Wymagania edukacyjne z historii dla klasy I gimnazjum do programu nauczania „Śladami przeszłości”

 

 

Temat lekcji

Środki dydaktyczne

Zagadnienia, materiał nauczania

Odniesienia do podstawy programowej

Wymagania podstawowe

Uczeń:

Wymagania ponadpodstawowe

Uczeń:

Liczba godzin

  1. Lekcja organizacyjna

 

Omówienie zagadnień w klasie I przedstawienie zasad ocenienia i pracy na lekcji.

brak

 

 

1

2. Co to jest historia?

- podręcznik,
s. 5–8

- zeszyt ćwiczeń, s. 4–5

- oś czasu

- historia jako nauka

- definicja źródeł historycznych

- podział źródeł historycznych

- archeologia jako nauka pomocnicza historii

- epoki historyczne

- dawne sposoby mierzenia czasu

I, II, III

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- poprawnie posługuje się terminami: historia, źródło historyczne, archeologia, epoki historyczne, chronologia, nasza era, przed naszą erą, wiek, prahistoria

- dokonuje prostej klasyfikacji źródeł historycznych

- podaje przykłady źródeł pisanych i niepisanych

- wymienia nazwy epok historycznych w kolejności chronologicznej: starożytność, średniowiecze, nowożytność, współczesność

- określa wiek danego wydarzenia i umiejscawia je w odpowiedniej epoce historycznej

- wyjaśnia, na czym polega praca historyka i archeologa

- omawia rolę źródeł historycznych

w procesie poznawania dziejów

- wymienia stosowane w przeszłości sposoby mierzenia czasu

- rozumie potrzebę tworzenia systemu datacji i posługiwania się nim

- określa ramy chronologiczne epok historycznych

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  1. Test progowy

 

Test sprawdzający umiejętności po szkole podstawowej

 

 

 

1

ROZDZIAŁ I: POCZĄTKI CYWILIZACJI

4. Prahistoria człowieka

- podręcznik,
s. 10–13

- zeszyt ćwiczeń, s. 6–7

- oś czasu

- mapa ścienna

- pochodzenie człowieka

- ewolucja człowieka i jej etapy

- cechy charakterystyczne poszczególnych gatunków człowiekowatych

- osiągnięcia człowieka pierwotnego

1.1

1.2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- poprawnie posługuje się terminami: ewolucja, australopitek, homo habilis, homo erectus, homo neandertalensis, homo sapiens, paleolit, koczowniczy tryb życia

- wymienia w kolejności etapy ewolucji człowieka

- wskazuje na mapie kolebkę ludzkości

- opisuje warunki życia ludzi

w czasach prahistorycznych

- podaje nazwy najważniejszych wynalazków człowieka z czasów prahistorycznych

- wymienia sposoby krzesania ognia stosowane przez człowieka pierwotnego

 

- określa ramy chronologiczne kolejnych etapów ewolucji człowieka

- podaje najistotniejsze cechy wyglądu różnych gatunków człowiekowatych

i ich umiejętności

- wskazuje na mapie kierunki i trasy ekspansji gatunku ludzkiego

- omawia znaczenie tworzenia

i praktycznego zastosowania narzędzi oraz opanowania umiejętności krzesania ognia dla rozwoju człowieka

- wyjaśnia, na czym polegała zależność człowieka od przyrody

- wymienia przyczyny powstania pierwszych dzieł sztuki praludzi

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tajemnice sprzed wieków – Jak zbadano pochodzenie człowieka?

- podręcznik,
s. 14–15

- zeszyt ćwiczeń, s. 8–9

 

- teorie dotyczące powstania człowieka

- Karol Darwin

i jego odkrycie

- zadania antropologii

materiał wykraczający poza podstawę programową

 

 

 

- przedstawia dokonania Karola Darwina

- poprawnie posługuje się terminami: ewolucjonizm, antropologia

- wymienia teorie dotyczące powstania człowieka

- opisuje, czym zajmuje się antropolog - omawia sposoby ustalania wieku znalezisk

- omawia teorię ewolucji Karola Darwina

- wyjaśnia różnice między teorią kreacjonizmu a ewolucjonizmu

- przedstawia znaczenie badań naukowych oraz wykorzystania różnych technologii dla poznania historii człowieka

- prezentuje argumenty zwolenników

i przeciwników ewolucjonizmu

1

 

 

 

 

 

5. Czas wielkich przemian

- podręcznik,
s. 16–19

- zeszyt ćwiczeń, s. 10–11

- oś czasu

- mapa ścienna

- wpływ zmian klimatu na życie człowieka

- rewolucja neolityczna

- początki rolnictwa i hodowli

- pierwsze osady

- budowle megalityczne

- początek metalurgii

1.1

1.2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- poprawnie posługuje się terminami: neolit, rewolucja neolityczna, osiadły tryb życia, osada, megalit, dolmen, epoka brązu, epoka żelaza

- określa ramy chronologiczne rewolucji neolitycznej

- opisuje życie codzienne ludzi przed rewolucją neolityczną

- przedstawia zmiany, które zaszły

w życiu człowieka w okresie neolitu

- podaje nazwy metali wykorzystywanych przez praludzi do wytopu broni, narzędzi, ozdób

- omawia sposób wytopu brązu i żelaza

- wymienia rodzaje narzędzi i ozdób wytwarzanych w epoce brązu

 

- przedstawia wpływ zmian klimatycznych na tryb życia człowieka pierwotnego

- uzasadnia słuszność określenia rewolucja dla zmian, które zaszły w życiu człowieka w okresie neolitu

- omawia tryb życia i zajęcia ludzi epoki neolitu

- nazywa i lokalizuje na mapie pozostałości najstarszej znanej osady ludzkiej

- charakteryzuje wygląd osad neolitycznych

- wskazuje na mapie miejsce położenia najbardziej znanej budowli megalitycznej

- opisuje wygląd i funkcje budowli megalitycznych

- wyjaśnia, jakie zmiany nastąpiły w życiu człowieka dzięki opanowaniu umiejętności wytopu metali

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

6. W kraju Sumerów

- podręcznik,
s. 20–24 (w tym: tekst źródłowy,
s. 21)

- zeszyt ćwiczeń, s. 12–13

- oś czasu

- mapa ścienna

 

- położenie geograficzne i warunki naturalne Mezopotamii

- powstanie pierwszych państw

- organizacja państwa Sumerów

- osiągnięcia cywilizacji sumeryjskiej

2.1

 

 

 

 

 

 

- podaje ramy chronologiczne istnienia cywilizacji sumeryjskiej

- poprawnie posługuje się terminami: cywilizacja, Żyzny Półksiężyc, Mezopotamia, system irygacyjny, Sumerowie, miasto-państwo, król-kapłan, zikkurat

- lokalizuje na mapie Mezopotamię

- omawia położenie geograficzne

i warunki naturalne panujące w Mezopotamii

- określa rolę rzek w starożytnej Mezopotamii

- opisuje wygląd miast sumeryjskich

- wymienia osiągnięcia Sumerów

- charakteryzuje oddziaływanie warunków naturalnych na życie mieszkańców Mezopotamii

- wyjaśnia, jaki wpływ na organizację pierwszych państw miało ich położenie geograficzne oraz warunki naturalne

- przedstawia związek między budową i utrzymaniem sieci irygacyjnej a powstaniem pierwszych państw

- omawia organizację państwa Sumerów

1

 

 

 

 

 

7. Babilonia i Asyria

- podręcznik,
s. 25–28 (w tym: tekst źródłowy,
s. 26)

- zeszyt ćwiczeń, s. 14–15

- oś czasu

- mapa ścienna

 

- państwo babilońskie

- Hammurabi i jego kodeks prawny

- Babilon

- państwo asyryjskie

- organizacja armii asyryjskiej

2.1

2.3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- zna wydarzenia związane z datami: ok. 2 tys. lat p.n.e., XVIII w. p.n.e., VII w. p.n.e., 612 r. p.n.e., VI w. p.n.e.

- poprawnie posługuje się terminami: Babilon, Kodeks Hammurabiego, politeizm, Aszur, Niniwa, wiszące ogrody, rydwan

- prezentuje najważniejsze fakty

z historii Asyrii i Babilonii

- przedstawia dokonania postaci: Hammurabiego, Nabuchodonozora II, Sargona II Wielkiego, Asurbanipala

- lokalizuje na mapie państwo babilońskie i asyryjskie

- omawia najważniejsze zasady prawne zapisane w Kodeksie Hammurabiego

- wymienia rodzaje wojsk wschodzących w skład armii asyryjskiej

- omawia organizację państwa babilońskiego

- wyjaśnia znaczenie kodyfikacji prawa dla sprawnego funkcjonowania państwa

- interpretuje zasadę „oko za oko, ząb za ząb”

- ocenia starożytny system prawny

- opisuje wygląd Babilonu za panowania Nabuchodonozora II

- omawia system religijny starożytnej Babilonii

- przedstawia osiągnięcia cywilizacji asyryjskiej

- wymienia czynniki, które umożliwiły Asyryjczykom prowadzenie skutecznej polityki podbojów

- wymienia rodzaje wojsk wchodzących w skład armii asyryjskiej

- opisuje organizację armii asyryjskiej

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

8. W Egipcie faraonów

- podręcznik,
s. 29–31

- zeszyt ćwiczeń, 16–17

- oś czasu

- mapa ścienna

 

- położenie geograficzne

i warunki naturalne Egiptu

- Nil i jego rola

- organizacja państwa egipskiego

- społeczeństwo starożytnego Egiptu

2.1

2.2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- zna wydarzenia związane z datami: ok. 3 tys. lat p.n.e., XIII w. p.n.e., 31 r. p.n.e.

