy dzieł malarstwa średniowiecznego ‒ w tym celu wykorzystuje opis wybranego obrazu z tego okresu

45. i 46.

O dawnych ascetach – „Legenda o świętym Aleksym”

• podaje co najmniej dwa argumenty przekonujące o świętości Aleksego

• sporządza listę przyjemności, których trudno sobie odmówić

• układa plan wydarzeń przedstawionych w legendzie

 

 

• wyjaśnia, z jakich powodów współcześnie ludzie podejmują wyrzeczenia

• na podstawie słownika wyrazów bliskoznacznych dopisuje synonimy do podanych wyrazów

• opisuje ilustrację ukazującą św. Aleksego

• charakteryzuje postać św. Aleksego

• wymienia elementy ważne dla utworów opisujących życie świętych

• wyjaśnia terminy: asceza, asceta

• znajduje w tekście sposoby umartwiania się stosowane przez bohatera utworu

• charakteryzuje średniowiecznego ascetę

• wyjaśnia, w jaki sposób ludzie poznali historię życia św. Aleksego

• odpowiada, kto wyjął list z dłoni Aleksego i wyjaśnia, dlaczego nikt inny nie mógł tego uczynić

• udziela odpowiedzi na pytania związane z tekstem

• wypisuje z tekstu cztery przykłady archaizmów

• wymienia wszystkie argumenty przekonujące o świętości Aleksego

• wyjaśnia, dlaczego bohater utworu postanowił wyznać prawdę o sobie i co chciał przez to osiągnąć

 

 

• przygotowuje krótkie wystąpienie na temat wybranego świętego i nadaje mu formę legendy

47.

O czym Mistrz Polikarp rozmawiał ze Śmiercią?

• czyta ze zrozumieniem fragment Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią

• określa, jakie emocje wywołuje obraz Śmierci z utworu

• opowiada, jak mogłaby wyglądać upersonifikowana śmierć

• opisuje krótko wygląd Śmierci z tekstu, wykorzystując elementy wybrane spośród podanych

• wskazuje w tekście przykłady uosobienia

• bierze udział w przygotowaniu inscenizacji utworu

• wyczerpująco opisuje wygląd Śmierci z utworu, wykorzystując podane elementy

• wyjaśnia sposób widzenia świata przez ludzi średniowiecza

 

• określa i uzasadnia charakter przeczytanego utworu

• przygotowuje inscenizację utworu, wykazując się zaangażowaniem i pomysłowością

• przedstawia charakter i znaczenie motywu śmierci w średniowieczu

• określa i uzasadnia charakter przeczytanego utworu oraz określa funkcję, jaką mógł on pełnić w średniowieczu

 

48. i 49.

Sprawdź swoją wiedzę i umiejętności – praca klasowa

• wskazuje, jaki kontakt zachodzi pomiędzy rozmówcami w trakcie rozmowy telefonicznej

• układa dziewięć związków frazeologicznych z podanych wyrazów

 

• wskazuje szereg czasowników dokonanych przechodnich

• rozpoznaje zakończenie czasownika zacząć w 3 os. lm. cz. przeszłego

• przekształca podane bezokoliczniki na imiesłowy przysłówkowe uprzednie

• porządkuje podane fragmenty akapitu, tak aby stworzyły spójny tekst

• redaguje w trzech zdaniach treść każdego z podanych początków akapitu, dbając o spójność tekstu

• redaguje opis przeżyć na podany temat

 

 

• określa zależność czasową pomiędzy podanymi bezokolicznikami i utworzonymi od nich imiesłowami przysłówkowymi uprzednimi

 

• redaguje spójny opis przeżyć na podany temat, poprawny pod względem ortograficznym i gramatycznym

50. i 51.

Co warto wiedzieć o charakterystyce?

• wymienia rodzaje charakterystyki

przepisuje do zeszytu podane zdania i uzupełnia w nich frazeologizmy

charakteryzuje bohatera ilustracji

• wypisuje z tekstu zachowania bohaterki, które ilustrują jej cechy charakteru

• wypisuje z tekstu cechy charakteru bohatera odpowiadające przykładom jego zachowań i postaw

• podaje cechy bohaterki na podstawie określonych fragmentów powieści

bierze udział w quizie klasowym

 

• redaguje trzyzdaniową charakterystykę siebie, przeznaczoną do zamieszczenia na portalu internetowym

• opisuje wygląd postaci pojawiającej się na każdej ilustracji, określa jej cechy charakteru, zainteresowania i osobowość

• redaguje krótką autocharakterystykę, zawierającą co najmniej 10 zdań

 

• wyjaśnia różnicę między charakterystyką pośrednią i bezpośrednią

• przekształca fragment tekstu na charakterystykę bezpośrednią

• wyjaśnia, na czym polegała przemiana postaci w charakterystyce dynamicznej, i tworzy odpowiednie zakończenie tekstu

• redaguje charakterystykę wybranej postaci literackiej

• redaguje charakterystykę porównawczą wybranych postaci

• redaguje autocharakterystykę zawierającą więcej niż 10 zdań, dbając o odpowiednią kompozycję, poprawność gramatyczną, ortograficzną i interpunkcyjną

52.

Średniowieczny władca

• podaje krótką informację o „Pieśni o Rolandzie”

• określa jednym zdaniem nastrój przeczytanego utworu

• wylicza łupy zdobyte przez rycerzy w bitwie

• wymienia rozrywki rycerzy opisane w tekście

• dzieli archaizmy występujące w tekście na czasowniki, rzeczowniki, przymiotniki i przysłówki

• opisuje sytuację ukazaną w przeczytanym fragmencie

• wskazuje w tekście wyrazy, które uwydatniają cechy Karola Wielkiego

• porównuje opis Bolesława Chrobrego zamieszczony w „Kronice polskiej” Galla Anonima z wizerunkiem Karola Wielkiego ukazanym w „Pieśni o Rolandzie”

• na podstawie fragmentu „Kroniki polskiej” wymienia co najmniej osiem zalet Bolesława Chrobrego

• na podstawie tekstu i innych źródeł opowiada o tym, jak rycerze spędzali wolny czas

• przekształca przeczytany tekst, stosując współczesną polszczyznę

• wymienia osiągnięcia Karola Wielkiego, korzystając z dostępnych źródeł informacji

• pisze krótki, humorystyczny tekst o sobie i przedstawia w nim jedną ze swoich zalet

 

53.

Średniowieczny rycerz

• poprawnie czyta tekst na głos

• referuje, co wydarzyło się podczas ostatnich chwil życia Rolanda

 

• wyjaśnia termin: kodeks

• nadaje tytuły poszczególnym akapitom przeczytanego fragmentu tekstu

• wskazuje w utworze epitety wraz z określanymi rzeczownikami

• na podstawie tekstu wymienia elementy świata rycerskiego

 

 

• wskazuje elementy patosu w przeczytanym tekście

• układa kodeks współczesnego rycerza

• czyta tekst na głos, stosując intonację odpowiadającą nastrojowi poszczególnych części

• układa kodeks idealnego ucznia

 

• wyjaśnia termin: patos

• omawia postać rycerza jako średniowieczny wzorzec osobowy

• przytacza legendę Durendala

• ocenia, w jaki sposób epitety wraz z określanymi rzeczownikami wpływają na charakter wypowiedzi

 

 

• uzupełnia związki frazeologiczne podanymi wyrazami w odpowiedniej formie, a następnie układa z nimi krzyżówkę, której hasło tworzą litery składające się na wyrażenie związane z rycerstwem

• na podstawie reprodukcji obrazu Loiseta Lyédeta oraz innych źródeł odpowiada na pytanie, w jaki sposób walczyli średniowieczni rycerze oraz jakimi cechami musieli się odznaczać, aby móc uczestniczyć w bitwie

54.

Legenda o królu Arturze

• czyta ze zrozumieniem fragment „Legend o królu Arturze”

• wskazuje w utworze elementy cudowności i magii

 

• na podstawie słowników wyjaśnia znaczenie haseł: król Artur, Merlin, Okrągły Stół, Graal

• porządkuje chronologicznie podane zdania, tak aby powstał plan wydarzeń

• opisuje wygląd Galahada

• omawia atmosferę przeczytanego fragmentu powieści

• znajduje w tekście nawiązanie do postaci biblijnej i wyjaśnia, kim jest ona w Biblii

• tłumaczy, jakie znaczenie miało w średniowieczu pochodzenie rycerza

 

• redaguje charakterystykę Zawiszy Czarnego, korzystając z fragmentu „Roczników” Jana Długosza i obrazu „Bitwa pod Grunwaldem” Jana Matejki

• podaje przykłady współczesnych wzorców osobowych i charakteryzuje jeden z nich

 

55. i 56.

Jak dzielimy rzeczowniki

• odmienia rzeczowniki przez przypadki

• pisze poprawnie rzeczowniki z przeczeniem nie

poprawnie zapisuje rzeczowniki wielką lub małą literą

• wypisuje rzeczowniki we wskazanych formach

• odróżnia rzeczowniki żywotne od nieżywotnych, osobowe od nieosobowych, własne od pospolitych

• tworzy zdania z podanymi rzeczownikami, zapisując je w podanej formie

• odnajduje w tekście rzeczowniki pospolite w liczbie mnogiej i z trzema z nich układa zdania

• wyjaśnia różnice między rzeczownikami pospolitymi a własnymi, żywotnymi a nieżywotnymi, osobowymi a nieosobowymi

• wypisuje rzeczowniki o nieregularnej odmianie i łączy je z odpowiednią cechą odmiany

• deklinuje rzeczowniki o osobliwej odmianie

• redaguje krótkie opowiadanie z wykorzystaniem podanych rzeczowników

• przekształca wypowiedzenia, zamieniając rzeczowniki na inne części mowy

• wymienia osobliwości w odmianie rzeczowników

• stosuje w wypowiedziach poprawne formy rzeczowników o osobliwej odmianie

•wyjaśnia, kiedy używamy wielkiej, a kiedy małej litery w zapisie rzeczowników

 

• określa, w jakich tekstach stosuje się rzeczowniki odczasownikowe

• reaguje krótkie opowiadanie z wykorzystaniem podanych rzeczowników, dbając o poprawność gramatyczną, ortograficzną i interpunkcyjną

57.