- podaje ramy chronologiczne istnienia cywilizacji egipskiej

- poprawnie posługuje się terminami: Egipt Górny, Egipt Dolny, faraon

- przedstawia najważniejsze dokonania Ramzesa II

- lokalizuje na mapie Egipt

- omawia położenie geograficzne i warunki naturalne panujące w Egipcie

- charakteryzuje strukturę społeczeństwa egipskiego

- określa zakres władzy faraona

- wyjaśnia rolę Nilu w rozwoju cywilizacji egipskiej

- uzasadnia słuszność określenia „Egipt – darem Nilu”

- omawia organizację państwa egipskiego

- tłumaczy, jaką rolę odgrywały poszczególne warstwy społeczeństwa egipskiego

- opisuje państwo egipskie za panowania Ramzesa II

- prezentuje dzieje Egiptu w I tysiącleciu p.n.e.

1

 

 

 

 

 

 

 

9. Piramidy, mumie i hieroglify

- podręcznik,
s. 32–35 (w tym: tekst źródłowy,
s. 33)

- zeszyt ćwiczeń, s. 18–19

 

- religia Egipcjan

- wiara w życie pozagrobowe

- osiągnięcia cywilizacji egipskiej

- pochówek zmarłych – mumifikacja, grobowce, piramidy

2.1

2.2

2.3

 

 

 

 

 

 

- zna wydarzenia związane z datami: ok. 2500 r. p.n.e., 1313 r. p.n.e.

- poprawnie posługuje się terminami: politeizm, mumia, mumifikacja, sarkofag, piramida, sfinks, hieroglify, Dolina Królów

- wymienia imiona najważniejszych bogów egipskich

- podaje nazwy najsłynniejszych piramid egipskich

- przedstawia największe osiągnięcia cywilizacji egipskiej

- wymienia cechy charakterystyczne wyglądu wybranych bogów egipskich

- omawia rolę religii w życiu starożytnych Egipcjan

- podaje przyczyny mumifikacji zwłok

- opisuje etapy procesu mumifikacji

- tłumaczy, czym były i jak budowano egipskie piramidy

- określa system wartości starożytnych Egipcjan

- ocenia wkład mieszkańców Egiptu w rozwój cywilizacji

- wyjaśnia przeznaczenie Doliny Królów

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10.Tajemnice sprzed wieków

– Jak dawniej badano zabytki starożytnego Egiptu?

- podręcznik,
s. 36–37

- zeszyt ćwiczeń, s. 20–21

 

- początki archeologii

w Egipcie

- odkrycie grobowca Tutenchamona

materiał wykraczający poza podstawę programową

 

 

 

 

 

 

 

- zna wydarzenia związane z datami: 1798 r., 1922 r.

- przedstawia dokonania postaci: Howarda Cartera, lorda Carnarvona, Tutenchamona

 

- określa okoliczności, w których doszło do rozpoczęcia badań archeologicznych w Egipcie

- omawia okoliczności odkrycia grobowca Tutenchamona

- opisuje wygląd grobowca Tutenchamona

- wyjaśnia różnice między dawną a współczesną archeologią

- opowiada, czego dotyczy tzw. klątwa Tutenchamona

- ocenia postawę pierwszych badaczy dziejów Egiptu

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

11. Starożytny Izrael

- podręcznik,
s. 38–41 (w tym: tekst źródłowy,
s. 39)

- zeszyt ćwiczeń, s. 22–23

- oś czasu

- mapa ścienna

 

- powstanie państwa Izrael

- położenie geograficzne i warunki naturalne Palestyny

- panowanie Dawida i Salomona

- niewola babilońska

- judaizm

- Biblia

3.1

3.2

 

 

 

 

 

- określa ramy chronologiczne istnienia państwa żydowskiego

- poprawnie posługuje się terminami: Hebrajczycy, Kanaan, Palestyna, Jahwe, Juda, Izrael, niewola babilońska, prorok, Mesjasz, monoteizm, judaizm, dekalog, menora, Biblia, Tora, Arka Przymierza

- przedstawia dokonania postaci: Abrahama, Mojżesza, Dawida, Salomona, Cyrusa II Wielkiego

- lokalizuje na mapie Izrael

- omawia położenie geograficzne

i warunki naturalne Palestyny

- określa różnice między religią Żydów a wierzeniami pozostałych cywilizacji starożytnych

- wskazuje na mapie szlak wędrówki Izraelitów z Egiptu do Kanaan i omawia jej przebieg

- opisuje okoliczności powstania państwa Izrael

- omawia sytuację narodu żydowskiego po śmierci Salomona

- przedstawia okoliczności upadku państwa żydowskiego

- określa rolę proroków i Mesjasza w życiu Hebrajczyków

- charakteryzuje system wierzeń Izraelitów

- opisuje wygląd świątyni jerozolimskiej

- ocenia rolę Biblii jako źródła historycznego

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

12. Indie i Chiny

- podręcznik,
s. 42–45 (w tym: tekst źródłowy,
s. 44)

- zeszyt ćwiczeń, s. 24–25

- oś czasu

- mapa ścienna

- położenie geograficzne

i warunki naturalne Indii i Chin

- powstanie państw na Półwyspie Indyjskim oraz w dorzeczu Huang-ho i Jangcy

- buddyzm

- hinduizm

- organizacja państwa chińskiego

- konfucjanizm

- osiągnięcia cywilizacji Indii i Chin

materiał wykraczający poza podstawę programową

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- określa czas powstania cywilizacji Indii i Chin

- poprawnie posługuje się terminami: Harappa, Mohendżo Daro, cytadela, Ariowie, kasta, system kastowy, buddyzm, hinduizm, nirwana, Wielki Mur Chiński, terakotowa armia, humanitaryzm

- przedstawia dokonania postaci: Buddy, Konfucjusza

- lokalizuje na mapie Indie i Chiny

- omawia położenie geograficzne

oraz warunki naturalne cywilizacji indyjskiej i chińskiej

- wymienia osiągnięcia cywilizacji indyjskiej i chińskiej

- omawia pierwsze cywilizacje powstałe w dolinie Indusu

- przedstawia zasady funkcjonowania społeczeństwa indyjskiego za rządów Ariów

- określa system wartości wyznawców buddyzmu i hinduizmu

- prezentuje zasięg terytorialny buddyzmu w przeszłości i współcześnie

- opisuje organizację państwa chińskiego

- wyjaśnia przyczyny budowy Wielkiego Muru Chińskiego

- charakteryzuje system filozoficzny stworzony przez Konfucjusza

- tłumaczy, dlaczego konfucjanizm stał się religią państwową

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

13. Od rysunków naskalnych do alfabetu

- podręcznik,
s. 46–49 (w tym: tekst źródłowy,
s. 48)

- zeszyt ćwiczeń, s. 26–27

- oś czasu

- mapa ścienna

 

- ewolucja pisma

- rodzaje pisma

- materiały piśmiennicze

- alfabet

- osiągnięcia Fenicjan

2.3

2.4

6.2

 

 

 

 

 

 

 

- podaje daty powstania poszczególnych rodzajów pisma

- poprawnie posługuje się terminami: piktogram, pismo klinowe, hieroglif, pismo demotyczne, papirus, alfabet, Fenicjanie

- wymienia rodzaje pisma, którymi posługiwały się ludy starożytne

- podaje nazwy materiałów piśmienniczych stosowanych w starożytności

- określa rolę pisma w starożytności

- opisuje znaczenie alfabetu stworzonego przez Fenicjan

- wymienia przyczyny powstania pisma

- przedstawia historię pisma

- omawia znaczenie powstania pisma dla rozwoju cywilizacji ludzkiej

- opisuje sposób produkcji papirusu

- tłumaczy, na czym polega wyższość pisma alfabetycznego nad pismem obrazkowym

- wyjaśnia znaczenie pisma dla cywilizacji współczesnej

1

 

 

 

 

 

 

 

 

Tajemnice sprzed wieków

– Jak odczytano pismo Egipcjan?

- podręcznik,
s. 50–51

- zeszyt ćwiczeń, s. 28–29

 

- Kamień z Rosetty

- okoliczności odczytania pisma starożytnych Egipcjan

- znaczenie hieroglifów egipskich

materiał wykraczający poza podstawę programową

 

 

 

 

 

 

 

- zna wydarzenia związane z datami: 1799 r., 1824 r.