Malarskie powroty do średniowiecza

• odpowiada, co znajduje się na pierwszym i drugim planie oraz w tle każdego z dzieł

• nazywa uczucia ukazane na twarzach postaci

 

• na podstawie podanego słownictwa opisuje poszczególne grafiki

• poszukuje we wskazanych źródłach informacji dotyczących napisu INRI i sporządza na ten temat krótką notatkę

 

• określa kompozycję przedstawionych prac

• omawia sposób ukazania postaci na obu grafikach

• wskazuje różnice między analizowanymi dziełami malarskimi

• wyjaśnia, co oznacza słowo kalwaria

 

• wyjaśnia wpływ kompozycji na odbiór dzieła

• ocenia, które dzieło wywiera większe wrażenie i uzasadnia swoją opinię

• wskazuje związek słowa kalwaria z dziełem Fransa Masereela

• samodzielnie poszukuje w różnych źródłach informacji dotyczących napisu INRI i sporządza na ten temat krótką notatkę

• dokonuje interpretacji porównawczej dzieła Fransa Masereela „Kalwaria” i Martina Schongauera „Chrystus na krzyżu”

58.

Co czuła żona świętego Aleksego?

• opowiada dzieje św. Aleksego

• wymienia emocje, których doznaje żona św. Aleksego

• na podstawie tekstu określa wiek bohaterki

• odszukuje w tekście powtórzenia

• wskazuje w wierszu fragmenty, w których ujawnia się podmiot mówiący

• podaje przykłady osób, które podporządkowały swoje życie ważnej sprawie

• formułuje własną opinię na dany temat

• opisuje własne uczucia wywołane postacią żony św. Aleksego

• formułuje tezę do danego tematu i uzasadnia ją odpowiednimi argumentami

• redaguje pytania do wywiadu ze współczesnym ascetą

• tłumaczy, dlaczego po każdej zwrotce pojawia się wyraz w wołaczu

• wyjaśnia obecność powtórzeń w wierszu

 

• redaguje wywiad ze współczesnym ascetą dbając o poprawność językową

59.

Gość Mistrza Mirona

• wymienia utwory Mirona Białoszewskiego

• czyta ze zrozumieniem utwór Mirona Białoszewskiego

• wyjaśnia tytuł przeczytanego wiersza

• wypowiada się na temat przedstawiania poważnych zagadnień w niepoważny sposób

 

• tłumaczy, dla jakiego rodzaju literackiego typowa jest budowa utworu „Wywiad”

• zapisuje w punktach wydarzenia zaprezentowane w tekście

• na podstawie tekstu opisuje wygląd śmierci

• bierze udział w inscenizacji

• krótko omawia postać Mirona Białoszewskiego

• wyjaśnia termin ironia

• wskazuje fragmenty tekstu ujawniające dystans poety do siebie samego oraz do świata

• uczestniczy w przygotowaniu scenografii i kostiumów do inscenizacji

 

• tłumaczy, dlaczego słowa Mistrza Mirona można odczytać jako łagodną ironię

• interpretuje słowa zapisane na kartce, która wysunęła się z kieszeni Mirona

• uzasadnia powiązania wiersza Mirona Białoszewskiego z „Rozmową Mistrza Polikarpa ze Śmiercią”

• przygotowuje spektakl na podstawie utworu „Wywiad”

• ocenia sposób ukazania rzeczywistości przez autora utworu

• projektuje scenografię i kostiumy do sztuki napisanej na podstawie utworu „Wywiad”

60.

Życie codzienne w średniowieczu

• na podstawie słownika języka polskiego wyjaśnia różne znaczenia słowa miniatura

 

• krótko prezentuje postać Wisławy Szymborskiej

• wyjaśnia, jakie elementy rzeczywistości średniowiecza pominięto w utworze

• wypisuje z wiersza przymiotniki w stopniu najwyższym i podkreśla te, które nie występują w języku polskim

 

 

• znajduje w tekście fragment świadczący o tym, iż ludzie w średniowieczu wiedzieli, że świat nie jest idealny

• odpowiada na pytanie, gdzie we współczesnym świecie można się spotkać z idealizacją rzeczywistości otaczającej człowieka

• bierze udział w dyskusji na temat zadań sztuki i przedstawianego przez nią obrazu rzeczywistości

• tłumaczy, czemu służy niepełny obraz świata w wierszu

• wyjaśnia, czemu służy we współczesnym świecie idealizacja rzeczywistości

• opisuje scenę przedstawioną w wierszu i porównuje ją ze zdarzeniem ukazanym na średniowiecznej ilustracji braci de Limbourg

• określa, jaką funkcję pełnią w tekście neologizmy

• formułuje i uzasadnia swoje stanowisko na temat idealizacji rzeczywistości we współczesnym świecie

• przedstawia argumenty potwierdzające, że sztuka powinna przedstawiać rzeczywistość obiektywną lub idealną

61. i 62.

Wyrazy wzbogacające wypowiedzi – przymiotniki i przysłówki

• podaje formy stopnia wyższego i najwyższego przymiotników oraz przysłówków

• wypisuje przymiotniki określające wskazane elementy obrazu

• wypisuje z utworu przymiotniki w odpowiednich formach

 

• tworzy przymiotniki złożone określające elementy obrazu

• wymienia reguły użycia krótszej i dłuższej formy przymiotnika

• omawia sposoby stopniowania przymiotników i przysłówków

 

• wyjaśnia, jak obecność przymiotników i przysłówków wpływa na charakter wypowiedzi

 

63.

Memento mori hasłem ludzi średniowiecza

• czyta ze zrozumieniem fragment tekstu Johana Huizingi

• wymienia sposoby mówienia o śmierci w sztuce średniowiecza

 

• sporządza notatkę w punktach na podstawie przeczytanego tekstu

• podaje interpretację autora dotyczącą fascynacji motywem rozkładu ciała

 

• uzasadnia, dlaczego memento mori to najważniejsze hasło średniowiecza

• na podstawie słownika ortograficznego tłumaczy, dlaczego wyraz Średniowiecze pisany jest w tekście wielką literą

• przedstawia, jak rozumie twierdzenie, że śmierć jest demokratyczna

• wyjaśnia znaczenia słów: kaznodziejstwo, drzeworyt, melancholijny

 

• wymienia i omawia symbole średniowieczne

64.

Zrealizować marzenia...

 

• podaje przykładowe powody ciągłego pośpiechu współczesnego człowieka

• przedstawia swoją wizję świata bez zegarów i kalendarzy

• krótko prezentuje postać Paula Coelha

• dobiera właściwe dokończenia podanych zdań dotyczących tekstu

 

• odnajduje w tekście wyrażenia, które odnoszą się do czasów średniowiecza

• na podstawie słownika języka polskiego wyjaśnia znaczenie słowa presja

• wypisuje skojarzenia związane z hasłem drugi człowiek i odpowiada, ile czasu poświęca na działania dla dobra innych i w jaki sposób im pomaga

• określa, jaką funkcję w tekście pełni Petrus, a jaką – jego towarzysz i wskazuje, który z nich jest narratorem

• bierze udział w podsumowaniu przeprowadzonej ankiety

• tłumaczy termin symptom

• odpowiada, jaka rolę odgrywa presja w jego życiu

• przedstawia rzeczowe argumenty w dyskusji na temat, czy człowiek ma wpływ na realizację swoich marzeń

• uzasadnia swoje stanowisko na temat zdania Petrusa

• odpowiada, czym według bohatera jest Dobra Walka i streszcza mówiący o tym fragment utworu

• wskazuje środki stylistyczne w tekście

• przeprowadza ankietę dotyczącą marzeń

• wyjaśnia przyczynę obecności w tekście wyrażeń, które odnoszą się do czasów średniowiecza

• wynotowuje z tekstu dwie sentencje, które uważa za najciekawsze, i wyjaśnia w kilku zdaniach, jak je rozumie

• odpowiada na pytanie, czy lubi marzyć, opowiada o swoim największym marzeniu i zajmuje stanowisko w dyskusji na temat, czy człowiek ma wpływ na realizację swoich marzeń

 

• przeprowadza wśród dorosłych krótką ankietę dotyczącą marzeń i przedstawia rezultaty swoich badań na forum klasy, a następnie wraz z klasą wyciąga wnioski z wyników ankiety

65.

Nie dajmy się zmanipulować

• szuka w słowniku związków frazeologicznych z wyrazem prawda lub kłamstwo

• odróżnia kłamstwo od fikcji literackiej

• określa cel haseł reklamowych

 

• wskazuje elementy wypowiedzi ujawniające rzeczywistą intencję bohatera zaprezentowanej scenki

• wymienia zachowania i emocje prowokowane przez podane wypowiedzi

• wyjaśnia terminy: prawda, kłamstwo, manipulacja językowa, prowokacja językowa

• podaje przykłady komunikatów pozajęzykowych świadczących o kłamstwie

• wyjaśnia, czy zatajenie prawdy jest równoznaczne z kłamstwem

• redaguje krótką wypowiedź o wskazanej intencji

• wskazuje w wypowiedziach elementy manipulacji

• podaje związki frazeologiczne z wyrazem prawda lub kłamstwo

• wyjaśnia, na czym polega zjawisko manipulacji językowej

• wskazuje w tekstach elementy manipulacji i określa ich funkcję

• wymienia zasady językowego savoir-vivre’u

 

• redaguje ciekawą wypowiedź o wskazanej intencji dotyczącą kłamstwa lub prawdy, stosując bogate słownictwo oraz dbając o poprawność gramatyczną, ortograficzną i interpunkcyjną

 

66. i 67.