- przedstawia dokonania Jeana Françisa Champolliona

- poprawnie posługuje się terminami: hieroglif, pismo demotyczne, alfabet grecki, Kamień z Rosetty, kartusz

- opisuje okoliczności odczytania egipskich hieroglifów

- podaje okoliczności odnalezienia Kamienia z Rosetty

- opisuje, w jaki sposób odszyfrowano hieroglify egipskie

- wyjaśnia zasady posługiwania się hieroglifami

- wymienia cechy charakteryzujące rzetelnego badacza

1

 

 

 

 

 

 

 

14/15. POWTÓRZENIE WIADOMOŚCI I SPRAWDZIAN Z ROZDZIAŁU I

 2

ROZDZIAŁ II: ANTYCZNA GRECJA

16. Świat Hellenów

- podręcznik,
s. 56–59 (w tym: tekst źródłowy,
s. 59)

- zeszyt ćwiczeń, s. 32–33

- oś czasu

- mapa ścienna

 

- położenie geograficzne i warunki naturalne Grecji

- zajęcia Hellenów

- organizacja miast-państw

- kultura minojska i mykeńska

- czynniki jednoczące Greków

- kolonizacja grecka

 

4.1

6.2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- lokalizuje na mapie Grecję

- omawia położenie geograficzne

i warunki naturalne Grecji

- określa ramy chronologiczne istnienia kultury minojskiej

i mykeńskiej

- poprawnie posługuje się terminami: Hellada, Hellenowie, kultura minojska, kultura mykeńska, polis, agora, kolonizacja, kolonia, metropolia

- opisuje życie i zajęcia mieszkańców Grecji

- wskazuje na mapie zasięg kolonizacji greckiej

- wymienia czynniki jednoczące Greków

 - wyjaśnia wpływ warunków naturalnych na życie i zajęcia Greków, a także na organizację państwowości greckiej

- charakteryzuje kulturę minojską i mykeńską

- opisuje wygląd greckiej polis

- omawia sposób powstawania państw greckich

- tłumaczy, jaką funkcję pełniła agora

- wymienia przyczyny i skutki kolonizacji greckiej

- przedstawia przebieg kolonizacji greckiej

 

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

17. Demokra-tyczne Ateny

- podręcznik,
s. 60–63 (w tym: tekst źródłowy,
s. 62)

- zeszyt ćwiczeń, s. 34–35

- mapa ścienna

- zasady funkcjonowania demokracji ateńskiej

- społeczeństwo Aten

- instytucje władzy w Atenach

- ostracyzm

- wygląd starożytnych Aten

4.2

6.1

6.2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- zna wydarzenia związane z datą 508 r. p.n.e.

- przedstawia dokonania Peryklesa

- poprawnie posługuje się terminami: Ateny, Attyka, demokracja, zgromadzenie ludowe (eklezja), demagog, strateg, ostracyzm, Akropol, agora, stoa

- lokalizuje na mapie Ateny

- charakteryzuje społeczeństwo Aten

- wymienia nazwy organów władzy ateńskiej polis

- opisuje życie codzienne i zajęcia Ateńczyków

 

- prezentuje proces kształtowania się demokracji ateńskiej

- wskazuje podobieństwa i różnice między demokrację ateńską

a współczesną

- ocenia dokonania Peryklesa i jego zasługi w rozwoju demokracji ateńskiej

- wyjaśnia, jaką rolę w demokracji ateńskiej odgrywał ostracyzm

- opisuje wygląd starożytnych Aten

- określa, które warstwy społeczne w ateńskiej polis posiadały prawa polityczne, a które były ich pozbawione

- omawia cechy charakterystyczne demokracji ateńskiej

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

18. W starożytnej Sparcie

- podręcznik,
s. 64–67 (w tym: tekst źródłowy,
s. 66)

- zeszyt ćwiczeń, s. 36–37

- mapa ścienna

- Sparta

- mieszkańcy Sparty

- ustrój Sparty

- wychowanie spartańskie

- obyczaje Spartan

4.2

6.2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- przedstawia dokonania Likurga

- poprawnie posługuje się terminami: Sparta, Lakonia, heloci, periojkowie, geruzja (rada starszych), eforzy, zgromadzenie ludowe

- lokalizuje na mapie Spartę

- charakteryzuje społeczeństwo spartańskie

- opisuje życie i zajęcia Spartan

- omawia ustrój Sparty i zadania organów władzy w polis

- przedstawia okoliczności upadku państwa spartańskiego

- wyjaśnia znaczenie powiedzeń:

„z tarczą lub na tarczy”, „mówić lakonicznie”

- tłumaczy, na czym polegało wychowanie spartańskie

- wyjaśnia, kto i dlaczego podlegał wychowaniu spartańskiemu

- omawia współczesne znaczenie słowa spartański

- określa rolę i zadania królów spartańskich

- dokonuje oceny ustroju Sparty

- tłumaczy, jaką pozycję w społeczeństwie spartańskim zajmowały kobiety

- przedstawia związek między małą liczbą Spartan a ich sposobem wychowania i życia

- ocenia reguły, którym podlegało życie Spartan

- opisuje ustrój spartański i zasady jego funkcjonowania

- wskazuje różnice między ustrojem Sparty i Aten

- wymienia etapy wychowania spartańskiego

 

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

19/ 20. Wojny perskie

- podręcznik,
s. 68–73 (w tym: tekst źródłowy,
s. 72)

- zeszyt ćwiczeń, s. 38–39

- oś czasu

- mapa ścienna

 

- armia grecka

- organizacja armii greckiej

- przyczyny konfliktów

grecko-perskich

- przebieg wojen Greków z Persami

- skutki wojen grecko-perskich

- najsłynniejsi dowódcy greccy

4.3

6.2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- zna wydarzenia związane z datami: VI w. p.n.e., 490 r. p.n.e., 480 r. p.n.e., 479 r. p.n.e.

- przedstawia dokonania postaci: Dariusza, Kserksesa, Miltiadesa, Leonidasa i Temistoklesa

- poprawnie posługuje się terminami: hoplita, hoplon, falanga, Persja, Nieśmiertelni, Maraton, Termopile, Salamina, Plateje, triera

- lokalizuje na mapie Persję i Grecję

- wymienia przyczyny wojen grecko-perskich

- wskazuje na mapie trasy wypraw Persów przeciwko Grekom oraz miejsca najważniejszych bitew

- opisuje taktykę walki stosowaną przez Greków

- podaje podstawowe informacje dotyczące państwa perskiego

- omawia wygląd i uzbrojenie greckiego hoplity

- opisuje wygląd triery

- przedstawia przebieg konfliktu

grecko-perskiego

- omawia dokonania greckich dowódców

- wyjaśnia pochodzenie tradycji biegu maratońskiego

- ocenia postawę wojowników spartańskich walczących pod Termopilami

- tłumaczy, jakie czynniki zadecydowały o ostatecznym sukcesie Greków

- wyjaśnia symboliczne znaczenie słów: „Termopile”, „Przechodniu, powiedz Sparcie, że tu leżymy, wierni jej prawom”

- określa okoliczności wybuchu wojen grecko-perskich

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

21. Wierzenia starożytnych Greków

- podręcznik,
s. 74–78 (w tym: tekst źródłowy,

s. 78)

- zeszyt ćwiczeń, s. 40–41

- mapa ścienna

- bogowie greccy

- świątynie i obrzędy

- wyrocznia

- Akropol

- mitologia grecka

4.3

6.2

 

 

 

 

 

 

 

 

- poprawnie posługuje się terminami: tytani, Olimp, wyrocznia, Pytia, Akropol, mit, heros

- lokalizuje na mapie Olimp i Delfy

- podaje imiona głównych bogów

i bogiń greckich oraz dziedziny życia, którym patronowali

- wskazuje atrybuty poszczególnych bóstw

- wymienia imiona najsłynniejszych herosów greckich i ich czyny

- wyjaśnia rolę mitów w życiu Greków

- charakteryzuje system wierzeń starożytnych Greków

- omawia rolę religii jako czynnika jednoczącego Greków

- określa rolę wyroczni w życiu Greków

- opisuje wygląd ateńskiego Akropolu

- wyjaśnia znaczenie mitu o Prometeuszu

- tłumaczy, na czym polega postawa prometejska

- odszukuje w mitach wartości uniwersalne

- opisuje, w jaki sposób starożytni Grecy wyobrażali sobie bogów

- wyjaśnia wpływ mitologii greckiej na cywilizację współczesną

1

 

 

 

 

 

 

 

22. Igrzyska olimpijskie

- podręcznik,
s. 79–81

- zeszyt ćwiczeń, s. 42–43

- oś czasu

- mapa ścienna

- sport w życiu Greków

- związek zawodów sportowych z religią

- przebieg starożytnych igrzysk olimpijskich

- greckie obiekty sportowe

- bohaterowie antycznych igrzysk

4.3

6.1

6.2

 

 

 

 

 

 

 

- zna wydarzenia związane z datami: 776 r. p.n.e., 393 r. n.e., 1896 r.

- poprawnie posługuje się terminami: gimnazjon, agon, hipodrom, igrzyska, olimpiada, Olimpia, pięciobój olimpijski

- lokalizuje na mapie Olimpię

- wyjaśnia rolę sportu w życiu Greków

- wymienia dyscypliny sportowe znane starożytnym Grekom

- opisuje przebieg starożytnych igrzysk olimpijskich

- charakteryzuje sposób traktowania zwycięzców igrzysk przez Greków

- omawia ideę starożytnych

i współczesnych igrzysk olimpijskich

- przedstawia podobieństwa i różnice między starożytnymi a współczesnymi igrzyskami olimpijskimi

 

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

23. Kultura starożytnej Grecji

- podręcznik,
s. 82–86 ( w tym: tekst źródłowy,
s. 84)

- zeszyt ćwiczeń, s. 44–45

- mapa ścienna

- teatr grecki

- literatura grecka

- malarstwo i rzeźba

- architektura

- najwięksi przedstawiciele kultury greckiej

4.3

6.1

6.2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- zna wydarzenia związane z datami: ok. 750 r. p.n.e., ok. 534 r. p.n.e.

- przedstawia dokonania postaci: Sofoklesa, Arystofanesa, Homera, Fidiasza i Myrona

- poprawnie posługuje się terminami: Wielkie Dionizje, koturny, dramat, tragedia, komedia, skene, proskenion, orchestra, theatron, „Iliada”, „Odyseja”, meandry, malarstwo czarnofigurowe i czerwonofigurowe, porządek dorycki, joński, koryncki

- opisuje przebieg Wielkich Dionizji

- przedstawia okoliczności narodzin teatru greckiego

- omawia rolę teatru w życiu starożytnych Greków

- prezentuje najważniejsze osiągnięcia kultury greckiej

- podaje nazwy stylów malarskich stosowanych przez starożytnych Greków

- wymienia nazwy greckich porządków architektonicznych

- wyjaśnia zasady obowiązujące

w teatrze greckim

- przedstawia różnice między grecką tragedią a komedią

- opisuje wygląd teatru greckiego

- przytacza najważniejsze informacje dotyczące treści „Iliady” i „Odysei”

- wskazuje cechy charakterystyczne rzeźby i malarstwa greckiego

- określa różnice pomiędzy porządkami architektonicznymi występującymi

w starożytnej Grecji

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

24. Filozofowie i wynalazcy

- podręcznik,
s. 87–89

- zeszyt ćwiczeń, s. 46–47

- mapa ścienna

- filozofia grecka

- najsłynniejsze greckie szkoły

- matematyka

- historia i geografia

- najwybitniejsi reprezentanci nauki greckiej

- greckie wynalazki

4.3

6.1

6.2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- zna wydarzenia związane z datami: VII–VI w. p.n.e., V w. p.n.e., IV w. p.n.e., III w. p.n.e., II w. n.e.

- przedstawia dokonania postaci: Sokratesa, Platona, Arystotelesa, Heraklita z Efezu, Demokryta z Abdery, Talesa z Miletu, Pitagorasa, Euklidesa, Herodota, Tukidydesa, Klaudiusza Ptolemeusza, Archimedesa

- poprawnie posługuje się terminami: filozofia, logika, Akademia Platońska, Liceum, klepsydra

- wymienia zagadnienia będące przedmiotem zainteresowania filozofów

- opisuje dokonania przedstawicieli nauki greckiej

- opisuje okoliczności narodzin filozofii

- przedstawia poglądy najsłynniejszych filozofów greckich

- wyjaśnia rolę filozofii w życiu starożytnych Greków

- ocenia wkład greckich filozofów i wynalazców w rozwój różnych dziedzin nauki

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tajemnice sprzed wieków

– Czy „ogniste zwierciadła” Archimedesa istniały naprawdę?

- podręcznik,
s. 90–91

- zeszyt ćwiczeń, s. 48–49

 

- osiągnięcia Archimedesa

- „ogniste zwierciadła”

materiał wykraczający poza podstawę programową

 

 

- przedstawia dokonania Archimedesa

- poprawnie posługuje się terminami: „ogniste zwierciadła”, eureka (heureka)

- wymienia wynalazki Archimedesa

i omawia ich zastosowanie

 

- wyjaśnia domniemaną zasadę działania „ognistych zwierciadeł”

- przedstawia okoliczności śmierci Archimedesa

- tłumaczy konieczność wykorzystania różnych metod badawczych dla potwierdzenia autentyczności zjawisk

i wydarzeń historycznych

- opisuje, w jaki sposób naukowcy próbują dociec prawdy na temat wynalazków Archimedesa

1

 

 

 

 

25/26. Podboje Aleksandra Macedońskie-go

- podręcznik,
s. 92–95 (w tym: tekst źródłowy,
s. 95)

- zeszyt ćwiczeń, s. 50–51

- oś czasu

- mapa ścienna

 

- Grecja po wojnach perskich

- Aleksander Macedoński

- podbój Grecji

- wyprawa Aleksandra przeciwko Persji

- imperium macedońskie

- kultura hellenistyczna

- państwa hellenistyczne

6.1

6.2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- zna wydarzenia związane z datami: 338 r. p.n.e., 334 r. p.n.e., 333 r. p.n.e., 331 r. p.n.e., 323 r. p.n.e.

- przedstawia dokonania postaci: Filipa II, Aleksandra Wielkiego, Dariusza III

- poprawnie posługuje się terminami: Związek Morski, wojna peloponeska, Cheronea, Issos, Gaugamela, kultura hellenistyczna, węzeł gordyjski

- omawia przyczyny i skutki wojny peloponeskiej

- lokalizuje na mapie Macedonię

- wskazuje na mapie trasę wyprawy Aleksandra Wielkiego, miejsca najważniejszych bitew i zajęte terytoria

- wyjaśnia sytuację w Grecji

po zakończeniu wojen z Persją

- podaje przyczyny podboju Persji przez Aleksandra Wielkiego

- omawia skutki powstania imperium Aleksandra Macedońskiego

- przedstawia dokonania Filipa II i Aleksandra Macedońskiego

- wyjaśnia znaczenie klęski Greków w bitwie pod Cheroneą

- opisuje przebieg wyprawy Aleksandra przeciwko Persom

- omawia organizację imperium macedońskiego

- prezentuje okoliczności zakończenia wyprawy Aleksandra Wielkiego

- wymienia okoliczności powstania państw hellenistycznych

- podaje cechy charakterystyczne kultury hellenistycznej

- ocenia wpływ jednostki na proces kształtowania dziejów

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tajemnice sprzed wieków

– Jak wyglądała latarnia morska na Faros?

- podręcznik,
s. 96–97

- zeszyt ćwiczeń, s. 52–53

- mapa ścienna

- latarnia na Faros

- badania archeologiczne pozostałości po latarni

materiał wykraczający poza podstawę programową

 

 

- przedstawia dokonania postaci: Sostratosa, Ptolemeusza I, Ptolemeusza II

- lokalizuje na mapie wyspę Faros i port w Aleksandrii

- wymienia nazwy siedmiu cudów świata starożytnego

- omawia okoliczności budowy latarni morskiej na Faros

- opisuje prawdopodobny wygląd latarni

- wyjaśnia znaczenie prowadzenia badań archeologicznych dla lepszego poznania historii i dokonań człowieka

1

 

 

 

27/28.POWTÓRZENIE WIADOMOŚCI I SPRAWDZIAN Z ROZDZIAŁU II

2

ROZDZIAŁ III: IMPERIUM RZYMSKIE

29. Początki Rzymu

- podręcznik, s.102–105
 (w tym: tekst źródłowy, s. 103)

- zeszyt ćwiczeń, s. 56–57

- oś czasu

- mapa ścienna

- Italia – położenie geograficzne i warunki naturalne

- legenda o założeniu Rzymu

- monarchia rzymska i jej upadek

- społeczeństwo Rzymu

- podbój Italii przez Rzymian

5.1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- zna wydarzenia związane z datami: 753 r. p.n.e., 509 r. p.n.e., 389 r. p.n.e.

- prezentuje postacie legendarnych założycieli Rzymu: Romulusa i Remusa

- poprawnie posługuje się terminami: Etruskowie, Italikowie, Latynowie, Lacjum, wilczyca kapitolińska, patrycjusz, plebejusz, Galowie

- lokalizuje na mapie Italię i Rzym

- omawia położenie geograficzne i warunki naturalne panujące w Italii

- określa ramy chronologiczne istnienia monarchii w Rzymie

- wskazuje na mapie terytoria w Italii podbite przez Rzymian

- wymienia nazwy warstw społecznych w starożytnym Rzymie

- wyjaśnia znaczenie wyrażenia „pyrrusowe zwycięstwo”

- porównuje wpływ warunków naturalnych na rozwój cywilizacji rzymskiej i greckiej

- opowiada legendę o założeniu Rzymu

- wymienia imiona królów panujących w Rzymie

- charakteryzuje panowanie kolejnych władców rzymskich

- omawia okoliczności obalenia monarchii w Rzymie

- określa rolę i zadania poszczególnych warstw społecznych starożytnego Rzymu

- przedstawia etapy podboju Italii przez Rzymian

- podaje nazwy ludów italskich podbitych przez wojska rzymskie

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tajemnice sprzed wieków

– Jak poznano pochodzenie Etrusków?

- podręcznik, 106–107

- zeszyt ćwiczeń, s. 58–59

- mapa ścienna

- pochodzenie Etrusków

- osiągnięcia cywilizacji etruskiej

materiał wykraczający poza podstawę programową

 

- przedstawia dokonania postaci: Herodota, Dionizjusza z Halikarnasu

- lokalizuje na mapie siedziby Etrusków w Italii

- wskazuje na mapie prawdopodobne miejsca pochodzenia Etrusków

- wymienia osiągnięcia cywilizacji etruskiej

- omawia organizację państwa etruskiego

- opisuje tryb życia i zajęcia Etrusków

- dostrzega rolę współczesnych technologii w procesie poznawania dziejów

1

 

 

 

 

30. Republika rzymska

- podręcznik,
s. 108–110
(w tym: tekst źródłowy, s. 110)

- zeszyt ćwiczeń, s. 60–61

 

- ustrój państwa rzymskiego

- urzędnicy rzymscy

- zasady funkcjonowania republiki

- rola plebejuszy w państwie rzymskim

5.1

 

 

 

 

 

 

 

 

- poprawnie posługuje się terminami: republika, zgromadzenie ludowe, senat, kolegialność, konsul, dyktator, pretor, cenzor, edyl, kwestor, liktor, trybun ludowy, veto

- wymienia nazwy najważniejszych instytucji władzy w starożytnym Rzymie

- omawia zadania zgromadzenia ludowego, senatu i poszczególnych urzędników rzymskich

- przedstawia dokonania Cyncynata

- przedstawia zasady funkcjonowania republiki rzymskiej

- wskazuje podobieństwa i różnice między demokracją ateńską a republiką rzymską

- określa istotę sporu o prawa polityczne plebejuszy i sposób jego rozwiązania

- podaje cechy, które powinien posiadać wzorowy obywatel Rzymu

1

 

 

 

 

 

 

 

31/32. Podboje Rzymu

- podręcznik,
s. 111–116
(w tym: tekst źródłowy, s. 116)

- zeszyt ćwiczeń, s. 62–62

- oś czasu

- mapa ścienna

- armia rzymska

- wojny punickie

- ekspansja Rzymu po wojnach punickich

- podbój Galii przez Juliusza Cezara

5.2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- zna wydarzenia związane z datami: 264–241 r. p.n.e., 218–201 r. p.n.e., 216 r. p.n.e., 202 r. p.n.e., 149–146 r. p.n.e., 52 r. p.n.e.