Sprawdź swoją wiedzę i umiejętności – praca klasowa

• wskazuje różnicę pomiędzy charakterystyką bezpośrednią i pośrednią

• wskazuje w podanym zestawie rzeczownik różniący się od innych

• tworzy rzeczowniki z przeczeniem nie od podanych czasowników

 

• wskazuje wśród podanych przymiotniki stopniujące się tylko w sposób opisowy

• wskazuje szereg przysłówków

 

• wybiera spośród podanych szereg przymiotników niepodlegających stopniowaniu

• redaguje charakterystykę porównawczą

• układa krótki dialog z pracownikiem firmy telekomunikacyjnej, unikając w nim zakupu nieprzydatnego produktu

• redaguje charakterystykę porównawczą, przestrzegając zasad ortograficznych, interpunkcyjnych i gramatycznych

 

• układa krótki dialog z pracownikiem firmy telekomunikacyjnej, unikając w nim zakupu nieprzydatnego produktu oraz uwzględniając różne formy manipulacji językowej i sposoby obrony przed nią

 

68.

Trudne decyzje

• odpowiada, kto jest narratorem tekstu

• sporządza plan wydarzeń przedstawionych w tekście

• podaje nazwy emocji, jakie przeżywali bohaterowie

 

 

• dzieli bohaterów na pierwszoplanowych i drugoplanowych i uzasadnia swoje zdanie

• wskazuje wśród podanych słów nazwy cech narratorki tekstu

• wskazuje fragment tekstu, z którego dowiaduje się, jak poszczególne postacie określają narratora

 

• interpretuje zdanie: Usiadłyśmy sobie w pierwszej ławce, a smutno nam było jak na pogrzebie

• porównuje zachowanie Agawy z zasadami postępowania średniowiecznego rycerza

• bierze udział w dyskusji na temat podejmowania decyzji pod presją innych

• wyjaśnia, czym jest fotoplastykon

• uczestniczy w przygotowaniu konkursu na najciekawiej przedstawione wydarzenie z życia klasy

• odpowiada na pytania dotyczące przedstawionych w tekście różnych sposobów pojmowania solidarności i określa, który z nich jest mu najbliższy

• określa rodzaj narracji prowadzonej w utworze

• rzeczowo uzasadnia swój wybór i swoje zdanie

• zabiera głos w dyskusji na temat podejmowania decyzji pod presją innych

 

• wyjaśnia na przykładzie fragmentu powieści Krystyny Siesickiej lub sytuacji z życia codziennego, na czym polega konflikt interesów jednostki i grupy

• określa i argumentuje, czyje racje są ważniejsze w konflikcie interesów jednostki i grupy

• opowiada przeczytaną historię z punktu widzenia nauczycielki geografii

• samodzielnie przygotowuje konkurs na najciekawiej przedstawione wydarzenie z życia klasy

69. i 70.

Wigilijny test na człowieczeństwo

 

• wymienia utwory Doroty Terakowskiej

• czyta ze zrozumieniem utwór Doroty Terakowskiej

• opowiada o zwyczajach świątecznych świadczących o gościnności i życzliwości

• wypisuje bohaterów opowiadania i określa narratora

 

• przy pomocy nauczyciela nazywa rodzaj narracji prowadzonej w utworze

• nadaje inny tytuł przeczytanej historii

• wyszukuje komentarze narratora dotyczące emocji

• nazywa uczucia, których doznają bohaterowie

• wskazuje fragmenty humorystyczne

• wypisuje z tekstu wyrażenia z języka potocznego

• krótko omawia postać Doroty Terakowskiej

• określa rodzaj narracji prowadzonej w utworze

• proponuje sposoby wsparcia osób, które potrzebują pomocy

• przeprowadza ankietę na temat tradycji świątecznych

• wyjaśnia, czym powinien charakteryzować się człowiek czczący św. Franciszka

• tłumaczy, na czym polega różnica między teoretyczną a faktyczną miłością bliźniego

• argumentuje zasadność przywołania w tekście postaci św. Franciszka

• wyjaśnia symbolikę wybranych zwyczajów świątecznych

• przeprowadza ankietę na temat tradycji świątecznych oraz opracowuje jej wyniki w formie diagramu słupkowego

71. i 72.

Jak barwnie i ciekawie opowiadać?

• zaznacza główne części opowiadania

• przy pomocy nauczyciela przekształca tekst, zmieniając narrację z trzecioosobowej na pierwszoosobową

 

• sporządza notatki pomocne w napisaniu opowiadania na określony temat i redaguje odpowiedni wstęp

• do podanego wstępu i zakończenia dopisuje w punktach przebieg wydarzeń

 

• wyjaśnia różnice między opisem i opowiadaniem

• tłumaczy terminy: narracja pierwszoosobowa i trzecioosobowa

• samodzielnie przekształca tekst, zmieniając narrację z trzecioosobowej na pierwszoosobową

• redaguje opowiadanie zainspirowane wydarzeniem przedstawionym na ilustracji

• wskazuje elementy dynamizujące opowiadanie

• przedstawia dalszy ciąg wydarzeń ukazanych w tekście, dbając o poprawność gramatyczną, ortograficzną i interpunkcyjną

• do podanego wstępu i zakończenia dopisuje w punktach przebieg wydarzeń, dbając o poprawność językową

• redaguje opowiadanie na jeden z podanych tematów, wplatając w tekst dialogi, opisy miejsc oraz postaci i stosując narrację pierwszoosobową

73.

Dostosuj język do sytuacji

• rozróżnia sytuacje oficjalne i nieoficjalne

• wypisuje zwroty używane w odmianie nieoficjalnej

 

• wskazuje teksty należące do odmiany mówionej i pisanej

• przy pomocy nauczyciela przekształca tekst z odmiany nieoficjalnej na oficjalną

 

• podaje cechy nieoficjalnej i oficjalnej odmiany języka

• tworzy dialog w odmianie oficjalnej, zawierający co najmniej cztery zwroty grzecznościowe

• wymienia różnice między mówioną i pisaną odmianą języka

• tworzy dialog w odmianie oficjalnej, zawierający więcej niż cztery zwroty grzecznościowe

• przekształca tekst z odmiany nieoficjalnej na oficjalną, dbając o poprawność językową

 

74.

Wolontariusze – świadkowie czasu

• wymienia obowiązki wolontariuszy

• podaje cechy, które powinien posiadać wolontariusz

 

• wyjaśnia, jak rozumie tytuł artykułu

• układa pytania do wybranych części tekstu

• odnajduje informacje na temat bohaterek tekstu

• określa postawę bohaterek

• krótko opowiada o działalności osoby, którą można nazwać świadkiem czasu

• wyjaśnia terminy: wolontariat, wolontariusz, hospicjum

• tłumaczy, dlaczego w pracy wolontariusza trudno ustrzec się przed zbytnim zaangażowaniem

• układa pytania do wszystkich części tekstu

• sporządza notatkę, w której wyjaśnia powody, dla których ludzie decydują się pomagać potrzebującym

• podaje podobieństwa i różnice między pracą wolontariusza w hospicjum a działaniami wolontariuszy Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy

• barwnie i ciekawie opowiada o działalności osoby, którą można nazwać świadkiem czasu

• przygotowuje mapę myśli dotyczącą wolontariatu w Polsce i na świecie

75.

Historia kina w pigułce

• uzupełnia podane zdania na temat historii kina

• wymienia postacie, które znacząco wpłynęły na rozwój kina

• omawia najważniejsze wydarzenia związane z historią kina

• podaje elementy, na które widz zwraca uwagę w czasie oglądania filmu

• podaje korzyści, jakie przynosi człowiekowi oglądanie filmów

• wskazuje informacje i opinie w przeczytanym tekście

wypowiada się na temat elementów filmu, które są istotne dla odbiorcy

• wymienia tytuły filmów, które zdobyły Oscara

76.

Poznajemy zaimki

• wymienia typy zaimków

• zadaje pytania do podanych zaimków

• uzupełnia zdania zaimkami w odpowiedniej formie

• rozpoznaje poszczególne typy zaimków

• wypisuje z tekstu zaimki i nazywa je

• przekształca tekst, stosując zaimki

• do podanych rzeczowników z czasownikami dopisuje odpowiednie zaimki zastępujące rzeczowniki

• wybiera poprawne formy zaimków

• redaguje krótki opis, używając zaimków i synonimów

• omawia typy zaimków

• określa, jaką część mowy zastępują wskazane zaimki

 

• redaguje ciekawy opis z użyciem zaimków i synonimów, dbając o poprawność gramatyczną, ortograficzną i interpunkcyjną

77.

Obraz i ruch – elementy języka filmu

• wymienia gatunki filmowe

• wypisuje z tekstu środki wyrazu charakterystyczne dla filmu

• podaje sposoby porozumiewania się bez użycia pisma

 

 

• określa rolę reżysera w powstawaniu filmu

• wymienia osoby uczestniczące w realizacji filmu

• uczestniczy w dyskusji na podany temat

• zapisuje w zeszycie podane wyrazy w odpowiedniej kolejności, tak aby powstał ciąg słów ukazujący zależności omówione w tekście

• wybiera jeden z filmowych środków wyrazu i omawia jego funkcję

• zabiera głos w dyskusji na podany temat

• uzasadnia, dlaczego filmowe środki wyrazu można nazwać językiem filmu

• zabiera głos w dyskusji na podany temat, używając przekonujących argumentów

• redaguje list, w którym zachęca do obejrzenia wybranego filmu

• wyjaśnia, na czym polega związek filmu z literaturą piękną

• omawia funkcje wszystkich filmowych środków wyrazu

78. i 79.

Dzieło filmowe oczami jego twórców

• określa, na czym polega praca reżysera

• wymienia zadania, które reżyser stawia przed scenografem

• opowiada o ulubionym gatunku filmowym lub wybranym filmie

• omawia rolę producenta przy realizacji filmu

• wyjaśnia znaczenie wyrażeń odnoszących się do scenariusza filmowego

 

• omawia różnice między producentem a reżyserem

• zapisuje w punktach zadania, które musi wykonać reżyser, by mógł powstać film

• redaguje wywiad z wybraną osobą z branży filmowej

• redaguje wywiad z wybraną osobą z branży filmowej, dbając o odpowiednią kompozycję i poprawność językową

• odszukuje w podanych źródłach informacje na temat europejskich festiwali filmowych

• wyjaśnia na podstawie wypowiedzi Andrzeja Wajdy i Krzysztofa Krauzego, dlaczego reżyser sam powinien pisać scenariusz

 

80. i 81.

Wszystko o liczebniku

• wypisuje z tekstu liczebniki

• odczytuje na głos dialog, uzupełniając go odpowiednimi formami liczebników i rzeczowników

• wymienia typy liczebników

• redaguje wypowiedzenia z liczebnikami porządkowymi

• zapisuje liczebniki zbiorowe w odpowiednich formach wraz z podanymi rzeczownikami

• układa co najmniej sześć zdań, wykorzystując podane związki liczebnika porządkowego z rzeczownikiem

• omawia typy liczebników

• podaje, przez co odmieniają się liczebniki występujące w tekście

• odnajduje w podanym tekście liczebniki, podaje ich rodzaj i tworzy pozostałe formy rodzajowe

• wymienia zasady odmiany liczebników wielowyrazowych

 

• wyjaśnia, w jakich przypadkach zapisuje się liczby cyframi, a w jakich – używa się liczebników

82. i 83.

Sprawdź swoją wiedzę i umiejętności – praca klasowa

• przekształca podane zdanie z odmiany nieoficjalnej na oficjalną

• wybiera spośród podanych poprawne formy zaimków

 

• podaje właściwe formy zaimków brakujących w zdaniach

• tworzy formy liczebników wielowyrazowych głównych, porządkowych i zbiorowych

• wskazuje wypowiedzenia zawierające liczebnik

• wymienia cztery zasady skutecznej komunikacji

• redaguje krótkie opowiadanie z użyciem podanych sformułowań

 

 

• redaguje krótkie opowiadanie z użyciem podanych sformułowań oraz wskazuje słowa i wyrażenia gwarantujące spójność wypowiedzi

• tworzy opowiadanie o dniu, w którym nieoczekiwanie rozpoczęła się niezwykła przygoda, stosując narrację trzecioosobową

• tworzy poprawne pod względem językowym opowiadanie o dniu, w którym nieoczekiwanie rozpoczęła się niezwykła przygoda, stosując narrację trzecioosobową

84.

Komiks historyjka obrazkowa

• określa, jaką odmianą języka posługują się bohaterowie

• nazywa gatunek filmu, który oglądają bohaterowie komiksu

 

• układa plan wydarzeń w formie równoważników zdań

• opisuje bohaterów historii, korzystając z podanego słownictwa

• uczestniczy w dyskusji na temat komiksów

• omawia sposób ukazania w komiksie emocji postaci, ruchu i upływu czasu

• przedstawia w formie komiksu zabawną przygodę związaną z filmem

 

• wyjaśnia, co wpływa na żartobliwy charakter komiksu

• zabiera głos w dyskusji na temat komiksów, dobierając odpowiednie argumenty

• przekształca fragment komiksu w scenariusz filmowy

• podaje przykłady filmów, w których bohater przedostaje się do innej rzeczywistości

 

85.

Śladami średniowiecza – powtórzenie

wiadomości

• czyta tekst na poziomie dosłownym

• wymienia średniowieczne wynalazki

• rozwiązuje rebus

 

• opowiada o historii Jarmarku Dominikańskiego

• wyjaśnia, czym był zakon krzyżacki

• z rozsypanych liter układa wyrazy związane z tekstem „Średniowieczne turnieje”

• opisuje przebieg średniowiecznych turniejów

 

• ocenia dokonania średniowiecza

 

• tłumaczy, w jaki sposób współczesna architektura nawiązuje do średniowiecznych budowli

86. i 87.

Sprawdź swoją wiedzę i umiejętności – praca klasowa

• opisuje krótko dzieje św. Wojciecha

• wymienia średniowieczne wzorce osobowe

 

• przedstawia ideał średniowiecznego rycerza

• opisuje polskiego władcę i św. Wojciecha

• wymienia różnice w ukazaniu władcy w obu tekstach

• określa rodzaj narracji w tekście

 

• pisze wypracowanie na jeden z podanych tematów

 

• pisze wypracowanie na jeden z podanych tematów, dbając o odpowiednią kompozycję, poprawność gramatyczną, ortograficzną i interpunkcyjną

88. i 89.

Renesansowa wiara w człowieka

• podaje wiek, na który przypada odrodzenie w Polsce

• określa, co wyróżniało człowieka renesansu

• wymienia odkrycia epoki odrodzenia

 

• charakteryzuje epokę renesansu

• omawia najważniejsze cechy sztuki odrodzenia

 

• wyjaśnia terminy: renesans, humanizm, reformacja

• wskazuje na obrazach najważniejsze cechy sztuki odrodzenia

• bierze udział w przygotowaniu konkursu wiedzy o wybranym artyście renesansowym

• przygotowuje konkurs o renesansowych artystach i ich dziełach, wykazując się zaangażowaniem i pomysłowością

• szuka informacji i redaguje notatkę na temat Projektu Gutenberg

• omawia wpływ odkryć w renesansie na rozwój cywilizacji

 

90.

Jaki żywot powinien wieść człowiek poczciwy?

• wymienia utwory Mikołaja Reja

• czyta ze zrozumieniem utwór Mikołaja Reja

• określa, kim jest narrator

• odnajduje w tekście czasowniki

• odpowiada, jaką porę roku lubi najbardziej i opisuje, jak spędza wtedy wolny czas

• opisuje obraz wyłaniający się z tekstu

• podaje wady i zalety życia na wsi oraz w mieście

• redaguje opis krajobrazu

• wymienia korzyści związane z określoną porą roku

• krótko omawia postać Mikołaja Reja

• tłumaczy sens podanego zdania, odnosząc się do treści utworu

• formułuje argumenty wymienione w utworze, uzasadniające, że życie na wsi jest wartościowe

• formułuje wnioski na podstawie informacji dotyczących zalet poszczególnych pór roku

• omawia funkcje czasowników użytych w tekście

 

• charakteryzuje język narratora tekstu, wymieniając odpowiednie cytaty

• redaguje ciekawy opis krajobrazu, stosując odpowiednie środki językowe

91. i 92.

Poznajemy fraszki Jana Kochanowskiego

• wymienia utwory Jana Kochanowskiego

• czyta ze zrozumieniem fraszki Jana Kochanowskiego

• wymienia cechy fraszki

• określa tematykę poznanych fraszek

• wskazuje adresata fraszki „Na dom w Czarnolesie”

 

 

• na podstawie tekstu wyjaśnia, czym jest fraszka

• wskazuje puentę utworu „O żywocie ludzkim”

• podaje przykład anafory

• określa liczbę sylab w poszczególnych wersach

• wypisuje przykłady rymów

• odpowiada, o co prosi podmiot literacki we fraszce „Na dom w Czarnolesie”

• przy pomocy nauczyciela redaguje notatkę dotyczącą fraszki jako gatunku literackiego

• podaje propozycje punktów do tworzonego przez klasę przepisu na szczęśliwe życie

 

• krótko omawia postać Jana Kochanowskiego

• określa rodzaj rymów

• charakteryzuje postawę podmiotu mówiącego fraszek

• znajduje we fraszkach informacje na temat życia i sposobu myślenia ludzi renesansu

• samodzielnie sporządza notatkę na temat fraszki jako gatunku literackiego

• wyjaśnia termin antologia

• redaguje w punktach przepis na szczęśliwe życie

• wykonuje plakat ilustrujący wybraną fraszkę

• zabiera głos w dyskusji na podany temat

• wskazuje apostrofę we fraszce „Na dom w Czarnolesie”

• charakteryzuje osobę mówiącą w wierszu „Na dom w Czarnolesie”

• ocenia, jakie są oczekiwania od życia podmiotu fraszki „Na dom w Czarnolesie”

• wyszukuje fraszki w antologiach

• udowadnia, że fraszka „O żywocie ludzkim” jest utworem refleksyjnym

• omawia sposób formułowania tytułów fraszek

• wyjaśnia wpływ budowy fraszek na ich odbiór

• zabiera głos w dyskusji na podany temat, posługując się odpowiednimi argumentami

• charakteryzuje postawę podmiotu mówiącego fraszek i odpowiada, czy można go utożsamiać z autorem

• przygotowuje wypowiedź ustną, której tematem jest prośba o rzeczy materialne i uzasadnia swoje wybory

• ocenia i uzasadnia, czy dla osoby mówiącej w wierszu „Na dom w Czarnolesie” ważniejsze są wartości materialne, czy duchowe

• podaje argumenty uzasadniające swój sąd

• z antologii poezji współczesnej wybiera fraszki, które charakteryzują człowieka XXI w.

• ukazuje w formie prezentacji swoje skojarzenia ze sformułowaniem gniazdo ojczyste i porównuje własną wizję z sytuacją przedstawioną przez Karola Millera

• wykonuje estetyczny i atrakcyjny graficznie plakat ilustrujący wybraną fraszkę

 

93.