- przedstawia dokonania postaci: Hannibala, Scypiona, Juliusza Cezara, Wercyngetoryksa

- poprawnie posługuje się terminami: legion, oddział inżynieryjny, wojny punickie, Kartagina, Kanny, Zama, Alezja, Imperium Rzymskie

- wymienia typy oddziałów wchodzących w skład armii rzymskiej

- określa przyczyny i skutki wojen punickich

- wskazuje na mapie terytoria zajęte przez Rzymian podczas wojen punickich oraz w II i I w. p.n.e.

- opisuje przebieg wojen punickich

- prezentuje dokonania Hannibala

- omawia zasady organizacji armii rzymskiej

- opisuje wygląd i elementy uzbrojenia rzymskiego legionisty

- charakteryzuje taktykę walki stosowaną przez Rzymian

- przedstawia podboje Rzymian na przełomie II i I w. p.n.e.

- przedstawia dzieje podboju Galii

- wyjaśnia, jakie były przyczyny sukcesów podbojów prowadzonych przez Rzymian

2

 

 

 

 

 

 

 

 

33/34. Upadek republiki rzymskiej

- podręcznik,
s. 117–121
(w tym: tekst źródłowy, s. 121)

- zeszyt ćwiczeń, .s 64–65

- oś czasu

- mapa ścienna

 

- skutki podbojów rzymskich

- organizacja Imperium Rzymskiego

- niewolnictwo

w Rzymie – powstanie Spartakusa

- kryzys republiki rzymskiej

- wojny domowe

- rządy Juliusza Cezara

5.2

5.4

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- zna wydarzenia związane z datami: 71 r. p.n.e., 60 r. p.n.e., 48 r. p.n.e., 44 r. p.n.e., 31 r. p.n.e.

- przedstawia dokonania postaci: Spartakusa, Gajusza Juliusza Cezara, Pompejusza Krassusa, Marka Antoniusza, Oktawiana, Kleopatry

- poprawnie posługuje się terminami: prowincja, namiestnik, łuk triumfalny, triumf, gladiator, sieciarz, samnita, arystokracja, Farsalos, Akcjum

- lokalizuje na mapie miejsca bitew

z okresu wojen domowych

- wymienia korzyści, jakie Rzym czerpał z posiadania prowincji

- omawia rolę triumfu w starożytnym Rzymie

- wyjaśnia, skąd pochodzili niewolnicy rzymscy

- przedstawia przyczyny i skutki wybuchu powstania gladiatorów

- podaje przyczyny i przejawy kryzysu republiki rzymskiej

- omawia skutki podbojów rzymskich dla mieszkańców Italii

- charakteryzuje sposób organizacji prowincji rzymskich

- opisuje przebieg uroczystości triumfu

- wyjaśnia, na czym polegały walki gladiatorów

- omawia przyczyny wojen domowych w Rzymie

- prezentuje przebieg wojen domowych w Rzymie

- przedstawia sytuację niewolników w państwie rzymskim

- omawia przebieg powstania Spartakusa

- wymienia dokonania Juliusza Cezara

- przedstawia okoliczności śmierci Kleopatry

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

35. Cesarstwo rzymskie

- podręcznik,
s. 122–126
(w tym: tekst źródłowy, s. 123)

- zeszyt ćwiczeń, s. 66–67

- oś czasu

- mapa ścienna

 

- organizacja i ustrój cesarstwa

- panowanie Oktawiana Augusta

- rozwój terytorialny cesarstwa

- rzymskie drogi

- barbarzyńscy

5.1

5.2

6.2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- przedstawia dokonania postaci: Oktawiana Augusta, Trajana

- poprawnie posługuje się terminami:  pax romana, pryncypat, cesarz, cesarstwo, romanizacja, bursztynowy szlak, barbarzyńcy, limes, Wał Hadriana, Dakowie

- określa znaczenie dróg dla funkcjonowania Imperium Rzymskiego

- wymienia nazwy towarów sprowadzanych do Rzymu

- wskazuje na mapie prowincje podbite przez Rzymian w okresie cesarstwa

- lokalizuje na mapie bursztynowy szlak

- przedstawia organizację państwa rzymskiego za czasów cesarstwa

- przedstawia ludy sąsiadujące z państwem Rzymian

- wyjaśnia przyczyny budowy limes i Wału Hadriana

- omawia znaczenie szlaku bursztynowego dla gospodarki rzymskiej

- omawia sytuację w państwie rzymskim po zakończeniu wojen domowych

- wyjaśnia zasady pryncypatu

- charakteryzuje politykę cesarstwa w okresie pax romana

- omawia relacje cesarstwa z barbarzyńskimi sąsiadami

- uzasadnia słuszność twierdzenia,

że cesarstwo było „komedią republiki”

- określa zakres władzy cesarza

- omawia sposób funkcjonowania gospodarki rzymskiej

- opowiada, w jaki sposób budowano drogi w państwie rzymskim

- wyjaśnia znaczenie powiedzenia: „Wszystkie drogi prowadzą do Rzymu”

 

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

36. Życie w Wiecznym Mieście

- podręcznik,
s. 127–131
(w tym: tekst źródłowy, s. 130)

- zeszyt ćwiczeń, s. 68–69

- miasto Rzym

- domy Rzymian

- religia rzymska

- Forum Romanum

- architektura rzymska

5.3

6.1

6.2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- zna wydarzenia związane z datą 72 r. n.e.

- poprawnie posługuje się terminami: Forum Romanum, łaźnia (termy), amfiteatr, atrium, perystyl, Ołtarz Pokoju, westalki, kuria

- omawia funkcje Forum Romanum i łaźni rzymskich

- wymienia rozrywki starożytnych Rzymian

- podaje imiona najważniejszych bogów rzymskich

- określa podobieństwa między religią rzymską a grecką

- opisuje wygląd starożytnego Rzymu

- wyjaśnia wpływ religii greckiej na rzymską

- określa warunki życia w mieście

- porównuje Forum Romanum z ateńską agorą

- wskazuje różnice w sposobie życia zamożnych i ubogich Rzymian

- opisuje wygląd domu bogatego Rzymianina

- omawia zmiany w wyglądzie Rzymu wprowadzone za panowania Oktawiana Augusta

- opisuje wygląd rzymskiej świątyni

- wyjaśnia przyczyny popularności kultu bogów przejętego od ludności z terenów podbitych

- przedstawia system wierzeń rzymskich

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

37.Tajemnice sprzed wieków

– Jak odkryto Pompeje?

- podręcznik,

s. 132–133

- zeszyt ćwiczeń, s. 70–71

- mapa ścienna

- okoliczności zniszczenia miasta Pompeje

- odkrycie ruin Pompejów

- wygląd starożytnego miasta

materiał wykraczający poza podstawę programową

- zna wydarzenia związane z datami: 79 r. n.e., 1748 r., 1861 r.

- przedstawia dokonania Giuseppe Fiorellego

- lokalizuje na mapie Pompeje

- wymienia osiągnięcia cywilizacji rzymskiej

- określa okoliczności zniszczenia miasta

- opisuje wygląd rzymskiego domu na podstawie wykopalisk w Pompejach

- omawia wygląd Pompejów

- wyjaśnia, na czym polega praca archeologa

1

 

 

 

 

38. Osiągnięcia Rzymian

- podręcznik,
s. 134–138
(w tym: tekst źródłowy, s. 137)

- zeszyt ćwiczeń, s. 72–73

 

- związki między kulturą rzymską i grecką

- Koloseum

- akwedukty

- prawo rzymskie

- literatura rzymska

5.3

6.1

6.2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- zna wydarzenia związane z datami: 449 r. p.n.e., 125 r. n.e., 70–82 r. n.e.

- przedstawia dokonania postaci: Galena, Wespazjana, Tytusa, Justyniana, Wergiliusza, Horacego, Owidiusza, Liwiusza, Tacyta, Swetoniusza, Mecenasa

- poprawnie posługuje się terminami: mozaika, Koloseum, akwedukt, Prawo XII tablic, Kodeks Justyniana, mecenas

- wymienia osiągnięcia kultury

i architektury rzymskiej

- wyjaśnia, do czego służyły Koloseum i akwedukty

- podaje nazwy rzymskich zbiorów praw

- omawia najważniejsze zasady prawne obowiązujące w starożytnym Rzymie

- wymienia przedstawicieli rzymskiej literatury i historii

- wyjaśnia etymologię słowa mecenat

 

- wskazuje przejawy oddziaływania kultury greckiej na rzymską

- opisuje wygląd i funkcje Koloseum

- przedstawia sposób budowy akweduktów

- omawia osiągnięcia rzymskie

w dziedzinie prawa

- wyjaśnia rolę prawa rzymskiego jako podstawy współcześnie funkcjonujących systemów prawnych

- wymienia dokonania przedstawicieli rzymskiej literatury i historii

- ocenia wkład Rzymian w rozwój kultury i jej wpływ na współczesną cywilizację

- tłumaczy, na czym polegał wpływ kultury greckiej na rzymską

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

39. Pierwsi chrześcijanie

- podręcznik,
s. 139–143
(w tym: tekst źródłowy, s. 142)

- zeszyt ćwiczeń, s. 74–75

- oś czasu

- mapa ścienna

 

 

- Palestyna w czasach rzymskich

- Jezus i jego nauki

- powstanie i rozwój chrześcijaństwa

- symbole chrześcijańskie

- zasady wiary chrześcijańskiej

- prześladowania pierwszych chrześcijan

- zwycięstwo religii chrześcijańskiej

- podziały w Kościele chrześcijańskim

7.1

7.2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- zna wydarzenia związane z datami: 7–4 r. p.n.e., 303–304 r., 313 r., 380 r., 392 r.