Jan Kochanowski jako twórca pieśni

• opowiada, jakie emocje i nastroje kojarzą mu się z poszczególnymi porami roku oraz jak przyroda wpływa na ludzkie samopoczucie i sposób myślenia

• określa główne tematy, które zostały poruszone w tekście

 

• omawia znaczenie każdej z podanych części pieśni

• bierze udział w tworzeniu prezentacji do pierwszych trzech strof utworu

• wyjaśnia, od czego – według poety – zależy szczęście człowieka i co powinno być dla niego ważne

• wskazuje apostrofę w ostatniej strofie

• opisuje nastrój obrazu Botticellego

• wskazuje fragment nawiązujący do starożytnej filozofii stoików

 

• tworzy prezentację do pierwszych trzech strof utworu

• określa funkcje wykrzyknień zastosowanych w pierwszym i ostatnim wersie utworu

• porównuje nastrój utworu z atmosferą obrazu Botticellego

• udowadnia, że utwór Jana Kochanowskiego jest pieśnią

• uzasadnia podział pieśni na części

• wyjaśnia, jak rozumie fragment nawiązujący do starożytnej filozofii stoików

• opracowuje pantomimę, która ilustruje różne stany ducha przedstawione w wierszu

94. i 95.

Jan z Czarnolasu jako ojciec pogrążony w żałobie

• ustala, kto jest nadawcą i adresatem tekstów

• wymienia uczucia, których doświadcza podmiot mówiący

• wymienia charakterystyczne cechy trenu

• zapisuje w zeszycie skojarzenia ze słowem tren

• wyodrębnia poszczególne obrazy z „Trenu VIII”

• wypisuje epitety odnoszące się do śmierci

• odpowiada, jak nazywa się uroczysty zwrot do adresata

• pisze krótką informację na temat porównania homeryckiego

• redaguje notatkę podsumowującą wiedzę o poznanych trenach

• recytuje wybrany tren

 

 

• tłumaczy terminy: tren, apostrofa

• nazywa rodzaj liryki, do której należą treny i podaje jej charakterystyczne cechy

• wymienia typowe cechy trenu, które można odnaleźć w „Trenie V”

• wyjaśnia, do czego na początku „Trenu VII” zwraca się podmiot literacki

• wskazuje metaforę oraz epitety odnoszące się do śmierci Urszulki

• wskazuje w tekście apostrofę

• wyjaśnia, kim w mitologii greckiej była Persefona

• tłumaczy przyczynę uczuć podmiotu mówiącego

• krótko opisuje rzeźbę Zygmunta Trembeckiego

• recytuje wybrany tren, oddając emocje ukazane w utworze

• wymienia środki stylistyczne, którymi posłużył się poeta, aby dać wyraz uczuciom doznawanym przez podmiot literacki

• określa funkcję metafory i epitetów odnoszących się do śmierci

• wyjaśnia, jaki obraz uczuć zawarty jest w „Trenie V”

• interpretuje dwa ostatnie wersy „Trenu VII”

• wskazuje fragment, w którym osoba mówiąca zmienia adresata w „Trenie VII” oraz wskazuje nowego adresata

• wyjaśnia, na czym polega kontrast zastosowany w „Trenie VIII”

• wyjaśnia, dlaczego ludzie unikają mówienia o śmierci

• redaguje charakterystykę Urszulki, dbając o poprawność gramatyczną, ortograficzną i interpunkcyjną

• wyczerpująco opisuje rzeźbę Zygmunta Trembeckiego, przestrzegając zasad poprawności językowej

• opisuje, co mogłoby przedstawiać dzieło malarskie zatytułowane „Cierpiąca dusza”

 

96.

Miasto w sztuce dawniej i dziś

• omawia tematykę prezentowanych obrazów

• wymienia barwy, które dominują na obrazach

• podaje przymiotniki opisujące dzieła

 

• wyraża swoją opinię na temat obrazów

• przy pomocy nauczyciela określa perspektywę, w jakiej artyści ukazali przestrzeń

• przy pomocy nauczyciela wskazuje na obu obrazach linię horyzontu i punkt zbiegu

• tłumaczy terminy: perspektywa zbieżna, linia horyzontu, punkt zbiegu

• określa perspektywę, w jakiej artyści ukazali przestrzeń

• wskazuje na obu obrazach linię horyzontu i punkt zbiegu

• omawia wpływ kompozycji na odbiór dzieła

• ocenia oba obrazy, podając odpowiednie argumenty

• porównuje obraz Piera della Francesca „Widok idealnego miasta” z dziełem Jerzego Nowosielskiego „Pejzaż łódzki”

97.

Człowiek renesansowy

• podaje tytuły utworów Władysława Kopalińskiego

• czyta ze zrozumieniem tekst Władysława Kopalińskiego

• ocenia, czy autor tekstu jest obiektywny, czy wyraża własne poglądy

• wymienia określenia człowieka renesansowego

• określa jednym zdaniem, co autor tekstu myśli o ludziach żyjących w epoce odrodzenia

• krótko omawia postać Władysława Kopalińskiego

• wyjaśnia termin pieta

• tłumaczy, czym jest śmiałość intelektualna i śmiałość moralna

• tworzy mapę myśli do zagadnienia człowiek renesansowy

• opisuje „Pietę” Michała Anioła

• wyjaśnia, na czym polegała wyjątkowość ludzi żyjących w epoce odrodzenia

• interpretuje zdanie z tekstu, odwołując się do wiedzy o literaturze i kulturze średniowiecza oraz renesansu

• przygotowuje prezentację na temat wybranego dzieła renesansowego

• pisze wypowiedź zatytułowaną „Człowiek współczesny”, dbając o odpowiednią kompozycję, poprawność gramatyczną, ortograficzną i interpunkcyjną

98.

Jak zredagować notatkę?

• przedstawia treść każdego z fragmentów powieści w jednym zdaniu pojedynczym

• przy pomocy nauczyciela tworzy na podstawie przeczytanego tekstu notatkę w formie schematu

• tworzy notatkę w formie tabeli na temat środków stylistycznych

• tworzy na podstawie przeczytanego tekstu notatkę w formie schematu

• wyjaśnia terminy: notatka, mapa myśli, streszczenie

 

 

• na podstawie podanego hasła słownikowego tworzy w formie mapy myśli na temat sarmatyzmu

• na podstawie podanego hasła słownikowego i innych źródeł tworzy notatkę w formie mapy myśli na temat sarmatyzmu, przestrzegając reguł poprawności językowej

99.

Współczesne fraszki

• wymienia utwory Mariana Załuckiego

• określa tematykę tekstu

• wymienia cechy fraszki

 

• wyjaśnia, na czym polega żartobliwy charakter utworów

• wskazuje cechy gatunkowe fraszki w przeczytanym wierszu

 

• krótko omawia postać Mariana Załuckiego

• uzasadnia, że przeczytany wiersz jest fraszką

• redaguje ogłoszenie wzorowane na utworze Załuckiego

• wyjaśnia, jak poeta określa współczesnych ludzi

• sporządza krótką notatkę na temat współczesnych fraszek, korzystając z dodatkowych źródeł

• redaguje dowcipne ogłoszenie, przestrzegając reguł poprawności językowej

 

100.

Smutek, żal, rozpacz – rozmawiamy o uczuciach na podstawie wiersza „Obietnica”

• wymienia utwory Władysława Broniewskiego

• określa, kto i do kogo zwraca się w wierszu

• nazywa uczucia podmiotu mówiącego

• wymienia sytuacje, w których ludzie najczęściej składają obietnice

 

• wskazuje w tekście powtórzenia oraz metafory określające rozpacz

• wyjaśnia, co ludzie chcą osiągnąć, składając obietnice

• krótko omawia postać Władysława Broniewskiego

• wyjaśnia sens metafor określających rozpacz

• określa znaczenie słów niełatwo nieść wiersz i pod nim upadać

• odszukuje w różnych źródłach sentencje uzasadniające sens cierpienia w życiu człowieka

• interpretuje tytuł wiersza

• określa funkcję powtórzeń zastosowanych w tekście

 

• omawia podobieństwa i różnice między wierszem „Obietnica” Władysława Broniewskiego a „Trenami” Jana Kochanowskiego

101.

Jakim człowiekiem był Mikołaj Rej?

• czyta ze zrozumieniem fragment utworu Zofii Kossak-Szczuckiej

• wymienia pięć cech charakteru Mikołaja Reja

• wskazuje w tekście archaizmy

• udziela odpowiedzi na pytania dotyczące Mikołaja Reja

• wyjaśnia, z jakich powodów Mikołaj Rej zdecydował się pisać po polsku

• odpowiada, od kogo i za co Mikołaj Rej otrzymał wyróżnienie

 

• wyjaśnia termin mecenas

• charakteryzuje Mikołaja Reja

• przytacza argumenty broniące polszczyzny

• porównuje postacie Mikołaja Reja i Jarosza Szafrańca

• tłumaczy, dlaczego można powiedzieć, że Mikołaj Rej nie był człowiekiem wykształconym, ale miał rozległą wiedzę

• ocenia, jakie uczucia budzą w czytelniku Mikołaj Rej oraz Jarosz Szafraniec i uzasadnia swoją odpowiedź, odwołując się do odpowiednich fragmentów tekstu

 

• wykonuje album poświęcony filozofom

102.

Idee Horacego – czy wciąż aktualne?

• określa czas i miejsce utworu

• wymienia bohaterów opowiadania

• opowiada o swoim hobby lub o pasji znanej osoby

• określa, od czego lub kogo zależy jego nastrój

 

 

• formułuje wypowiedź na temat wyobrażenia szczęśliwego dnia

• tworzy notatkę o bohaterach opowiadania

• odnajduje w tekście słowa odnoszące się do horacjańskiego carpe diem

• zaznacza w utworze fragmenty dotyczące nastrojów Melkera i wyjaśnia ich przyczyny

• redaguje plan wydarzeń, stosując równoważniki zdań

• opisuje swój typowy dzień, zwracając uwagę na czas poświęcony obowiązkom i przyjemnościom

• tłumaczy znaczenie maksymy carpe diem

• wyjaśnia, dlaczego złowiona ryba wywołała u Melkera radość

• odnajduje w tekście słowa odnoszące się do horacjańskiego carpe diem i wskazuje, jak Melker tłumaczy sens maksymy

• przygotowuje mapę myśli na temat radości życia

• ocenia swoje poczucie zadowolenia wynikające ze sposobu spędzania czasu

• wyjaśnia, jakie znaczenie ma w życiu poświęcanie czasu ulubionym zajęciom

 

 

• redaguje receptę na udany dzień

• tłumaczy znaczenie maksymy carpe diem i uzasadnia, czy zgadza się z tą sentencją

• sporządza plan wydarzeń przedstawionych w drugim fragmencie, stosując równoważniki zdań i przestrzegając reguł językowych oraz dbając o spójność tekstu

 

• wyszukuje utwory muzyczne nawiązujące do horacjańskiego hasła

103.

O nieodmiennych częściach mowy

• wymienia nieodmienne części mowy

• uzupełnia tekst brakującymi wykrzyknieniami

• wskazuje w tekście wykrzykniki i partykuły

 

• uzupełnia podane zdania różnymi partykułami wzmacniającymi znaczenie słów

• stosuje w zdaniach odpowiednie wykrzykniki i partykuły

• opisuje obraz, stosując przymiotniki i przyimki

• układa zdania z każdym z podanych spójników zgodnie z zasadami interpunkcji

• wymienia zasady stosowania przecinków przed spójnikami

• omawia podział przyimków ze względu na budowę

• wyjaśnia, czym jest partykuła i wykrzyknik

• opisuje obraz z użyciem przymiotników i przyimków, dbając o poprawność językową

 

104.

W obliczu zwycięstwa

• opowiada o zwycięstwie drużynowym, które udało mu się odnieść

• charakteryzuje czas i miejsce akcji oraz bohaterów utworu

• przyporządkowuje imiona bohaterów odpowiednim drużynom

 

• charakteryzuje w co najmniej trzech zdaniach postawę zawodników, wykorzystując podane słownictwo

• zapisuje wyrażenia nazywające przeżycia i uczucia Paragona

 

• wskazuje w tekście przykłady sposobów kierowania przez narratora sympatii czytelników ku graczom

• uzasadnia, że bohaterowie opowiadania doświadczają radości życia

• streszcza przeczytaną historię

 

• wyczerpująco charakteryzuje postawę zawodników, wykorzystując podane słownictwo

• wyjaśnia, w jaki sposób narrator kieruje sympatię czytelników ku graczom

• wskazuje zabiegi, które służą budowaniu napięcia w utworze

• tworzy słowniczek pojęć piłkarskich, zamieszczając w nim wyrazy z tekstu i z innych źródeł

• przedstawia ulubioną dyscyplinę sportową w postaci albumu lub prezentacji multimedialnej

105.

Wobec nieszczęścia, wobec tragedii...

• nazywa emocje, jakie przeżywała bohaterka podczas wizyty Anny

• wymienia nieszczęścia, które dotknęły bohaterów filmu „Dzieci Gai”

• wyjaśnia znaczenie czasowników: litować się, żałować, korzystając w razie potrzeby ze słownika języka polskiego

 

• określa postawy obu matek

• wyjaśnia, dlaczego Myszka zmieniła zdanie i postanowiła powiedzieć Annie o Ogrodzie

• analizuje zachowanie bohaterki utworu

• ocenia, dlaczego Anna zachęcała Ewę do rozmowy z obcą kobietą

• wyjaśnia, kim w mitologii greckiej była Gaja

• określa, z czego wynikają zachowania kobiet opisanych w tekście

 

• odwołując się do odpowiednich fragmentów powieści, ocenia świadomość matki niepełnosprawnej dziewczynki na temat stopnia upośledzenia córki

• przedstawia refleksje bohaterów filmu „Dzieci Gai” na temat cierpienia i określa jednym zdaniem ich postawę wobec życia

• określa, co Ewa mogłaby powiedzieć innym matkom niepełnosprawnych dzieci

 

106.

Radość życia

• opowiada o swoich reakcjach na przygnębienie bliskich mu osób

• wymienia bohaterów utworu

 

• wskazuje fragmenty tekstu ukazujące samopoczucie Igi

• określa rodzaj narracji w utworze

• odpowiada, czy do czerpania radości z życia potrzebna jest człowiekowi obecność innych ludzi

 

• ocenia postępowanie Filipa i odpowiada, dlaczego Iga po rozmowie z nim miała poczucie, że to przez nią wszystko zawsze się rozlatuje

• bierze udział w układaniu w grupach ciągu dalszego przeczytanej historii

• wskazuje środki językowe użyte przez autorkę w celu obrazowego przedstawienia stanu ducha Igi

• uzasadnia swoje stanowisko wobec sądów bohaterki

• przedstawia argumenty na poparcie swojej opinii na temat udziału innych osób w czerpaniu przez jednostkę radości z życia

• tworzy ciąg dalszy przeczytanej historii

• bierze udział w ocenie opowiadań zredagowanych w grupach

107.

Piszemy poprawnie – błędy fleksyjne

• stosuje odpowiednie formy wyrazów

• przy pomocy nauczyciela analizuje budowę hasła w słowniku poprawnej polszczyzny

• wymienia najczęstsze błędy fleksyjne

• odszukuje w słowniku poprawnej polszczyzny potrzebne informacje

 

• omawia, na czym polegają błędy fleksyjne

• analizuje budowę hasła w słowniku poprawnej polszczyzny

 

• redaguje opowiadanie, stosując podane wyrazy w odpowiednich formach

 

• redaguje ciekawe opowiadanie, stosując podane wyrazy w odpowiednich formach i bogate słownictwo

108. i 109.

Sprawdź swoją wiedzę i umiejętności – praca klasowa

• wstawia w zdaniach wykrzykniki wybrane spośród podanych

• poprawnie odmienia podane wyrazy

 

• wybiera zdania, których treść ogólnie przybliża dane zagadnienie

• uzupełnia wypowiedzenia odpowiednimi spójnikami i znakami interpunkcyjnymi

• wskazuje poprawne formy rzeczowników

 

• redaguje notatkę na podany temat

• redaguje poprawną pod względem językowym, spójną notatkę na podany temat

110.

Sztuka jako magiczne zwierciadło

• podaje dziedziny twórczości określane jako sztuki piękne

 

• opisuje ciekawy zabytek znajdujący się w pobliskiej okolicy

• wyjaśnia różnice między dziełem sztuki a innym wytworem człowieka

• tłumaczy terminy: fryz, tympanon

• opisuje w ciekawy sposób zabytek znajdujący się w pobliskiej okolicy, dbając o poprawność gramatyczną, ortograficzną i interpunkcyjną

• opisuje dzieło Leonarda da Vinci „Ostatnia wieczerza”, wzorując się na analizie obrazu Rafaela „Szkoła ateńska”

 

• dokonuje analizy wskazanego dzieła

• na podstawie informacji odszukanych w albumach malarstwa wymienia postacie ukazane na obrazie Rafaela „Szkoła ateńska”

111.

Jak czytać dzieła plastyczne?

• czyta ze zrozumieniem fragment tekstu Heleny Hohensee-Ciszewskiej

• wymienia elementy obrazu, na które zwróciła uwagę autorka tekstu

 

• krótko wypowiada się na temat swoich upodobań dotyczących dzieł plastycznych

• redaguje notatkę w punktach o elementach dzieła sztuki

• interesująco i wyczerpująco wypowiada się na temat swoich upodobań dotyczących dzieł plastycznych

• wyjaśnia, czego można dowiedzieć się o dziele dzięki wnikliwej obserwacji obrazu

• tłumaczy, co oznacza sformułowanie czytanie dzieła sztuki

• wyjaśnia znaczenie wyrażenia uśmiech Giocondy

• analizuje opis obrazu „Mona Lisa”

 

• na podstawie wskazówek zawartych w tekście opisuje obraz „Dama z łasiczką”, dbając o poprawność gramatyczną, ortograficzną i interpunkcyjną

112.

Magia zwykłego miejsca

• wyszukuje w tekście informacje o czasie wydarzeń

• opowiada o pracach

wykonywanych w warsztacie

 

• wyjaśnia, dlaczego warsztat dziadka był dla narratora niezwykłym miejscem

• krótko charakteryzuje bohatera utworu

• krótko przedstawia postać Wiktora Zina

• opisuje wycieczkę do galerii lub muzeum

• przytacza fragmenty, które ujawniają emocjonalny stosunek narratora do świata jego dzieciństwa

• opisuje miejsce, które wydawało mu się w dzieciństwie magiczne, niezwykłe, tajemnicze i podaje powody, dla których wydawało mu się ono takie

• ocenia znaczenie wypowiedzi Mikołaja

• pokazuje różnicę między sposobem postrzegania rzeczywistości przez bohatera w dzieciństwie i w dorosłym życiu

• wyjaśnia, gdzie przebiega granica między sztuką a rzemiosłem, i uzasadnia swoją odpowiedź

 

113. i 114.

Poznajemy historię brzydkiej Madonny

• streszcza fragment utworu Giovanniego Guareschiego

• wyszukuje w tekście określenia dotyczące brzydkiej Madonny

• opisuje wygląd figury

 

 

• wskazuje przyczyny zmiany postawy bohatera

• wymienia cechy bohatera i podaje ilustrujące je przykłady z tekstu

• wypisuje najważniejsze myśli z określonego fragmentu tekstu

• opowiada historię brzydkiej Madonny

• ocenia pomysł bohatera na pozbycie się niechcianego posągu

• opowiada historię brzydkiej Madonny z punktu widzenia bohatera

• wyjaśnia pojęcie: kontekst

• opisuje obraz „Przemienienie Pańskie”

• interpretuje najważniejsze myśli zawarte we wskazanym fragmencie

 

• opisuje obraz „Przemienienie Pańskie”, wyjaśniając istotę oryginalności przedstawionego dzieła

115.