- przedstawia dokonania postaci: Jezusa z Galilei, Heroda Wielkiego, Poncjusza Piłata, Pawła z Tarsu, Trajana, Konstantyna Wielkiego, Teodozjusza Wielkiego

- poprawnie posługuje się terminami: Mesjasz, apostołowie, chrześcijaństwo, chrystogram, Pismo Święte, Ewangelia, teologia, katolicy, sobór, papież, heretyk, zabobon, edykt mediolański

- charakteryzuje działalność Jezusa

- wymienia imiona autorów Ewangelii

- omawia najważniejsze zasady wiary chrześcijańskiej

- określa symbole chrześcijaństwa

- lokalizuje na mapie zasięg chrześcijaństwa do V w. n.e.

- podaje nazwy ksiąg wchodzących

w skład Nowego Testamentu

- wyjaśnia przyczyny ogłoszenia edyktu mediolańskiego

- określa sytuację narodu żydowskiego pod panowaniem Rzymian

- omawia działalność apostołów

- wyjaśnia przyczyny popularności chrześcijaństwa w starożytnym Rzymie

- opisuje organizację Kościoła chrześcijańskiego w pierwszych wiekach jego istnienia

- podaje przyczyny prześladowań chrześcijan

- wskazuje przyczyny i konsekwencje sporów wewnątrz Kościoła chrześcijańskiego

- wymienia nazwy odłamów religii chrześcijańskiej

- przedstawia okoliczności, w których chrześcijaństwo stało się religią panującą w Rzymie

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

40. Koniec świata starożytnego

- podręcznik,
s. 144–147
(w tym: tekst źródłowy, s. 147)

- zeszyt ćwiczeń, s. 76–77

- oś czasu

- mapa ścienna

 

- kryzys cesarstwa rzymskiego

- podział cesarstwa

- wędrówka ludów

- Hunowie

- upadek cesarstwa zachodnio-rzymskiego

5.4

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- zna wydarzenia związane z datami: 235 r., 395 r., 451 r., 476 r.

- przedstawia dokonania postaci: Dioklecjana, Konstantyna Wielkiego, Teodozjusza Wielkiego, Attyli, Odoakra, Romulusa Augustulusa

- poprawnie posługuje się terminami: wielka wędrówka ludów, barbarzyńcy, Wandal, wandal, Hun, Got

- wskazuje na mapie linię podziału cesarstwa rzymskiego na część wschodnią i zachodnią

- wymienia nazwy plemion barbarzyńskich atakujących cesarstwo

- lokalizuje na mapie tereny cesarstwa objęte wędrówką ludów

- określa wewnętrzne i zewnętrzne przyczyny upadku cesarstwa zachodniorzymskiego

- wyjaśnia etymologię słowa wandal

- omawia sytuację w państwie rzymskim w III i IV w.

- wskazuje przejawy kryzysu

w państwie rzymskim

- charakteryzuje próby reform podejmowane przez cesarzy rzymskich: Dioklecjana, Konstantyna i Teodozjusza

- określa sytuację Rzymu w czasie wędrówki ludów

- opisuje tryb życia Hunów

- wyjaśnia, w jaki sposób barbarzyńcy przyczynili się do zniszczenia Rzymu

- omawia symboliczne znaczenie daty 476 r.

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

41/42. POWTÓRZENIE WIADOMOŚCI I SPRAWDZIAN Z ROZDZIAŁU III

2

ROZDZIAŁ IV: POCZĄTKI ŚREDNIOWIECZA

43. Bizancjum

- podręcznik,
s. 152–157
(w tym: tekst źródłowy, s. 155)

- zeszyt ćwiczeń, s. 80–81

- oś czasu

- mapa ścienna

 

- sytuacja w Bizancjum po upadku Rzymu

- panowanie Justyniana I Wielkiego

- wzrost znaczenia Konstantynopola

- Hagia Sophia

- kultura i nauka w Bizancjum

- początki rozłamu w Kościele chrześcijańskim

10.1

10.2

10.3

12.1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- zna wydarzenia związane z datami: 330 r., 395 r., 527 r.

- przedstawia dokonania Justyniana I Wielkiego

- poprawnie posługuje się terminami: Bizancjum, Hagia Sophia, ogień grecki, ikona, katolicyzm, prawosławie, bazylika

- lokalizuje na mapie Konstantynopol

i cesarstwo bizantyjskie

- wymienia nazwy terytoriów podbitych przez Justyniana I Wielkiego

- wyjaśnia znaczenie określenia Nowy Rzym

- prezentuje osiągnięcia Bizancjum

w dziedzinie kultury i nauki

- poprawnie stosuje nazwy katolicyzm i prawosławie dla poszczególnych odłamów Kościoła chrześcijańskiego

- określa wpływ warunków geograficznych na znaczenie Konstantynopola

- opisuje okoliczności powstania Konstantynopola

- charakteryzuje sytuację w Bizancjum po upadku Rzymu

- wymienia reformy wprowadzone przez Justyniana I Wielkiego

- omawia ustrój Bizancjum

- opisuje wygląd świątyni Hagia Sophia

- określa czynniki decydujące o sile militarnej Bizancjum

- przedstawia sytuację Kościoła chrześcijańskiego po upadku cesarstwa zachodniorzymskiego

- wskazuje różnice między Kościołem wschodnim a zachodnim

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

44. Początki islamu

- podręcznik,
s. 158–162
(w tym: tekst źródłowy,

s. 159)

- zeszyt ćwiczeń, s. 82–83

- oś czasu

- mapa ścienna

 

- Arabowie

- działalność Mahometa

- islam – zasady wiary

- meczet

- podboje arabskie

- nauka i kultura Arabów

8.1

8.2

8.3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- zna wydarzenia związane z datami: 622 r., 630 r., 632 r., 711 r.

- przedstawia dokonania Mahometa

- poprawnie posługuje się terminami: islam, Allach, muzułmanie, hidżra, Koran, szariat, dżihad, meczet, świątynia Kaaba, minaret, kalif, arabeska

- lokalizuje na mapie Półwysep Arabski oraz miasta: Mekkę i Medynę

- omawia położenie geograficzne i warunki naturalne panujące na Półwyspie Arabskim

- opisuje warunki życia i zajęcia Arabów

- wymienia filary wiary arabskiej

- wskazuje na mapie kierunki i zasięg podbojów Arabów

- prezentuje osiągnięcia arabskie

w dziedzinie kultury i nauki

- przedstawia okoliczności, w których doszło do powstania islamu

- charakteryzuje związki między islamem, chrześcijaństwem i judaizmem

- dostrzega znaczenie idei świętej wojny dla rozprzestrzeniania się religii arabskiej

- opisuje wygląd meczetu

- omawia organizację państwa arabskiego

- charakteryzuje stosunek Arabów do podbitych narodów

- określa rolę Arabów w rozpowszechnianiu osiągnięć ludów podbitych oraz rozwoju spuścizny starożytnych cywilizacji

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

45. Państwo Franków

- podręcznik,
s. 163–167
(w tym: tekst źródłowy, s. 166)

- zeszyt ćwiczeń, s. 84–85

- oś czasu

- mapa ścienna

 

- Europa zachodnia po upadku cesarstwa zachodnio-rzymskiego

- Merowingowie i Karolingowie

- Karol Wielki i odnowienie cesarstwa na zachodzie

- kultura, nauka i sztuka w państwie Franków

9.1

9.2

12.1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- zna wydarzenia związane z datami: 496 r., 732 r., 751 r., 756 r., 800 r., 814 r.

- przedstawia dokonania postaci: Chlodwiga, Karola Młota, Pepina Krótkiego, Karola Wielkiego i Einharda

- poprawnie posługuje się terminami: arianizm, majordom, marchia, margrabia, hrabia, hrabstwo, siedem sztuk wyzwolonych, minuskuła, renesans karoliński, retoryka, dialektyka, kaligrafia, manuskrypt, miniatura

- lokalizuje na mapie pierwotne siedziby Franków

- opisuje życie codzienne i zajęcia Franków

- określa zasięg terytorialny państwa Franków

- wyjaśnia znaczenie przyjęcia chrztu przez Chlodwiga

- wskazuje na mapie terytoria podbite przez Karola Wielkiego

- przedstawia rozwój kultury i nauki

za panowania Karola Wielkiego

- określa znaczenie koronacji cesarskiej Karola Wielkiego w średniowiecznej Europie

- prezentuje dokonania Karola Wielkiego

- przedstawia sytuację polityczną w Europie zachodniej po upadku cesarstwa zachodniorzymskiego

- omawia organizację państwa Franków

- wyjaśnia znaczenie zwycięstwa Franków w bitwie pod Poitiers

- opisuje sposób przejęcia władzy w państwie Franków przez dynastię Karolingów

- uzasadnia słuszność określenia renesans karoliński dla zmian

w kulturze i nauce, które nastąpiły w VIII i IX w.

- omawia związek między rozwojem kultury i nauki a utrzymaniem silnego państwa

- ocenia wpływ dokonań Karola Wielkiego na proces kształtowania się średniowiecznej Europy

- charakteryzuje postać Karola Wielkiego

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

46. Rzesza Ottonów

- podręcznik,
s. 168–170
(w tym: tekst źródłowy, s. 168)

- zeszyt ćwiczeń, s. 86–87

- oś czasu

- mapa ścienna

 

- podział państwa Franków – traktat w Verdun

- cesarstwo Ottonów

- Otton I i Otton III

- idea uniwersalizmu

9.1

9.3

9.4

 

 

 

 

 

 

 

 

- zna wydarzenia związane z datami: 843 r., 962 r., 995 r., 1000 r.

- przedstawia dokonania postaci: Ludwika Pobożnego, Ludwika Niemieckiego, Karola Łysego, Lotariusza (Lotara), Ottona I, Ottona III, Henryka II

- poprawnie posługuje się terminami: traktat w Verdun, Rzesza Niemiecka, uniwersalizm

- wymienia postanowienia traktatu

w Verdun

- lokalizuje na mapie państwa powstałe w wyniku podziału monarchii Karola Wielkiego

- wyjaśnia, w jaki sposób powstała Rzesza Niemiecka

- omawia znaczenie koronacji cesarskiej Ottona I

- przedstawia okoliczności, w których doszło do podziału państwa Karola Wielkiego

- ocenia znaczenie traktatu w Verdun dla dalszych losów politycznych Europy

- charakteryzuje sytuację polityczną państwa niemieckiego po wygaśnięciu dynastii Karolingów

- omawia dokonania Ottona I i Ottona III

- tłumaczy, na czym polega idea uniwersalizmu

- ocenia rolę Ottona I i Ottona III

w kształtowaniu się średniowiecznej Europy

- opisuje politykę następców Ottona III

1

 

 

 

 

 

 

 

47. Najazdy Normanów

- podręcznik,
s. 171–175
(w tym: tekst źródłowy, s. 175)

- zeszyt ćwiczeń, s. 88–89

- oś czasu

- mapa ścienna

 

- Normanowie – życie i zajęcia ludności

- religia Normanów

- podboje wikingów

- powstanie państw skandynawskich

- okoliczności pojawienia się Normanów w Ameryce

7.1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- zna wydarzenia związane z datą 1066 r.

- przedstawia dokonania postaci: Leifa Erikssona, Roberta Giuscarda

i Wilhelma Zdobywcy

- poprawnie posługuje się terminami: Normanowie (wikingowie), runy, drakkary, snekkary, kościół klepkowy

- lokalizuje na mapie siedziby Normanów

- omawia warunki naturalne

i położenie geograficzne Półwyspu Skandynawskiego

- opisuje warunki życia i zajęcia ludności normańskiej

- podaje przyczyny wypraw organizowanych przez Normanów

- wskazuje na mapie kierunki ekspansji wikingów

- wymienia państwa powstałe na terenie Skandynawii

- omawia osiągnięcia Normanów w dziedzinie sztuki i rzemiosła

- przedstawia system wierzeń Normanów

- wskazuje czynniki, które zadecydowały o sukcesie podbojów normańskich

- opisuje wygląd łodzi wikingów

i uzbrojenia wojowników normańskich

- prezentuje okoliczności, w których doszło do powstania państw skandynawskich

- dostrzega związek między przyjęciem chrześcijaństwa a zaprzestaniem wypraw rabunkowych Normanów

- opisuje okoliczności, w których Normanowie pojawili się w Ameryce

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tajemnice sprzed wieków

– Sekrety tkaniny z Bayeux

- podręcznik,
s. 176–177

- zeszyt ćwiczeń, s. 90–91

- mapa ścienna

- podbój Anglii przez Normanów

- historia tkaniny z Bayeux

- wyniki badań nad tkaniną z Bayeux

materiał wykraczający poza podstawę programową

 

 

- zna wydarzenia związane z datami 1066 r., 1070 r.

- przedstawia dokonania postaci: Wilhelma Zdobywcy, Edwarda Wyznawcy, Harolda, Matyldy, biskupa Oda

- poprawnie posługuje się terminem tkanina z Bayeux

- opisuje, co zostało przedstawione

na tkaninie z Bayeux

 

- wyjaśnia, w jaki sposób określa się wiek i pochodzenie źródeł historycznych

- tłumaczy, na czym polega trudność w ustaleniu autorów dzieł średniowiecznych

- opisuje przebieg podboju Anglii przez Wilhelma Zdobywcę

- opowiada o dziejach tkaniny z Bayeux

- dostrzega znaczenie źródeł historycznych w procesie poznawania dziejów

1

 

 

 

 

 

 

 

48. Słowianie i Węgrzy

- podręcznik,
s. 178–181
(w tym: tekst źródłowy, s. 179)

- zeszyt ćwiczeń, s. 92–93

- oś czasu

- mapa ścienna

 

- wędrówka Słowian

- pierwsze państwa słowiańskie

- działalność Cyryla i Metodego

- najazdy Węgrów

- powstanie Rusi

7.1

12.1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- zna wydarzenia związane z datami: IV–V w., VII w., IX w., 863 r., 885 r., 955 r., 988 r., 1001 r.

- przedstawia dokonania postaci: Samona, Rościsława, Cyryla, Metodego, Świętopełka, Włodzimierza Wielkiego, Stefana Wielkiego

- poprawnie posługuje się terminami: Słowianie, głagolica, cyrylica, latopis, Lechowe Pole, Korona św. Stefana

- dokonuje podziału Słowian na grupy (zachodnią, wschodnią, południową)

- wskazuje na mapie położenie pierwszych państw słowiańskich i Węgier

- omawia warunki życia i zajęcia Słowian

- wyjaśnia przyczyny przyjęcia chrztu przez władców słowiańskich

- omawia organizację plemion słowiańskich

- wymienia okoliczności powstania pierwszych państw słowiańskich i państwa węgierskiego

- opisuje działalność misyjną Cyryla i Metodego

- wyjaśnia, jakie znaczenie dla utrzymania i rozwoju państwowości słowiańskiej miała decyzja władców o przyjęciu chrztu

- przedstawia dokonania Włodzimierza Wielkiego i Stefana Wielkiego

- charakteryzuje powstanie państwa ruskiego

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

49. Między papiestwem a cesarstwem

- podręcznik,
s. 182–185
(w tym: tekst źródłowy, s. 185)

- zeszyt ćwiczeń, s. 94–95

- oś czasu

- mapa ścienna

 

- kryzys kościoła w X w.

- reforma kościoła

- schizma wschodnia

- spór o inwestyturę

9.4

10.3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- zna wydarzenia związane z datami: X w., 1054 r., 1075 r., 1077 r., 1122 r.

- przedstawia dokonania postaci: Sylwestra II, Grzegorza VII i Henryka IV

- poprawnie posługuje się terminami: Cluny, prawo kanoniczne, schizma wschodnia, ekskomunika, prawosławie, dyktat papieski, inwestytura, Canossa, konkordat wormacki, synod

- wymienia przejawy kryzysu

w Kościele w X w.

- lokalizuje na mapie Cluny

- wskazuje na mapie zasięg wpływów Kościoła katolickiego

i prawosławnego

- podaje najistotniejsze treści zawarte w Dyktacie papieskim Grzegorza VII

- charakteryzuje sytuację w Kościele chrześcijańskim w X w.

- omawia dokonania papieża Sylwestra II

- przedstawia okoliczności, w których doszło do schizmy wschodniej

- wyjaśnia, na czym polegał spór

o inwestyturę

- opisuje przebieg sporu i sposób, w jaki został rozwiązany

- tłumaczy znaczenie powiedzenia: „pójść do Cannosy

- określa przyczyny i konsekwencje schizmy wschodniej dla Kościoła oraz jego wyznawców

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

50/51. POWTÓRZENIE WIADOMOŚCI I SPRAWDZIAN Z ROZDZIAŁU IV

2

ROZDZIAŁ V: POLSKA PIERWSZYCH PIASTÓW

52. Pradzieje ziem polskich

- podręcznik,
s. 190–193

- zeszyt ćwiczeń, s. 98–99

- oś czasu

- mapa ścienna

 

- kultury archeologiczne na ziemiach polskich

- Biskupin

- gospodarka ziem polskich

- religia Słowian

materiał wykraczający poza podstawę programową

 

 

 

 

 

 

 

- określa ramy chronologiczne istnienia kultur archeologicznych na ziemiach polskich

- zna wydarzenia związane z datami: 120 tys. lat p.n.e., VIII w p.n.e., VI w. p.n.e.

- poprawnie posługuje się terminami: kurhan, kamienne kręgi, kultura archeologiczna, kultura oryniacka, kultura pucharów lejkowatych, kultura ceramiki sznurowej, kultura unietycka, kultura łużycka, kultura przeworska, dymarka

 

- przedstawia najważniejsze odkrycia archeologiczne na ziemiach polskich

- wyjaśnia, na czym polega trudność w badaniu historii kultur archeologicznych na ziemiach polskich

- opisuje wygląd osady w Biskupinie

- charakteryzuje kontakty gospodarcze mieszkańców ziem polskich z przedstawicielami cywilizacji śródziemnomorskich

- omawia system wierzeń słowiańskich

- wymienia nazwy plemion słowiańskich zamieszkujących ziemie polskie

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tajemnice sprzed wieków

– Kiedy powstała osada w Biskupinie?

- podręcznik,
s. 194–195

- zeszyt ćwiczeń, s. 100–101

- okoliczności powstania osady w Biskupinie

- dendro-chronologia

materiał wykraczający poza podstawę programową

 

- zna wydarzenia związane z datami: VIII w. p.n.e., 1933 r.