Co zawdzięczamy ludziom renesansu? – powtórzenie wiadomości

• wymienia renesansowe odkrycia

 

• opowiada o wybranym wynalazku z epoki odrodzenia

• przedstawia zasługi Mikołaja Kopernika

• odgaduje wyrazy na podstawie podanych objaśnień

• układa z rozsypanych wyrazów trzy nazwiska i dwie nazwy przedmiotów związanych z renesansem

• ocenia znaczenie renesansowych odkryć dla współczesnego człowieka

 

• wyjaśnia, w jaki sposób współczesna architektura nawiązuje do renesansowej

116. i 117.

Sprawdź swoją wiedzę i umiejętności – praca klasowa

• określa, kim jest podmiot mówiący

• rozpoznaje apostrofę i fraszkę

• wymienia cechy fraszki jako gatunku literackiego

• wskazuje adresata, rodzaj liryki i podaje tematykę wiersza

• wymienia wydarzenie historyczne sygnalizujące początek epoki odrodzenia

 

• wypisuje z tekstu przykłady epitetu i metafory

• charakteryzuje człowieka renesansu

 

• pisze wypracowanie na jeden z zamieszczonych tematów

• pisze wypracowanie na jeden z zamieszczonych tematów, dbając o odpowiednią kompozycję, poprawność gramatyczną, ortograficzną i interpunkcyjną

118. i 119.

Barokowa wizja świata

• charakteryzuje epokę baroku

• podaje ramy czasowe epoki

• wymienia cechy sztuki barokowej

• opowiada o przedstawicielach sztuki baroku

• przy pomocy nauczyciela omawia rolę jezuitów w reformie Kościoła katolickiego

• wyjaśnia terminy: barok, reformacja, kontrreformacja

• wymienia główne tematy filozofii baroku

 

• porównuje charakterystyczne cechy sztuki baroku z cechami sztuki renesansu

 

• samodzielnie omawia rolę jezuitów w reformie Kościoła katolickiego

120.

Kazanie Piotra Skargi

• czyta ze zrozumieniem fragment „Kazań sejmowych”

• podaje swoje skojarzenia ze słowem kazanie

 

• wyjaśnia, od czyich słów rozpoczyna się kazanie i czym się kończy

• wypisuje z tekstu słownictwo oceniające sytuację lub nazywające uczucia, a także zwroty do słuchaczy

• wyjaśnia, w jakich sytuacjach w tekście pojawiają się formy pierwszej i drugiej osoby liczby mnogiej

 

• krótko omawia postać Piotra Skargi

• wyjaśnia terminy: kaznodzieja, krasomówca

• wymienia argumenty, których używa Skarga, aby nakłonić obywateli do zgody

• odszukuje wypowiedź autora, będącą wyraźną krytyką sytuacji w Polsce

• wymienia argumenty zachęcające do zaangażowania się w akcję charytatywną

• wyjaśnia sens wyrazu perswazja

• wskazuje zdania stanowiące pozorny dialog narratora ze słuchaczami

• wskazuje podobieństwo przeczytanego tekstu z Biblią

• opisuje związki pomiędzy działalnością proroków biblijnych i Piotra Skargi

• wyciąga z tekstu wnioski na temat stanu państwa

• analizuje obraz Jana Matejki, odpowiadając na podane pytania

• znajduje w dodatkowych źródłach informacje na temat proroków biblijnych

• wymienia korzyści, jakie może przynieść sztuka krasomówcza współczesnemu człowiekowi

• przygotowuje plakat, prezentację multimedialną lub wystąpienie mające na celu zachęcenie jak największej liczby osób do wzięcia udziału w zbiórce środków na wybrany cel

121.

Wyobrażenia czasu w utworze „Krótkość żywota”

• czyta ze zrozumieniem utwór Daniela Naborowskiego

• wymienia etapy życia ukazane w wierszu

 

• odczytuje z utworu wyrazy obrazujące krótkość żywota

• wskazuje w tekście antonimy

• wyraża swoją opinię na temat wizji życia ukazanej w wierszu

• uzupełnia schemat własnymi skojarzeniami związanymi z podanym hasłem

 

• krótko omawia postać Daniela Naborowskiego

• wyjaśnia termin hiperbola

• odpowiada, czy zgadza się z wizją życia ukazaną w utworze, i uzasadnia swoje zdanie

• zapisuje w punktach poglądy Koheleta dotyczące ludzkiego życia

• odszukuje we wskazanych źródłach ilustracje nawiązujące do tematyki wiersza

• omawia funkcję antonimów w tekście

• interpretuje podane stwierdzenia

• przedstawia w postaci symbolu wyobrażenia czasu opisane w utworze

• odszukuje w różnych źródłach ilustracje trafnie oddające temat wiersza

 

• formułuje sześć skojarzeń z wyrażeniem marność nad marnościami i podaje trzy propozycje symboli, które mogłyby obrazować to hasło

• przedstawia w postaci symbolu wyobrażenia czasu opisane w utworze, dbając o estetykę wykonania

 

122.

Portret kobiety malowany słowami Jana Andrzeja Morsztyna

• wymienia utwory Jana Andrzeja Morsztyna

• czyta ze zrozumieniem utwór Jana Andrzeja Morsztyna

• określa nadawcę i odbiorcę tekstu

• wymienia kolory pojawiające się w opisie wizerunku kobiety

• opisuje osobę, którą darzy sympatią

• podaje informacje dotyczące kobiety przedstawionej w utworze

• przy pomocy nauczyciela wskazuje w wierszu kontrast

• krótko omawia postać Jana Andrzeja Morsztyna

• nazywa postawę podmiotu mówiącego

• udowadnia, że wiersz zbudowany jest na zasadzie kontrastu

 

• interpretuje tytuł wiersza

 

• tworzy portret kobiety ukazanej w utworze

123.

W sidłach miłości

• wymienia wszystkich uczestników dialogu przedstawionych w wierszu

• z pomocą nauczyciela omawia, jak został przedstawiony w utworze stan zakochania

 

• wskazuje personifikację

• wskazuje w wierszu atrybuty miłości i śmierci

• nazywa uczucia, których doświadcza podmiot mówiący

 

• podaje stereotypowe cechy przypisywane czasowi

• korzystając ze słowników języka polskiego i frazeologicznego, zapisuje pięć synonimów miłości duchowej i wypisuje cztery frazeologizmy ze słowem miłość lub kochać

 

• tłumaczy, czemu służy personifikacja pojęć

• wyjaśnia pojęcia: peryfraza, stereotyp

• układa zdania z podanymi związkami frazeologicznymi, odnoszące się do treści wiersza

• samodzielnie omawia, jak został przedstawiony w utworze stan zakochania

• wykonuje rekwizyty do humorystycznej scenki, w której główną rolę odgrywają pojęcia: Miłość, Gniew, Fortuna, Czas i Śmierć

• wskazuje, do których postaci z mitologii nawiązują atrybuty miłości i śmierci przedstawione w utworze

• przygotowuje scenariusz i dialogi do humorystycznej scenki

124.

Spotkanie z martwą naturą w sztuce

• wymienia elementy tworzące kompozycję barokową i współczesną

• określa kolorystykę każdego z dzieł

• wskazuje obraz realistyczny

• opisuje jeden z zaprezentowanych obrazów

• wyjaśnia termin martwa natura

• porównuje kompozycję barokową z kompozycją współczesną

• ocenia wpływ kolorystyki na odbiór dzieła

 

• porównuje oba dzieła i wymienia podobieństwa oraz różnice między nimi

125.

Ślady barokowej sztuki

• wskazuje wśród podanych pojęć nazwy cech charakterystycznych dla sztuki baroku

• korzystając ze słownika języka polskiego wyjaśnia znaczenie wyrazu cherubin

• określa nadawcę i adresata wiersza

• wymienia najważniejsze utwory Jerzego Harasymowicza

• na podstawie odpowiednich fragmentów wskazuje, w jakim miejscu znajduje się podmiot mówiący, i opisuje to miejsce

• z pomocą nauczyciela interpretuje ostatnią strofę utworu

• krótko prezentuje postać Jerzego Harasymowicza

• samodzielnie interpretuje ostatnią strofę wiersza

• podaje własną propozycję ilustracji do wiersza

• tłumaczy sens podanej metafory

• odpowiada, w jaki sposób sztuka baroku oddziałuje na odbiorcę

• dowiaduje się, jakie zabytki architektury i sztuki barokowej znajdują się w jego okolicy

• wyjaśnia, którą cechę sztuki barokowej wyeksponowano w tekście i wskazuje środki stylistyczne, za których pomocą autor osiągnął ten efekt

• opisuje jeden z zabytków architektury lub sztuki barokowej znajdujący się w jego okolicy

126.

Barok jako epoka kontrastów

• czyta ze zrozumieniem fragment utworu Josteina Gaardera

• podaje określenia charakterystyczne dla sztuki barokowej

 

• wymienia wydarzenia polityczne i społeczne, które wpłynęły na światopogląd ludzi baroku

• określa temat rozmowy między bohaterami utworu

• przy pomocy nauczyciela opisuje modę panującą w baroku

• wyjaśnia stwierdzenie życie to teatr

• uzasadnia, że dane sentencje mają związek z barokiem

• uczestniczy w planowaniu karnawałowego balu w stylu barokowym

• wyszukuje informacje dotyczące Ludwika XIV

• planuje karnawałowy bal w stylu barokowym, sporządzając odpowiednie rysunki i redagując opisy

• podaje propozycje utworów muzycznych na bal karnawałowy w stylu barokowym

127.