- przedstawia dokonania postaci: Walentego Szwajcera, Józefa Kostrzewskiego

- poprawnie posługuje się terminem dendrochronologia

 

- przedstawia okoliczności odkrycia osady w Biskupinie

- określa, jakie informacje może zdobyć historyk dzięki zastosowaniu metody dendrochronologicznej

- wskazuje problemy wynikające

z zastosowania metody dendrochronologii

1

 

 

53. Początki państwa polskiego

- podręcznik,
s. 196–200
(w tym: tekst źródłowy, s. 198)

- zeszyt ćwiczeń, s. 102–103

- oś czasu

- mapa ścienna

 

- plemiona polskie

- państwo

Mieszka I

- organizacja państwa Mieszka I

- chrzest Polski

- Dagome iudex

- podboje Mieszka I

13.1

13.2

13.3

13.4

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- zna wydarzenia związane z datami: IX w., 960 r., 965 r., 966 r., 972 r., 991 r., 992 r.

- przedstawia dokonania postaci: Mieszka I, Dobrawy, Ibrahima ibn Jakuba, Jordana

- poprawnie posługuje się terminami: „Geograf Bawarski”, drużyna książęca, woj, szyszak, kolczuga, danina, Dagome iudex, kmieć, ludność służebna

- wymienia nazwy plemion słowiańskich zamieszkujących ziemie polskie i wskazuje na mapie ich siedziby

- lokalizuje na mapie główne grody w państwie Mieszka I

- opisuje okoliczności przyjęcia chrztu przez Mieszka I

- wymienia korzyści wynikające

z przyjęcia chrztu

- określa, jakie informacje znalazły się w dokumencie Dagome iudex

- wskazuje na mapie tereny podbite przez Mieszka I

- charakteryzuje strukturę społeczną

w państwie Mieszka I

- omawia organizację plemion słowiańskich na ziemiach polskich

- przedstawia okoliczności powstania państwa polskiego

- wyjaśnia znaczenie decyzji Mieszka I o przyjęciu chrztu

- prezentuje rozwój terytorialny państwa Mieszka I

- opisuje wygląd i uzbrojenie woja z drużyny książęcej

- tłumaczy, dlaczego książę przyjął chrzest z rąk czeskich

- określa przyczyny powstania dokumentu Dagome iudex

 

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

54/55. Państwo Bolesława Chrobrego

- podręcznik,
s. 201–206
(w tym: tekst źródłowy, s. 203)

- zeszyt ćwiczeń, s. 104–105

- oś czasu

- mapa ścienna

 

- panowanie Bolesława Chrobrego

- misja św. Wojciecha

- zjazd gnieźnieński

- gród w Gnieźnie

- podboje Bolesława Chrobrego

- koronacja królewska

13.1

13.2

13.3

13.4

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- zna wydarzenia związane z datami: 997 r., 1000 r., 1002–1018 r., 1025 r.

- przedstawia dokonania postaci: Bolesława Chrobrego, Ody, biskupa Wojciecha, Ottona III, Radzima Gaudentego, Galla Anonima, Thietmara, Henryka II, Świętopełka

- poprawnie posługuje się terminami: kasztelan, relikwie, czynszownik, metropolia, kanonizacja, włócznia św. Maurycego, gród, Grody Czerwieńskie

- opisuje przebieg misji św. Wojciecha

- wymienia przyczyny i skutki zjazdu gnieźnieńskiego

- wskazuje na mapie terytoria podbite przez Bolesława Chrobrego

- omawia postanowienia pokoju

w Budziszynie

- wyjaśnia znaczenie koronacji Bolesława Chrobrego

- przedstawia okoliczności przejęcia władzy przez Bolesława Chrobrego

- omawia dokonania Bolesława Chrobrego

- charakteryzuje organizację państwa polskiego za panowania Bolesława

- opisuje żywot św. Wojciecha na podstawie płaskorzeźb na drzwiach katedry gnieźnieńskiej

- wyjaśnia znaczenie zjazdu gnieźnieńskiego dla rozwoju organizacji kościelnej i państwowej

- porównuje relacje źródłowe na temat zjazdu władców w 1000 r.

- opisuje wygląd Gniezna w czasach Bolesława Chrobrego

- ocenia skutki polityki zagranicznej Bolesława dla państwa polskiego

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

56/57. Kryzys i odbudowa państwa Piastów

- podręcznik,
s. 207–211
(w tym: teksty źródłowe, s. 208, 211)

- zeszyt ćwiczeń, s. 106–107

- oś czasu

- mapa ścienna

 

- panowanie Mieszka II

- upadek państwa polskiego

- rządy Kazimierza Odnowiciela i odbudowa państwa polskiego

- panowanie Bolesława Śmiałego

- Polska w sporze o inwestyturę między cesarstwem a papiestwem

- konflikt króla Bolesława z biskupem Stanisławem

13.1

13.2

13.3

13.4

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- zna wydarzenia związane z datami: 1025 r., 1031 r., 1034 r., 1039 r., 1047., 1069 r., 1076 r., 1079 r.

- przedstawia dokonania postaci: Mieszka II, Bezpryma, Konrada II, Jarosława Mądrego, Kazimierza Odnowiciela, Miecława, Brzetysława, Bolesława Śmiałego, biskupa Stanisława ze Szczepanowa

- poprawnie posługuje się terminami: trybut, denar

- wymienia przyczyny kryzysu i upadku państwa polskiego w XI w.

- opisuje przebieg konfliktu Bolesława Śmiałego z biskupem Stanisławem

- wyjaśnia przyczyny i skutki sporu między królem a biskupem

- opisuje sytuację w państwie polskim po śmierci Bolesława Chrobrego

- omawia działalność Kazimierza Odnowiciela i Bolesława Śmiałego

- porównuje relacje źródłowe na temat sporu między królem Bolesławem a biskupem Stanisławem

- wyjaśnia, dlaczego w sporze o inwestyturę Bolesław Śmiały opowiedział się po stronie papieża

- dokonuje oceny skutków polityki zagranicznej prowadzonej przez Bolesława Śmiałego

- ocenia obiektywizm źródeł historycznych dotyczących wydarzeń z 1079 r.

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

58. Panowanie Bolesława Krzywoustego

- podręcznik,
s. 212–215

- zeszyt ćwiczeń, s. 108–109

- oś czasu

- mapa ścienna

 

- panowanie Władysława Hermana

- konflikt między Bolesławem a Zbigniewem

- najazd niemiecki na ziemie polskie

- podbój Pomorza

- statut Bolesława Krzywoustego

- początki rozbicia dzielnicowego

13.1

13.2

13.4

14.2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- zna wydarzenia związane z datami: 1097 r., 1102 r., 1108 r., 1109 r., 1116 r., 1124 r., 1138 r.

- przedstawia dokonania postaci: Władysława Hermana, Bolesława Krzywoustego, Zbigniewa, Sieciecha, Henryka V, Warcisława, Bernarda Hiszpana, Ottona z Bambergu, Władysława Wygnańca, Bolesława Kędzierzawego, Mieszka Starego, Henryka Sandomierskiego, Kazimierza Sprawiedliwego, Salomei

- poprawnie posługuje się terminami: wojewoda, statut, seniorat, senior, dzielnica senioralna

- wyjaśnia przyczyny sporu między Bolesławem Krzywoustym a Zbigniewem

- wskazuje na mapie terytoria podbite przez Bolesława Krzywoustego

- lokalizuje na mapie grody oblegane przez Niemców

- wymienia postanowienia statutu Bolesława Krzywoustego

- wskazuje na mapie dzielnicę senioralną oraz ziemie przyznane poszczególnym synom i wdowie

po Bolesławie Krzywoustym

- omawia dokonania Bolesława Krzywoustego

- podaje przyczyny powstania statutu Bolesława Krzywoustego

- charakteryzuje sytuację polityczną państwa polskiego za panowania Władysława Hermana

- przedstawia okoliczności najazdu niemieckiego na Polskę

- opisuje podbój i chrystianizację Pomorza

- wyjaśnia znaczenie przyłączenia Pomorza do Polski

- ocenia konsekwencje decyzji Bolesława o podziale państwa polskiego

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

59. Tajemnice sprzed wieków – Kto spisywał dzieje Polski?

- podręcznik,
s. 216–217

- zeszyt ćwiczeń, s. 110–111

- źródła historyczne dotyczące początków państwa polskiego

- obiektywizm i prawda historyczna

materiał wykraczający poza podstawę programową

 

 

 

 

- przedstawia dokonania postaci: Galla Anonima, Thietmara, Wincentego Kadłubka, Kosmasa, Nestora

- wymienia nazwy źródeł historycznych dotyczących dziejów państwa polskiego za panowania pierwszych Piastów

- określa ramy chronologiczne wydarzeń opisanych w kronikach Galla Anonima

i Wincentego Kadłubka

- wymienia przyczyny powstania dzieł kronikarzy

- przedstawia teorie dotyczące pochodzenia Galla Anonima

- wyjaśnia, kim był Bolesław Zapomniany

- tłumaczy konieczność weryfikacji prawdziwości źródeł historycznych

 

1

 

 

 

 

 

 

 

 

60./61. POWTÓRZENIE WIADOMOŚCI I SPRAWDZIAN Z ROZDZIAŁU V

2

 

W planie zastosowano następujące uproszczenia:

- podręcznik – „Śladami przeszłości 1”, podręcznik do historii dla klasy I gimnazjum;

- zeszyt ćwiczeń – „Śladami przeszłości 1”, zeszyt ćwiczeń do historii dla klasy I gimnazjum