Poetycka refleksja na temat obrazu Jana Vermeera

• wymienia utwory Tadeusza Kubiaka oraz dzieła Jana Vermeera

• wskazuje w wierszu pytania

• przy pomocy nauczyciela wyodrębnia w wierszu poszczególne obrazy poetyckie

 

• wskazuje w utworze metafory

• opisuje uczucia postaci przedstawionej na obrazie Vermeera

 

• krótko omawia postacie Tadeusza Kubiaka i Jana Vermeera

• wyjaśnia sens metafor w utworze

• podaje funkcje pytań w tekście

• prezentuje scenki pantomimiczne ukazujące określone uczucia

• uzasadnia, że wiersz jest poetycką refleksją na temat obrazu Vermeera

• prezentuje scenki pantomimiczne ukazujące określone uczucia, dbając o sugestywne wyrażanie emocji

• omawia, jak podmiot mówiący ocenia stan emocjonalny postaci przedstawionej na obrazie i w jaki sposób go uzasadnia

 

128. i 129.

Cierpienie po stracie bliskiej osoby

• opowiada historię Nicka

• wskazuje powód spotkania Harry’ego z Prawie Bezgłowym Nickiem

 

• na podstawie słownika podaje znaczenie terminu reinkarnacja

• wyjaśnia powiązania rodzinne między bohaterami

• wypisuje z tekstu informacje na temat śmierci

• uzupełnia tabelę dotyczącą emocji towarzyszących chłopcu

• prezentuje swoje przemyślenia na temat sensu istnienia

• formułuje i uzasadnia sądy na temat wartości ważnych w życiu

• opisuje swoje zachowanie wobec osób, które poniosły dotkliwą stratę

• redaguje opis przeżyć

 

 

• krótko omawia postać Joanne Kathleen Rowling

• interpretuje zwroty dotyczące śmierci

• redaguje opis przeżyć, stosując bogate słownictwo i dbając o poprawność językową

• gromadzi informacje o zwyczajach i wierzeniach związanych ze śmiercią

 

• opisuje zwyczaje i wierzenia związane ze śmiercią

 

130.

Opisujemy przeżycia bohaterki

• wymienia utwory Marty Fox

• opowiada o roli zwierząt w życiu człowieka

• określa narratora opowiadania

• wymienia bohaterów występujących w utworze

 

• redaguje notatkę o sposobach radzenia sobie w ciężkich chwilach

• opisuje stan, w jakim znalazła się bohaterka po stracie psa

• charakteryzuje bohaterkę utworu

• wskazuje w utworze przykłady zachowań, które miały racjonalny charakter

• redaguje opis przeżyć

• krótko omawia postać Marty Fox

• nazywa typ narracji

• wyjaśnia terminy: requiem, wyimaginowany, sielanka, racjonalny

• podaje dwa związki frazeologiczne, które wiążą się z treścią tekstu

• wyjaśnia znaczenie podanych związków frazeologicznych

• układa z wybranymi frazeologizmami zdania nawiązujące do tekstu

• redaguje opis przeżyć, stosując bogate słownictwo i dbając o poprawność językową

• omawia, w jaki sposób bohaterka nawiązała w swoim wierszu do trenów Jana Kochanowskiego

 

131.

Opowieść o zaginionych żonach entów

• wymienia utwory Johna Ronalda Reuela Tolkiena

• określa narratora opowiadania

• streszcza przeczytany tekst

 

• wskazuje w utworze cechy powieści fantasy

• charakteryzuje entów i ich żony

• przytacza fragmenty dotyczące opisu wyglądu bohaterów

• wyraża swoje zdanie na podany temat

• uczestniczy w burzy mózgów

• wskazuje odpowiedni fragment przepowiedni o spotkaniu entów z żonami

• krótko omawia postać Johna Ronalda Reuela Tolkiena

• wyjaśnia termin fantasy, analogia

• streszcza przeczytany tekst w określonej liczbie zdań

• uzasadnia swoją opinię na podany temat

• redaguje opis miejsca

• tworzy portrety współczesnej dziewczyny i współczesnego chłopaka

• wyciąga wnioski na podstawie sporządzonych portretów współczesnej dziewczyny i współczesnego chłopaka

• aktywnie uczestniczy w burzy mózgów, podając ciekawe pomysły

• redaguje szczegółowy opis miejsca, przestrzegając reguł kompozycji oraz zasad poprawności językowej

 

• dostrzega analogie między bohaterami utworu Tolkiena a ludźmi

 

132. i 133.

Z wizytą w Muzeum Powstania Warszawskiego

• określa uczucia i myśli bohaterki podczas wizyty w muzeum

• wyjaśnia, dlaczego Alek często bywał w muzeum

• tłumaczy wpływ wizyty w muzeum na treść wypracowania Ewy

 

 

• przy pomocy nauczyciela gromadzi słownictwo przydatne do opisu przeżyć bohaterki

• redaguje list do przyjaciela zachęcający do poznawania historii swojego regionu

• uczestniczy w dyskusji na podany temat

• wyjaśnia sens wskazanego cytatu

• wskazuje elementy, które wywarły wpływ na bohaterkę w czasie pobytu w muzeum

• wyjaśnia termin: propaganda

 

• zabiera głos w dyskusji na podany temat

• przygotowuje przewodnik turystyczny po najbliższej okolicy

• wyszukuje informacje dotyczące powstania warszawskiego

 

• świadomie korzysta z internetu, poszukując potrzebnych informacji

134.

Muzyka gra

podaje elementy dzieła muzycznego

• wymienia różne odmiany muzyki

 

• omawia różne odmiany muzyki

• prezentuje swój ulubiony rodzaj muzyki

• charakteryzuje muzykę jako dziedzinę sztuki

• wyjaśnia terminy: melorecytacja, subkultura, improwizacja

• prezentuje swój ulubiony rodzaj muzyki, uwzględniając jego pochodzenie, cechy charakterystyczne oraz twórców

• zajmuje stanowisko wobec przytoczonego zdania na temat jazzu

135.

Mniej poważnie na temat opery

• wymienia utwory Małgorzaty Musierowicz

• określa bohaterów tekstu

• krótko opisuje nastrój panujący w operze

 

• na podstawie słownika wyjaśnia znaczenie podanych wyrazów

• opowiada o sytuacji przedstawionej w utworze w 10 zdaniach

• tworzy notatkę dotyczącą opery i jej kompozytora

• krótko omawia postać Małgorzaty Musierowicz

• wyjaśnia termin repertuar

• redaguje zaproszenie na premierę

• podaje różnice między teatrem a operą

 

• interpretuję ostatnią rozmowę Kreski z Genowefą i wyraża swoją opinię na poruszony temat

 

136.

Muzyka współczesna

• określa tematykę utworów

• dzieli tekst na odpowiednie części

• liczy sylaby w wersach piosenek

 

• krótko prezentuje postaci Moniki Brodki i Kamila Bednarka

• podaje propozycje tematów, jakie powinny być poruszane w piosenkach przeznaczonych dla młodych odbiorców

 

• przygotowuje prezentację na temat ulubionego wykonawcy i rodzaju muzyki

• uzasadnia swój wybór ulubionego rodzaju muzyki i wykonawcy

• wyjaśnia podejście do świata przedstawione w piosenkach Moniki Brodki oraz Kamila Bednarka i określa, które z nich jest mu bliższe

• określa funkcję powtarzających się wersów

• uzasadnia, dlaczego autorzy używają różnej liczby sylab w wersie

• na podstawie informacji uzyskanych od rodziców lub innych osób dorosłych odpowiada, czym różni się muzyka z ich młodości od muzyki słuchanej obecnie przez młodzież

• przygotowuje ustną lub pisemną wypowiedź na temat, czy muzyka pokolenia rodziców mogłaby zainteresować współczesną młodzież

137.

Czy muzyka łączy pokolenia?

• czyta ze zrozumieniem tekst „Mezo i Tabb o sobie i swojej muzyce”

• formułuje pytania do swojego ulubionego wykonawcy

 

• wymienia podobieństwa i różnice między czatem a wywiadem

• wskazuje w wypowiedziach sformułowania potoczne

• podaje cechy osobowości muzyka

• wyjaśnia znaczenie słowa czat, korzystając ze słownika języka polskiego

• przekształca tekst z odmiany nieoficjalnej na oficjalną

• dzieli pytania zadawane muzykom na różne kategorie tematyczne

• znajduje w tekście informację na temat przyczyn fascynacji muzyka hip-hopem

• uczestniczy w konkursie poetyckim w wersji hip-hopowej

• przekształca tekst z odmiany nieoficjalnej na oficjalną, dbając o poprawność językową

• interpretuje cytowaną wypowiedź muzyka

• analizuje słowa piosenki według podanego schematu

 

• samodzielnie przygotowuje konkurs poetycki w wersji hip-hopowej

138.

Epoka kontrastów – powtórzenie wiadomości o baroku

• wymienia zasługi Roberta Hooke’a

• podaje największe osiągnięcia baroku

• opowiada o początkach opery

• rozwiązuje rebusy

• odgaduje wyrazy na podstawie podanych objaśnień

• analizuje współczesne budowle nawiązujące do stylu baroku

• porównuje osiągnięcia Roberta Hooke’a z dorobkiem Leonarda da Vinci

139. i 140.

Sprawdź swoją wiedzę i umiejętności – praca klasowa

• wymienia trzy elementy dzieła muzycznego

• wskazuje symbole przemijania

• opisuje swój ulubiony rodzaj muzyki

 

• dokonuje oceny postaci

• podaje środki stylistyczne typowe dla poezji baroku

• wyjaśnia, czym jest sarmatyzm

• redaguje wypracowanie na jeden z podanych tematów

• tłumaczy, co to jest komizm sytuacyjny i wyjaśnia, jak został wprowadzony w utworze

 

• redaguje wypracowanie na jeden z podanych tematów, dbając o odpowiednią kompozycję, poprawność językową, ortograficzną i interpunkcyjną

Autor: Justyna Zabrodzka